آزمایش خون یکی از رایج ترین آزمایشات بالینی برای بررسی وضعیت سلامت بدن و بیماری ها است. آزمایش CBC تنها یکی از آزمایش های خون بوده و علاوه بر آن تست های زیاد دیگری نیز وجود دارند که سایر اجزای موجود در خون را اندازه گیری میکنند. آزمایش bun و cr و یا آزمایش esr و crp از جمله این آزمایش ها هستند. در این مقاله به طور کامل با تفسیر آزمایش خون و خواندن جواب آزمایش خون آشنا خواهید شد. در پایان میتوانید سوالات خود را مطرح کنید تا پزشکان ما در سریع ترین زمان ممکن جواب شما را بدهند.
آزمایش cbc چیست
آزمایش cbc یا شمارش کامل خون یک تست آزمایشگاهی خونی است که برای ارزیابی سلامت کلی فرد میباشد. با این حال، نباید از یاد برد که این آزمایش هیچ وقت چیزی را با قطعیت نشان نمیدهد و باید توسط پزشک متخصص جواب این آزمایش تفسیر شده و همراه با شواهد و آزمایشهای دیگر بررسی گردد.
آزمایش cbc چه بیماریهایی را نشان میدهد
به وسیله این آزمایش میتوان طیف گستردهای از بیماریها، مثل انواع کمخونی ها، عفونت و لوسمی یا همان سرطان خون را تشخیص داد. برای این که پزشک متوجه شود آزمایش cbc چه بیماریهایی را نشان میدهد به بالا یا پایین بودن اعداد از طیف نرمال آنها در یک آزمایش کامل خون نگاه میکند. این تست عناصر سلولی را در خون بررسی میکند که شامل گلبول قرمز و سفید مختلف و پلاکتها است. در ادامه لیستی از علائم اختصاری آزمایش خون را میبینید که برای خواندن این که آزمایش cbc چه بیماریهایی را نشان میدهد دانستن آنها ضروری است.
اگر پزشکتان به شما گفت که مشکلی وجود ندارد ولی اعداد متفاوتی را در تست خود در مقایسه با رنجهای زیر دیدید، نگران نباشید. برخی آزمایشگاهها تستها را به نوعی متفاوت انجام میدهند.
MCV در آزمایش خون (متوسط حجم گلبولی)
MCV حجم متوسط گلبولهای قرمز را اندازه میگیرد. به عبارت دیگر میتوان گفت افزایش یا کاهش اندازه گلبول های قرمز خون را نشان میدهد. اعداد خارج از رنج میتوانند نشانهای از آنمی یا سندرم خستگی باشد ولی اگر 80 -100 فمتولیتر بود مشکل خاصی نیست.
MCH در آزمایش خون (متوسط هموگلوبین گلبولی)
این تست به میانگین مقدار هموگلوبین در گلبول قرمز معمول فرد مربوط است. MCH معادل 27-32 پیکوگرم، مقدار نرمال نشانداده شده در این آزمایش است.
MCHC در آزمایش خون (متوسط غلظت هموگلوبین هر گلبول قرمز)
غلظت میانگین هموگلوبین در مقدار مخصوصی از گلبولهای قرمز با این تست معلوم میشود. هدف از انجام این آزمایش و آزمایش قبلی تشخیص آنمیها و یا سوءتغذیههاست. 28٪-3۶٪ درصد معمول این کمیت است.
ALT در آزمایش خون
ALT در آزمایش کبد چرب شامل سطح آنزیم کبدی آلانینآمینوترنسفراز میشود. در شخص سالم رنج آنIU/L 8-37 است و هر گونه افزایش در مقدار آن میتواند منجر به آسیب کبدی شود.
افزایش سطوح آنزیمهای کبدی بهکمک اندازهگیری توسط آزمایشات روتین خونی صورت میگیرد. در اغلب موارد آنزیمهای کبدی تنها بهطور موقتی و به میزان بسیار اندک افزایش مییابند. همچنین در بیشتر مواقع افزایش آنزیمهای کبدی نشانهای مبنی بر بیماریهای جدی و مزمن کبدی نخواهند بود. با این حال ریشهیابی و برطرفسازی علت زمینهای اجباریست.
ALK یا آلکالین فسفاتاز در آزمایش
این آنزیم هم در کبد و هم در استخوانها فعالیت دارد، بنابراین بالا رفتن مقدار این آنزیم با بیماریهای کبدی یا استخوانی ارتباط دارد. رنج نرمال برای این آنزیم ۴۴-1۴7 IU/L است.
AST در آزمایش خون (آسپارات آمینوترنسفراز)
این آنزیم در قلب و بافت کبدی یافت میشود، بنابراین بالا رفتن مقادیر آن میتواند سبب بروز مشکلاتی در یکی از این نواحی یا هر دو شود. رنج نرمال AST در آزمایش کبد در تست خون 10-3۴ IU/L است.
Bilirubin یا بیلی روبین در آزمایش خون
این تست اطلاعاتی از عملکرد کبد و کلیه در اختیار ما قرار میدهد؛ مشکلاتی در مجاری صفراوی و یا کمخونی. رنج نرمال این ماده 0.1-1.9 mg/dL است.
HDL، LDL، VLDL و TG در آزمایش خون چربی علائم اختصاری چه چیزهایی هستند؟
کلسترول LDL در آزمایش
این نوع از کلسترول را با نام کلسترول بد میشناسیم؛ چون میتواند در دیوارهی شریانها انباشته شده و موجب بیماریهای قلبی و دیگر مشکلات جدی برای سلامتی گردد. این انسدادهای کلسترولی همچنین میتوانند از دیوارهی شریانها جدا شده و لختههای خونی به وجود بیاورند.
سطح بهینهی این کلسترول زیر ۱۰۰ میلیگرم بر دسیلیتر(mg/dL) از خون میباشد. بین ۱۰۰-۱۲۹ هم نرمال تلقی میشود. مرز بالا بودن آن در خون بین ۱۳۰-۱۵۹ میباشد، ۱۶۰-۱۸۹ بالا در نظر گرفته میشود و ۱۹۰ به بالا بسیار خطرناک است.
کلسترول HDL در آزمایش
این کلسترول همان کلسترول خوب است و کمک میکند تا کلسترول از جریان خون خارج شود و از بیماریهای قلبی نیز جلوگیری میکند. سطح بهینهی این کلسترول ۶۰ mg/dL یا کمی بالاتر است. کمتر از ۴۰ میتواند برای این نوع بسیار پائین تلقی شود.
کلسترول VLDL در آزمایش
VLDL نمایندهی چربیهایی است که در خون حمل میشوند و از غذاهای مصرفی حاصل شدهاند، به علاوهی کالریهای اضافهای که به تریگلیسرید تبدیل گشتهاند. مثل VLDL،LDL نیز با تشکیل پلاک در دیوارهی شریانها مرتبط است و خطر بیماری شریان کرونری، حملهی قلبی یا سکتهی مغزی را افزایش میدهد.VLDL نوعی ارزیابی برای تریگلیسریدی است که در بدن یافت میشود. سطح بهینهی VLDL زیر ۳۰ mg/dL است.
سطوح توتال کلسترول
سطح بهینهی کلسترول کل زیر ۲۰۰mg/dL میباشد، مرز بالا بودن آن ۲۰۰-۲۳۹ است و بیشتر از 240 بالا در نظر گرفته میشود. هنگام تست سطوح کلسترول در آزمایش خون استاندارد، نمونهای از خون پس از دورهای ناشتا بودن از بازو تهیه میشود.
سطح کلسترول با اضافه کردن سطح HDL،LDL و ۲۰ درصد سطح تریگلیسرید تعیین میشود. این اعداد به پزشک خواهند گفت که کدام اشخاص در خطر بیماریهای قلبی، دیابت نوع ۲، بیماریهای عروقی و دیگر بیماریها هستند.
تفاوتبین LDL و VLDL
لیپوپروتئین کم چگالی (LDL) و لیپوپروتئین بس کم چگالی (VLDL) دو نوع از انواع لیپوپروتئینهای موجود در خون هستند. لیپوپروتئینها ترکیبی از پروتئینها و انواع مختلف چربیها هستند. این ترکیبات حاوی چربی و پروتئین، وظیفهی حمل کلسترول و تری گلیسریدها را در خون بر عهده دارند.
تفاوتبین LDL و VLDL این جاست که این دو لیپوپروتئین، درصد متفاوتی از کلسترول، پروتئین و تری گلیسیرید را شامل میشوند. VLDL حاوی تری گلیسیرید بیشتر است در حالی که LDL کلسترول بیشتری دارد.
آزمایش VLDL و LDL هر دو زیرمجموعهای از کلسترول بد هستند. بدن انسان برای عملکرد صحیح خود هم به کلسترول و هم به تری گلیسیرید نیاز دارد. اما میزان بالای این دو ترکیب در خون موجب رسوب آنها در دیوارهی عروق میشود. این پدیده ریسک بروز بیماریهای قلبی و سکته مغزی را در فرد افزایش میدهد.
آزمایش bun برای چیست؟
آزمایش bun یا تست نیتروژن اوره خون برای ارزیابی عملکرد کلیهها درخواست میگردد. در این تست سطح نیتروژن اوره در خون سنجیده میشود. نیتروژن اوره مادهای زاید است که در کبد ضمن شکستن پروتئینها تولید میگردد. در حالت طبیعی کلیهها این ماده را دفع میکنند.
سطح bun خون در شرایط آسیب کبد یا کلیهها افزایش مییابد. پس سطح بالای bun در آزمایش خون میتواند بر مشکلات کبدی یا کلیوی دلالت داشته باشد.
esr چیست
آزمایش esr میزان رسوب گلبول قرمز (اریتروسیت) را اندازه گیری میکند که نشان دهندهی سرعت ته نشین شدن سلولهای قرمز خون در پایین یک نمونه خون است. بیماریهای گوناگونی میتواند سبب بالا رفتن یا پایین آمدن ESR شود. با مطالعهی این مقاله میتوانید علل افزایش یا کاهش غیرطبیعی ESR را دریابید.
رنج نرمال esr
محدوده مرجع طبیعی برای نتایج این تست، ۱-۱۳ میلی متر بر ساعت برای مردان و ۱-۲۰ میلی متر بر ساعت برای زنان است. این مقادیر همچنین میتواند بسته به سن فرد متفاوت باشد. افرادی که نتایج ESR آنها خارج از محدوده استاندارد است، ممکن است مشکلی داشته باشند.
بسیار ممنون