مرور مسائل حقوقی

مسائل حقوقی

دیوان محاسبات کشور چه مرجعی است و چه وظایفی بر عهده دارد؟

احتمالا نام دیوان محاسبات کشور را بیشتر از همه جا یا در مشروح اخبار مجلس در زمان تصویب بودجه یا آگهی‌های استخدامی سالیانه شنیده‌اید. دیوان محاسبات کشور سازمانی دولتی است که نظارت بر تمام فرآیندهای مالی کشور بر عهده‌ی اوست. در این مقاله شما…

نفقه‌ اقارب چیست؛ شرایط پرداخت و تفاوت آن با نفقه زوجه

نفقه در فرهنگ لغت به‌معنای خرجی و هزینه‌های ضروری برای تأمین مایحتاج زندگی است و در اصطلاح حقوقی نیز مفهومی مشابه به معنای لغوی خود دارد. به این صورت که در ادبیات حقوقی نیز نفقه به‌معنای هزینه‌های ضروری و درواقع چیزی است که برای گذراندن…

اماره فراش چيست و در چه شرایطی تحقق می‌یابد؟

«اماره فراش»، یكی از قواعد فقهی مشهور است. این قاعده از حدیث نبوی معروف «الولد للفراش و للعاهر الحجر» گرفته شده است. به‌موجب قاعده اماره فراش، چنانچه انتساب کودکی به پدر مورد تردید باشد، با شرایطی نسبتِ آن کودک به پدر اثبات می‌شود. این…

سازمان تجارت جهانی چیست و چه اهدافی را دنبال می‌کند؟

سازمان تجارت جهانی (World Trade Organization) سازمانی است که چندین موافقت نامه از جمله موافقت نامه تعرفه و تجارت (گات) را دربرمی‌گیرد. این سازمان قوانین جهانی تجارت را تنظیم می‌کند. در این مقاله ما را دنبال کنید تا شما را با تاریخچه سازمان…

قرارداد BOT چیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟

عقد قرارداد BOT یکی از روش‌هایی است که در سال‌های اخیر به‌شدت موردتوجه کشورهای درحال‌توسعه قرار گرفته است. از این روش می‌توان به‌منظور آزادسازی اقتصادی، جذب سرمایه‌های خارجی و دسترسی به فناوری پیشرفته بهره گرفت. BOT روشی پذیرفته‌شده برای…

تعارض قوانین چیست و چه جایگاهی در حقوق بین الملل خصوصی دارد؟

اگر مردی فرانسوی و همسر ژاپنی‌اش که در ایران اقامت دارند، از دادگاه ایران درخواست طلاق کنند، دادگاه برپایه‌ی چه‌ قوانینی باید به درخواست آنها رسیدگی کند؟ از میان مجموعه قوانینی که به‌تبعِ تابعیت یا محل اقامت آنان ممکن است مطرح شود، کدام‌یک…

لعان چیست؛ شرایط انجام و آثار آن

«لِعان» مراسمی در فقه و حقوق اسلامی است که در آن زن و شوهر با رعایت تشریفاتی خاص یکدیگر را لعنت می‌کنند؛ به این شکل که شوهر با سوگندهایی ویژه‌، به زن خود نسبت زنا می‌دهد و همسرش نیز با سوگندهایی مشابه، اتهام شوهرش را رد می‌کند. با تحقق…

ارتداد چیست؛ انواع و شرایط احراز آن

«ارتداد» در حقوق و حتی در فرهنگ عامه، از جمله واژگانی است که اغلب مردم آن را شنیده‌اند. بسیاری از ما واژه‌ی «مرتد» را بارها شنیده‌ایم؛ ولی اغلب به‌درستی نمی‌دانیم مرتد چه کسی است و بر چه بنیان یا ادله‌ای می‌توان فردی را مرتد به‌شمار آورد.…

اعتراض ثالث چیست و چه کسانی حق اعتراض ثالث دارند؟

قضات هم مانند همه‌ی انسان‌ها در معرض اشتباه و لغزش هستند. علاوه‌بر‌این هیچ‌کس عالم غیب نیست و نمی‎­تواند از واقعیت همه‌چیز خبر داشته باشد. قاضی با اطلاعاتی که به او ارائه می‌شود و براساس موازین قانونی اقدام به صدور رأی می‌کند. این رأی ممکن…

قرار ابطال دادخواست و موارد صدور آن

در تعریف قرار در ماده‌ی ۲۹۹ قانون آیین دادرسی مدنی مقرر می‌دارد: «چنانچه رأی دادگاه راجع به ماهیت دعوا و قاطع آن به‌طور جزئی یا کلی باشد حکم و در غیر این‌صورت قرار نامیده می‌شود.» بنابراین می‌توان گفت قرار تصمیمی است که رأی شمرده می‌شود و…

منع اشتغال زن توسط شوهر در قانون چگونه است؟

فکر می‌کنید قانون درباره‌ی منع اشتغال زن توسط شوهر چه نظری دارد؟ آزادی انتخاب شغل و عدم اجبار افراد به انتخاب یا دست کشیدن از شغلی خاص، ازجمله مواردی است که قانون اساسی کشور به آن تأکید کرده است. اصل بیست و هشتم این قانون صراحتا می‌گوید:…

رویه قضایی و تفاوت آن با رای وحدت رویه

در علم حقوق، منابعی که می­‌توان از آنها قواعد و اصول حقوقی را استخراج کرد تا منشأ و مستند صدور آرای محاکم قرار بگیرند، عبارت‌اند از قانون، عرف و رویه‌ قضایی. به‌طور کلی زمانی که برای امری در عرف و قانون حکمی ذکر نشده باشد در این مواقع قضات…

عقد جعاله و اقسام آن در قانون مدنی

فرض کنیم که «الف» حیوان خانگی خود را گم کرده است. اکنون او می‌خواهد برای اینکه حیوان خودش را زودتر پیدا کند، برای یابنده‌ی حیوانش پاداشی درنظر بگیرد. به‌این‌ترتیب، نوشته‌­ای به درودیوار محل می‌زند و اعلام می‌کند به هر کس که این حیوان را…

سوگند برای اثبات دعوا و انواع آن

سوگند که یکی از ادله‌ و راه‌های اثبات دعوی است، در لغت به‌معنای قسم، اقرار و اعترافی است که شخص به شرف و ناموس خود می‌کند و خدا یا بزرگی را شاهد می‌گیرد. سوگند همواره با فعل خوردن به کار می‌رود. در این مقاله قصد داریم تا با مفهوم حقوقی…

ولی قهری کیست و چه اختیاراتی دارد؟

شاید برای افرادی که اطلاعات دقیقی از واژه‌ها و اصطلاحات حقوقی ندارند، تفاوت میان ولایت و حضانت فرزند مشخص نباشد. حتی ممکن است تابه‌حال واژه‌ی ولایت را در حوزه‌ی حقوق خانواده نشنیده باشیم؛ با این‌حال در قانون مدنی ایران دو نهاد ولایت و حضانت…

قرار رد دعوی چیست و چه کاربردی دارد؟

قرار در لغت به‌معنای ثبات و استوار کردن است و با توجه به تعریفی که در ترمینولوژی حقوق آمده است به تصمیم دادگاه در امور ترافعی (اختلافی) که کلا یا بعضا قاطع خصومت نباشد، اطلاق می‌گردد و از سوی مقام قضایی در حین انجام تحقیقات و در موارد خاص…

تشویش اذهان عمومی چیست و در چه جرایمی وجود دارد؟

با وقوع انقلاب اسلامی، حکومت جمهوری اسلامی ایران تصمیم گرفت با توجه به جریان‌ها و وقایع پیش‌آمده عناوین مجرمانه‌ی جدیدی را وارد قانون تعزیرات کند. این قانون در سال 1370 تصویب شد. در‌حال‌حاضر این قانون با 29 فصل انواع جرایمی را مطرح کرده است…

توهین به چه معناست و چه مجازاتی در قانون دارد؟

واژه‌ی توهین از ریشه وهن است که در فرهنگ عمید، سست کردن، ضعیف کردن و خوار ­و­ خفیف شمردن معنا شده است. در حقوق جزا یعنی کوچک کردن کسی از طریق کلمات یا اعمالی که موجب سوء ادب شخص تلقی شود و هنگامی که شخص توانایی مقابله به‌نحو صحیح را با…

قرار عدم صلاحیت چیست و صلاحیت دادگاه چگونه تعیین می‌شود؟

در موارد متعددی، در دادگاه‌ها، با افرادی مواجه می‌شویم که در خصوص پرونده‌ی آنها قرار عدم صلاحیت صادر شده است و بدون آنکه از مفهوم این قرار آگاهی داشته باشند، از صدور چنین قراری نگران هستند و به‌دنبال راه‌حلی می‌گردند. به‌طور کلی هنگامی که…

شرایط سردفتری اسناد رسمی چگونه است؟

پیش از آنکه به ذکر شرایط سردفتری بپردازیم، در همین اول باید بگوییم که هر چند با دیدن و شنیدن نام سردفتری فقط سردفتر اسناد رسمی به ذهن متبادر می‌شود، ولی سه نوع سردفتر داریم: سردفتر اسناد رسمی، سردفتر ازدواج و سردفتر طلاق. در ابتدا باید…

عناصر جرم یا ارکان تشکیل دهنده جرم کدام‌اند؟

روشن است که تعریف جرم و شناخت مصادیق آن کار آسانی نیست. ماهيت يا چيستی جرم در علوم انسانی ازطريق تعريف مفهومی آن شناخته می‌شود؛ اما در حقوق کيفری که اساس آن قانون کيفری است، فرايند شناخت ماهيت جرم به همان تعريف قانون از جرم ختم می‌شود. فرض…

قرار اناطه چیست و شرایط صدور آن چگونه است؟

تصمیم‌‌‌‌های دادگاه‌ها درخصوص پرونده‌های مطرح‌شده در آنها، به دو نوع «حکم» و «قرار» تقسیم می‌شوند. بنابر ماده‌‌ی ۲۹۹ آیین دادرسی مدنی، هرگاه دادگاه تصمیمی بگیرد که به ماهیت دعوا مربوط نباشد یا قاطعِ دعوا به‌شمار نرود، آن تصمیم، «قرار»…

قرارداد محرمانگی یا عدم افشای اطلاعات محرمانه چیست؟

قرارداد عدم افشای اطلاعات محرمانه یا قرارداد محرمانگی (Non-Disclosure Agreement) که به‌اختصار NDA هم نامیده می‌شود، قراردادی است که افراد و شرکت‌ها برای حفاظت از اطلاعات ارزشمند خود در روند همکاری با دیگران به‌کار می‌گیرند. این قرارداد…

دادنامه چیست و از چه قسمت‌هایی تشکیل شده است؟

یکی از اصطلاحاتی که اشخاص درگیر در جریان رسیدگی به پرونده‌های قضایی بسیار با آن مواجه می‌شوند «دادنامه» است. معمولا پس از پایان بررسی‌های لازم درمورد پرونده‌های قضایی یک رای قضایی صادر می‌شود و پس از‌ آن دادنامه صادر می‌شود. در این مقاله…

مصادره‌ اموال چیست و در چه شرایطی انجام می‌شود؟

مصادره در لغت به دو معناست؛ مال کسی را به‌زور ضبط کردن و جریمه کردن. همچنین در فرهنگ لغات دهخدا آمده است که «ضبط کردن اموال و دارایی کسی به‌سبب ارتکاب جرم، دزدی و سلوک در طریق نادرست که سبب به دست آمدن آن دارایی شده است.» اما مصادره اموال…

وکالت اتفاقی چیست و شرایط استفاده از آن چگونه است؟

اساسا طرح دعوا در مراجع قضایی یا دفاع در برابر دعاوی مطرح‌شده، نیازمند آشنایی با قوانین و مقرراتی است که نکات و جزئیات بسیاری دارند و هرگونه ناآگاهی یا کوتاهی ممکن است آثار جبران‌ناپذیری دربر داشته باشد. لذا افرادی که تمایل دارند شخص دیگری…

چگونه قاضی شویم؛ ۴ روش تصدی شغل قضاوت

احتمالا بسیاری از فارغ‌التحصیلان رشته‌های حقوق یا فقه، بارها در زمان تحصیل به آینده‌ی شغلی خود اندیشیده‌اند؛ غالب افرادی که رشته علوم انسانی را برای تحصیل در دوران دبیرستان برمی‌گزینند، رؤیای دفاع از حقوق افراد جامعه یا قضاوت در مورد دعاوی…

اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد و وظایف این شورا

جنگ جهانی دوم، با حمله‌ی آلمان به لهستان در اول سپتامبر ۱۹۳۹ (دهم شهریور ۱۳۱۸) شروع شد. دولت‌های فرانسه و انگلیس که با لهستان دارای قرارداد نظامی بودند، به نفع لهستان وارد پیکار شدند و علیه دولت آلمان اعلان جنگ کردند. می‌توان اين اتفاق را…

قیم کیست و شرایط انتصاب آن چگونه است؟

قیم در لغت به‌معنای متولی، سرپرست و کسی است که متولی امر شخص محجور محسوب می‌شود. برای معرفی قیم و بررسی شرایط انتصاب آن، لازم است ابتدا با محجورین در حقوق ایران و تعاریف ولی قهری و وصی آشنا شویم و سپس به بررسی مفهوم قیم، انتصاب و شرایط آن…

حق وتو چیست و چه کاربردی در شورای امنیت سازمان ملل متحد دارد؟

کلمه وتو (veto) به معنای «من منع می‌کنم» است. در شرایطی که در یک نظام رای‌گیری فارغ از شمارش تعداد رای‌دهندگان، فقط یکی از رای‌دهندگان نظر مخالف با بقیه داشته باشد می‌توانند نتیجه را که حاصل رای اکثریت است لغو کنند، در این حالت است که…