مرخصی سالیانه و استحقاقی یکی از حقوق کارمندان است، اما ممکن است با توجه به ترجیح آنها در طول سال تعدادی از آنها استفاده نشوند و یا حتی فرصتی برای استفاده از آنها پیش نیاید. در چنین مواردی چه اتفاقی می‌افتد؟ شرکت‌ها و قانون برای محاسبه مرخصی‌های مانده چه باید بکنند؟ کارمندها چه گزینه‌ای برای استفاده از مرخصی‌های مانده دارند؟ آیا این امکان برای آنها فراهم است که مرخصی‌های مانده خود را به سال بعد منتقل کنند و یا معادل ریالی آن را در حقوق خود دریافت کنند؟ پاسخ به تمام این سؤالات در مفهوم عبارت مانده مرخصی می‌گنجد که در این مقاله قصد داریم درباره آن صحبت کنیم و قوانین و شرایط استفاده از آن را بگوییم.
مانده مرخصی چیست؟
پاسخ سؤال مانده مرخصی چیست؟ نسبت به دیگر سؤالات قانون کار، بسیار آسان‌تر است و با دانستن مفهوم آن می‌توانید نسبت به احقاق مانده‌های مرخصی خود اقدام کنید.
واقعیت این است که حق مرخصی سالانه و استحقاقی کارمندان تحت قانون کار 26 روز در سال (با احتساب 4 روز جمعه 30 روز) است که مدت زمان ساعتی آن نیز 192 ساعت خواهد بود، که به طور واضح در قرارداد ذکر می‌شود. کارمند این حق را دارد که در طول سال این مرخصی‌ها را استفاده کند، اما در صورتی که بخشی از آن استفاده نشد، می‌تواند آن را به سال بعد منتقل کند و یا اینکه معادل ریالی آن را دریافت کند.
طبق ماده 66 قانون کار، کارمندان این امکان را دارند تا تنها 9 روز از مانده مرخصی خود را به سال منتقل کنند و هر کارمند مجاز به ذخیره مرخصی خود تا سقف 15 روز است. البته لازم به ذکر است که این امکان برای کارمندانی فراهم است که یک سال کاری را با شرکتی کار کرده باشند و در صورتی که مدت زمان همکاری آنها از زمان عقد قرارداد کمتر از یک سال باشد، باقی مانده روزهای مرخصی کارگر از 26 روز به عنوان مانده مرخصی محاسبه می‌شود.
نحوه محاسبه مانده مرخصی
همان‌طور که عنوان کردیم، برای محاسبه مانده مرخصی باید یک سال کاری در شرکتی کار کرده باشید. به عنوان مثال، تصور کنید که فردی بعد از یک سال فعالیت در شرکتی 10 مرخصی استفاده نشده دارد؛ این فرد طبق قانون کار می‌تواند 9 مرخصی خود را به سال بعد منتقل کند و از آنها در سال آینده استفاده کند و یا اینکه معادل ریالی آن را از کارفرما و شرکت دریافت کند. در این حالت فرد کارمند یک مرخصی مانده خود را از دست خواهد داد، مگر اینکه برای استفاده از آن تا قبل از پایان سال اقدام کند.
اما عبارت دیگری در این حیطه وجود دارد به نام بازخرید مرخصی که کمی از نظر مفهومی با مقوله مانده مرخصی تفاوت دارد.
محاسبه بازخرید مرخصی
طبق ماده 75 قانون کار، بازخرید مرخصی در زمان فسخ قرارداد، اتمام کار، بازنشستگی، تعطیلی کسب‌وکار و از کار افتادگی صورت می‌پذیرد. به این معنا که در زمان هر کدام از موارد بالا و توافق بین کارمند و کارفرما برای تسویه حقوق و دیگر مزایا، بازخرید مرخصی نیز باید محاسبه و پرداخت شود. اگر کارمندی نخواهد کار خود در شرکتی را تمام کند، به طبع بازخرید مرخصی به او تعلق نمی‌گیرد و تنها امکان محاسبه مانده مرخصی و انتقال مانده مرخصی به سال بعد برای او فراهم است.
فرمول محاسبه بازخرید مرخصی طبق قانون کار به شرح زیر می‌باشد:
تعداد روزها مرخصی * (حقوق پایه یک روز + بن کارگری + مسکن + (پرداخت‌هایی اعم از ایاب و ذهاب _ هزینه غذا و … ) ) = محاسبه نرخ مرخصی
این فرمولی است که کارمندان برای محاسبه بازخرید مرخصی خود می‌توانند به آن استناد کنند و رقم نهایی را به دست آورند. اما مطمئنا چیدن تمام این مؤلفه‌ها کنار هم ممکن است سخت و گیج‌کننده باشد. به همین خاطر، پیشنهاد ما به شما محاسبه آنلاین مرخصی استفاده نشده است، چرا که کار شما را راحت می‌کند و دیگر نیاز به جمع و تفریق اعداد و قرار دادن تمام موارد خواسته شده در فرمول نخواهید داشت.
برای به دست آوردن عدد دقیق بازخرید مرخصی می‌توانید از ماشین حساب مانده مرخصی ایران سلری استفاده کنید. ماشین حساب های ایران سلری کاملا دقیق هستند و می‌توانند کار شما در محاسبات مربوط به حقوق و دستمزد را راحت کنند. این ماشین حساب‌ها علاوه بر محاسبه بازخرید مرخصی، شامل ماشین حساب حقوق خالص و ناخالص، ماشین حساب عیدی و ماشین حساب سنوات می‌شود.
نکاتی درباره مانده مرخصی
مانده مرخصی علاوه بر مواردی که عنوان کردیم، نکات دیگری نیز دارد که شامل مالیات، بیمه و غیره می‌شود. برخی از مهم‌ترین نکات مربوط به مانده مرخصی عبارت‌اند از:
- بر اساس ماده 91 قانون مالیات‌های مستقیم، حقوق و مبلغ مرخصی‌های مانده مشمول مالیات نمی‌شوند و به این ترتیب، مبلغی به عنوان مالیات از مانده مرخصی کم نخواهد شد.
- در صورتی که فردی فوت کند، ورثه آن می‌توانند برای دریافت مبلغ مانده مرخصی اقدام کنند و این مبلغ بعد از انحصار وراثت به آنها تعلق می‌گیرد.
- تمام روزهای مرخصی استحقاقی به عنوان روزهای کاری فرد کارمند محاسبه می‌شوند و به همین خاطر، برای آنها بیمه رد خواهد شد. مانده مرخصی که به سال بعد منتقل می‌شود و یا معادل ریالی آن که توسط کارمند دریافت خواهد شد، به عنوان روز کاری به شمار می‌آیند و برای آنها بیمه رد خواهد شد.
با توجه به مواردی که عنوان کردیم، مطمئنا بینش بهتری نسبت به مفهوم مانده مرخصی پیدا کرده‌اید و از این به بعد می‌توانید برای مرخصی‌های خود به آسانی برنامه ریزی کنید.
منبع: وبلاگ ایران سلری