در گذشته، اگر میخواستید یک کلاس آموزشی یا جلسهای با حضور دهها نفر برگزار کنید، لیست کارهایتان پر بود از دغدغههای اجرایی؛ از اجاره سالن و هماهنگی پذیرایی گرفته تا نگرانی همیشگی بابت ترافیک و جای پارک. اما امروز، تمام آن دوندگیها جای خود را به یک کلیک ساده داده است. شاید واژه «وبینار» را زیاد شنیده باشید، اما هنوز دقیقاً ندانید که این ابزار چطور میتواند کسبوکارتان را متحول کند یا جایگزین کلاسهای حضوری شود. واقعیت این است که وبینار، دیگر یک فناوری لوکس برای شرکتها یا مدرسهای بزرگ نیست؛ بلکه راهکاری در دسترس برای هر کسی است که میخواهد بدون مرز و محدودیت، دانش خود را با دیگران به اشتراک بگذارد. در این مقاله از ابتدای ماجرا شروع میکنیم و میبینیم وبینار دقیقاً چیست، چه تفاوتی با کلاسهای معمولی دارد و چطور میتوانیم بدون داشتن دانش فنی پیچیده، اولین رویداد آنلاین خود را با موفقیت برگزار کنیم.
وبینار چیست؟
در واقع، وبینار همان سمینار، کلاس یا همایش هست که در فضای آنلاین برگزار میشود. پس وبینار ترکیبی از دو کلمه «وب» و «سمینار» است؛ اما تفاوت اصلی در کجا است؟ در کلاس حضوری، شما محدود به ظرفیت صندلیها و موقعیت جغرافیایی خاصی مثل محل آموزشگاه یا جایی هستید که اجاره کردهاید؛ اما در وبینار، شرکتکنندگان میتوانند از خانه، محل کار یا حتی در سفر، تنها با داشتن اینترنت و یک مرورگر، وارد جلسه شده و از مطالبی که آماده کردهاید، استفاده کنند. همه چیز در وبینار زنده و تعاملی است؛ یعنی شما و شرکتکنندگان به صورت لحظهای با یکدیگر ارتباط برقرار میکنید. مسیر ارتبطایتان هم میتواند صوتی، ویدیویی و حتی چت محور (به صورت عمومی یا خصوصی) باشد تا مخاطبانی که از صحبت کردن در جمع هراس دارند، بتوانند به راحتی با شما ارتباط برقرار کنند. وبینارها اهداف متنوعی دارند که مهمترین آنها عبارتند از:
- انتقال زنده و لحظهای دانش و آموزش مهارت: مدرسان میتوانند بدون محدودیت جغرافیایی، دانش خود را با صدها نفر به اشتراک بگذارند.
- معرفی خدمات یا محصولات: کسبوکارها از وبینار برای پخش زنده ارائه محصولات یا خدمات جدید خود استفاده میکنند.
- تعامل مستقیم با مخاطبان: برخلاف ویدیوهای ضبط شده، در وبینار امکان پرسش و پاسخ زنده وجود دارد و همان حس کلاس حضوری را تداعی میکند.
آیا الان برایتان سوال پیش آمده که اصلاً وبینار مناسب چه کسانی است؟ در جواب باید گفت برای هر کسی که حرفی برای گفتن یا مهارتی برای آموزش دارد، وبینار ابزاری است که مرزهای فیزیکی آموزش را حذف میکند و به شما اجازه میدهد دانش خود را به گسترهای نامحدود ارائه دهید. اگر مدرس، مربی یا صاحب آموزشگاه هستید؛ یا اگر کسبوکاری دارید که میخواهد با مخاطبانش ارتباط مستقیم برقرار کند؛ یا حتی اگر تازه میخواهید وارد دنیای آموزش آنلاین شوید، وبینار ابزار مناسب برای شما خواهد بود.
چگونه در وبینار شرکت کنیم؟
شاید با خود فکر کنید برای شرکت در رویداد زنده و آنلاین، باید چندین نرمافزار نصب کرده یا تجهیزات خاصی داشته باشید. واقعیت خیلی سادهتر از این حرفها است، بهگونهای که امروزه نسل جدیدی از پلتفرمهای برگزاری وبینار و جلسه وجود دارند که بدون نیاز به نصب و فقط به صورت اجرا در مرورگر، تمام نیازهای شما را پوشش میدهند. برای حضور در وبینار، تنها به سه عامل مهم و حیاتی نیاز دارید:
- دستگاه متصل به اینترنت مثل لپتاپ، کامپیوتر، تبلت یا حتی گوشی موبایل
- اینترنت با کیفیت متوسط؛ زیرا نیازی به اینترنت پرسرعت نیست و برای برقراری ارتباط فقط ثبات سرعت اینترنت شما مهم است.
- مرورگری که با آن راحت هستید. البته به خاطر داشته باشید که بیشتر سایتهای خدماتی بر بستر وب، پیشنهاد استفاده از مرورگر کروم یا فایرفاکس را میدهند
به همین راحتی و بدون نیاز به دانش فنی خاصی، میتوانید با داشتن این ادوات و انتخاب پلتفرمی مناسب، وبینار مخصوص به خود را برای هزاران علاقهمند داشته باشید. اصولاً، فرآیند شرکت در وبینار به این شکل است که ابتدا در صفحه وبینار ثبتنام کرده و ایمیل یا شماره تماستان را وارد میکنید. بعد از ثبتنام، لینک ورود به وبینار از طریق ایمیل یا پیامک برایتان ارسال میشود. کافی است در زمان مشخص شده، روی لینک کلیک کرده و وارد محیط وبینار میشوید. حالا قادر خواهید بود تا صدا و تصویر ارائهدهنده را ببینید و با او به صورت مختلف از جمله صوتی، تصویری یا متنی (به صلاحدید برگزارکننده) صحبت نمایید.
چطور وبینار برگزار کنیم؟ قدم به قدم تا برگزاری یک وبینار موفق
مسیر برگزاری وبینار هم به سادگی شرکت کردن در آن است که پیشتر یاد گرفتهاید. کافی است مسیرش را بلد باشید تا ببینید چقدر این پروسه، ساده و قابل مدیریت است. این را در نظر داشته باشید که هر وبینار موفقی، از شش مرحله اصلی تشکیل شد که شامل انتخاب موضوع، تعیین مخاطب، آمادهسازی محتوا، انتخاب پلتفرم، اطلاعرسانی و اجرای وبینار خواهد بود. پس همیشه باید چک لیست از سوالات را داشته باشید تا مسیر برگزاری وبینارتان به شکل ایدهآل انجام شود:
- چه چیزی قرار است آموزش بدهید یا ارائه کنید؟
- تعیین مخاطب: این وبینار برای چه کسانی است؟
- آمادهسازی محتوا: اسلایدها، فایلها و متن ارائه
- انتخاب پلتفرم: کجا قرار است وبینار برگزار شود؟
- اطلاعرسانی: مخاطبان باید بدانند چنین رویدادی قرار است برگزار شود
- اجرای وبینار: روز موعود رسید؛ وقت ارائه است!
موضوع وبینار باید سه ویژگی داشته باشد. اول اینکه مخاطب بعد از تماشا و حضور در وبینار باید بتواند چیزی یاد بگیرد، از خدمتی استفاده کرده یا مشکلی را حل کند.به جای «آموزش بازاریابی»، بگویید «۵ روش جذب مشتری در اینستاگرام».متناسب با نیاز مخاطب باشد: قبل از انتخاب موضوع، ببینید مخاطبانتان چه سوالاتی دارند قبل از هر چیز باید بدانید برای چه کسی صحبت میکنید. آیا مخاطبانتان مبتدی هستند یا حرفهای؟ مخاطبانتان مدرس هستند یا دانشآموزان؟ صاحب کسبوکارند یا کارمند؟ وقتی مخاطب را بشناسید، هم محتوا را بهتر تنظیم میکنید و هم زبان ارائهتان مناسبتر میشود.
ابزاری که برای برگزاری هرچه بهتر وبینار نیاز دارید
اولین و مهمترین رکن، انتخاب پلتفرمی است که بتوانید در آن جلسهای برگزار کنید. هر پلتفرم، مزیت خاص خودش را دارد و میتواند انبوهی از امکانات را در اختیارتان قرار دهد. یکی دیگر از مهمترین موضوعات، داشتن میکروفونی است که بتواند صدای شما را واضح، شفاف و با کیفیت به گوش مخاطب برساند. شرط رساندن صدای خود به صورت شفاف به گوش مخاطب، علاوه بر میکروفون داشتن اینترنت پایدار است. قطع و وصل شدن اینترنت تجربه مخاطب را خراب میکند. دست آخر آمادهسازی محتوا است؛ یعنی پاورپوینت، اسلاید و هر محتوای آموزشی دیگری که میتوانید استفاده کنید. برای اینکه بتوانید پلتفرم خوبی را برای برگزاری وبینار انتخاب نمایید، همیشه به خاطر داشته باشید که پلتفرمها باید امکانات زیر را داشته باشند:
- مدیریت کاربران و کنترل ورود و خروج
- پخش صدا و تصویر باکیفیت
- امکان نمایش اسلاید و اشتراکگذاری صفحه
- چت آنلاین برای تعامل با مخاطبان
- قابلیت ضبط جلسه برای استفاده بعدی
در کنار انتخاب پلتفرم مناسب، حتماً به خاطر داشته باشید که تعامل هم روی موفقیت وبیناری که میگذارید، تاثیر گذار است. نکتهای که هر وبینار خوب باید داشته باشد، تعامل است. وقتی مخاطب بتواند سوال بپرسد، در مبحث جلسه شرکت کند یا نظرش را بنویسد، هم بیشتر یاد میگیرد و هم رضایتش از عملکرد شما بالاتر میرود. حالا اگر فکر میکنید که پلتفرمهای برگزاری وبینار نمیتوانند راه تعاملی برای شما و شرکتکنندگان داشته باشند، باید بدانید که بسیاری از آنها چنین قابلیتهایی را دارند:
- چت آنلاین: مخاطبان نظرات و سوالاتشان را مینویسند.
- پرسش و پاسخ زنده: در انتهای وبینار وقت بگذارید و به سوالات جواب بدهید.
- نظرسنجی: یک سوال چندگزینهای بپرسید و نتیجه را نشان بدهید.
- وایتبرد (تخته سفید): برای توضیح مفاهیم پیچیده با رسم شکل.
- اشتراک صفحه: نمایش زنده نرمافزار یا وبسایت.
مدت زمان استاندارد وبینار چقدر باید باشد؟
بهترین مدت زمان برای هر وبینار بین ۶۰ تا ۹۰ دقیقه است. کوتاهتر از این، فرصت کافی برای انتقال محتوا نیست. طولانیتر از این، مخاطب خسته میشود و تمرکزش را از دست میدهد. برای تقسیمبندی خوب در اجرای خود، میتوانید از الگوریتمی استفاده کنید که هم تعاملی است و هم مخاطبپسند:
- ۴۵ دقیقه ارائه اصلی
- ۱۵ تا ۲۰ دقیقه پرسش و پاسخ
- ۵ دقیقه جمعبندی
با این حال، هر وبیناری زمانی موفق است که اول اینکه ساختار مشخصی داشته باشد. یعنی مخاطب بداند قرار است چه چیزی یاد بگیرد. دوم اینکه محتوایش کاربردی باشد. مباحث تئوری برای مخاطب اصلاً جذاب نیست. سوم اینکه تعامل فعال در محیط وبینار وجود داشته باشد. یعنی مخاطب حس کند دیده میشود. با این روشها، قطعاً وبینار موفقی خواهید داشت؛ به شرطی که اشتباهات رایجی که خیلیها دچارش میشوند را تکرار نکنید. این اشتباهات چه چیزهایی هستند؟ محتوای نامشخص (یعنی خودتان نمیدانید که راجعبه چه چیزی میخواهید صحبت کنید)، زمانبندی بد وبینار (اینکه درست زمان استراحت یا اوقات فراغت مخاطبانتان برای اجرای وبینار زمانبندی کنید)، تعامل کم (یک ساعت حرف زدن یکطرفه، خستهکننده است) و مشکلات فنی (مشکلاتی که اصولاً در انتخاب پلتفرمی بد گریبانگیر میشود). برای جلوگیری از مشکلات فنی و اینکه روز وبینار غافلگیر نشوید، بهتر است حداقل یک روز تا نهایتاً چند ساعت قبل از اجرا، همه چیز را کامل تست کنید. حتماً از پلتفرمی پایدار و معتبر برای برگزاری جلسات استفاده نمایید، برای مواقعی که اینترنت اصلیتان قطع میشود، اینترنت جایگزین داشته باشید. همچنین حدود ۲۰ دقیقه قبل از شروع وارد شوید تا همه چیز را یکبار دیگر چک کنید. برای اینکه بفهمید وبینارتان واقعاً موفق بوده یا نه، چند معیار ساده را بررسی کنیدمیزان حضور (اینکه چند درصد از ثبتنامکنندگان واقعاً شرکت کردهاند)، میزان تعامل کاربران (فعالیت در چت، پرسیدن سوال و مشارکت)، رضایت شرکتکنندگان (نتیجه نظرسنجی پایان جلسه)، و بازخوردهایی که بعد از وبینار دریافت میکنید (پیامها، نظرات و پیشنهادها).
برگزاری وبینار آموزشی
وبینار آموزشی یکی از رایجترین و کاربردیترین مدلهای وبینار است؛ چون بهجای نمایش و معرفی، روی «یادگیری واقعی» تمرکز دارد. همین ویژگی باعث میشود برای مدرسان و آموزشگاهها یک ابزار مهم و اثرگذار باشد. در وبینار آموزشی هدف اصلی انتقال دانش و مهارت است؛ یعنی مخاطب باید دست پر از جلسه بیرون برود و چیزی یاد بگیرد. اما در وبینار تبلیغاتی، محور ماجرا معرفی محصول یا خدمات است. البته در عمل خیلی وقتها این دو به هم گره میخورند؛ مثلاً یک وبینار آموزشی برگزار میکنید و در پایان، برای کسانی که علاقهمند شدهاند، دوره یا محصول مرتبط را معرفی میکنید. اگر تا امروز فقط کلاس حضوری برگزار کردهاید، وبینار میتواند سادهترین پل ورودتان به آموزش آنلاین باشد؛ بدون اینکه مجبور شوید سبک تدریستان را از صفر تغییر بدهید. همان روشی که در کلاس حضوری درس میدهید، اینجا هم جواب میدهد؛ فقط بهجای اینکه هنرجوها روبهرویتان بنشینند، پشت صفحه نمایش هستند و شما همچنان میتوانید قدمبهقدم آموزش بدهید، مثال بزنید و سوالات را پاسخ دهید. برای آموزشگاهها، دیگر ظرفیت کلاس، تعداد صندلیها یا هزینههای مکان تعیینکننده نیست. هنرجوها از هر شهر و هر جایی میتوانند در دورههای شما شرکت کنند و شما راحتتر میتوانید مخاطب بیشتری را پوشش دهید. امکان ضبط جلسه، از قابلیتهای مهمی است که برخی از پلتفرمها به شما میدهند. وقتی وبینار را ضبط میکنید، کسانی که نتوانستهاند آنلاین باشند بعداً میتوانند آن را ببینند، محتوای شما عمر طولانیتری پیدا میکند و حتی میتوانید از همان فایل ضبط شده برای بازاریابی، جذب مخاطب یا فروش دوره استفاده کنید. اینها بخشی از مزایایی است که به واسطه برگزاری وبینار به دست خواهید آورد و سبک تدریس و آموزش را متفاوتتر تجربه میکنید.
سرویس برگزاری وبینار رایگان اسکای روم
برای برگزاری وبینار، انتخاب پلتفرم مناسب اهمیت زیادی دارد. برای انتخاب بهترین پلتفرم برگزاری کلاس آنلاین در ایران، باید امکاناتی که پیشتر توضیح داده شد را مد نظر قرار دهید. اگر به دنبال استفاده از پلتفرمی کاملاق بومی، با زبان فارسی، امکانات تعاملی مثل تخته وایتبرد، خروجی گرفتن از فهرست کاربران و ضبط ابری برای نگه داشتن موضوعات تدریس شده هستید، اسکایروم تمام نیازهای شما را برطرف خواهد کرد.
برای شروع، وبینار رایگان برگزار کنیم یا پولی؟
وبینار رایگان، جلسهای است که شرکتکنندگان بدون پرداخت هزینه در آن حضور پیدا میکنند. هدف معمولاً آموزش اولیه، جذب مخاطب یا ایجاد اعتماد است. در مقابل، وبینار پولی برای آموزشهای تخصصیتر برگزار میشود و شرکتکنندگان هزینهای بابت آن پرداخت میکنند. اسکایروم با ارائه سرویس رایگان به مدرسان این امکان را میدهد که بدون هزینه اولیه، وبینار خود را راهاندازی کنند.
جمعبندی
اکنون دیگر میدانید که وبینار، ابزاری ضروری برای هر کسی است که میخواهد آموزش بدهد، مخاطب جذب کند یا کسبوکارش را گسترش بدهد. از مدرسی که سالها به روش سنتی تدریس کرده تا صاحب آموزشگاهی که میخواهد محدودیت ظرفیت کلاس را کنار بزند، وبینار برای او کاربردهای متنوعی دارد. با انتخاب سرویس وبینار مناسب بر اساس نکاتی که در این مطلب ذکر کردهایم و آموزشهایی که دادیم، میتوانید رویدادهای آنلاین موفقی برگزار کنید که هم برای شما و هم برای شرکتکنندگان ارزشمند باشد.
سوالات متداول
منظور از جلسه وبینار چیست؟
جلسه وبینار یعنی همان رویداد آنلاین و زنده است که در آن، ارائهدهنده محتوای خودش را از طریق ارتباط اینترنتی به شرکتکنندگان منتقل میکند. مخاطبان میتوانند صدا و تصویر را ببینند، از طریق چت باکس بنویسند و سوال بپرسند.
آیا وبینار تصویری است؟
بله، وبینارها معمولاً تصویری هستند. ارائهدهنده میتواند چهره خودش، اسلایدها یا صفحه نمایشش را به اشتراک بگذارد. البته امکان برگزاری وبینار فقط با صدا هم وجود دارد.
آیا در وبینار دیده میشویم؟
خیر، معمولاً فقط ارائهدهنده یا مدرس دیده میشود. شرکتکنندگان به صورت پیشفرض تصویرشان نمایش داده نمیشود و فقط از طریق چت یا در صورت اجازه مدرس میتوانند صحبت کنند. چگونه وبینار ضبط کنیم؟ اکثر پلتفرمهای وبینار دکمه ضبط دارند. در پلتفرمی مثل اسکایروم، کافی است به محض شروع جلسه روی گزینه ضبط کلیک کنید. فایل ضبط شده بعد از پایان جلسه در پنل کاربریتان ذخیره شده و قابل دانلود است.