حقوق خانواده به حوزه‌ای از قوانین اطلاق می‌شود که به مسائل درون خانوادگی و قوانین ازدواج می‌پردازد. مسائلی همچون طلاق توافقی و طلاق یک‌جانبه، حضانت فرزندان، مهریه و نفقه، وصایت و … از مهم‌ترین مسائل مطرح در دادگاه‌های خانواده هستند. چالش‌های حقوقی‌‌ای که مراجع‌کنندگان به دادگاه‌های خانواده با آن مواجه می‌شوند طاقت‌فرسا به نظر می‌رسند به همین دلیل برای ایجاد سهولت در امکان پیش‌برد آن از وکیل خانواده کمک گرفته می‌شود. مسائل مربوط به قانون خانواده به طور مستقیم بر صمیمی‌ترین روابط تأثیر می‌گذارند و هدف وکیل خانواده این است که دسترسی فوری به یک دست‌یار حقوقی برای تصمیم گیری صحیح را برای افراد فراهم کند.
بنابر قانون جدید حمایت خانواده مصوب ۰۱/۱۲/۱۳۹۱ در ماده 4 وکیل خانواده شخصی‌است که در مواردی همچون: نکاح دائم و موقت و اذن در نکاح، شروط ضمن عقد، ازدواج مجدد مسائل مربوط به جهیزیه مانند استرداد جهیزیه، مهریه و نفقه زن، تمکین و عدم تمکین یا نشوز طلاق، رجوع از طلاق، فسخ نکاح ، بذل مدت عقد موقت و انقضای مدت صیغه، حضانت کودکان و ملاقات با فرزندان، دعاوی مربوط به نَسَب، دعاوی مربوط به رشد ، قیمومت ، وصایت نفقه، فرزندان سرپرستی کودکان بی سرپرست، اهدای جنین و تغییر جنسیت از حق اقامه دعوی برخوردار است. در سطور زیر به چند مورد از مهم‌ترین دعاوی دادگاه‌های خانواده که اشاره شده است.
به موجب ماده ۱۱۶۸ قانون مدنی «نگاهداری اطفال هم حق و هم تکلیف ابوین است.» لذا «هیچ یک از ابوین حق ندارند در مدتی که حضانت طفل به عهده آنها است از نگاهداری او امتناع کند در صورت امتناع یکی از ابوین حاکم باید به تقاضای دیگری یا به تقاضای قیم یا یکی از اقرباء و یا به تقاضای مدعی‌العموم نگاهداری طفل را به هر یک از ابوین که حضانت به عهده او‌ست الزام کند و در صورتی که الزام ممکن یا موثر نباشد حضانت را به خرج پدر و هرگاه پدر فوت شده باشد به خرج مادر تامین کند.» پس از فوت پدر یا مادر اولویت نخست حضانت با جد پدری است، قانون به‌جز موارد استثنایی امکان گرفتن حق حضانت از هیچ والدی را ندارد. اگر هردو والد زنده باشند در آن صورت طبق ماده 1169 برای حضانت و نگهداری طفلی که ابوین او جدا از یکدیگر زندگی‌می‌کنند، مادر تا سن هفت سالگی اولویت دارد و پس از آن با پدر است. حضانت فرزندان درصورت طلاق توافقی به صورت توافقی انجام می‌پذیرد اما در صورت طلاق یک جانبه بنابر مصلحت طفل توسط دادگاه تعیین می‌شود.
طلاق توافقی
انحلال ازدواج دائم با شرایط و تشریفات خاص، یعنی طلاق، سه نوع دارد که یا از سوی مرد یا از سوی زن و یا به صورت طلاق توافقی انجام می‌شود. اگر مردی تقاضای طلاق کند در صورت دوشیزه و یائسه نبودن زن و سه طلاقه نبودن زوجین طلاق رجعی است و امکان ابطال آن وجود دارد اما در صورتی که مرد تقاضای طلاق از زن دوشیزه و یا یائسه بنماید طلاق بائن است و در صورت طلاق توافقی طلاق خلع و همچنین بائن است و مرد حق بازگشت ندارد، زن در صورت خودداری مرد از پرداخت نفقه، غیاب مرد بیش از چهار سال و در صورت مشقت و سختی زیاد در زندگی مشترک طوری که ادامه آن ناممکن باشد و یا درصورت داشتن وکالت در طلاق هنگام عقد می‌تواند درخواست طلاق بنماید و در این موارد حتی اگر مرد با طلاق موافقت نکند حق گرفتن مهریه برای زن امکان پذیر است. در صورت درخوات طلاق از سوی مرد، مهریه به صورت عندالمطالبه و یا عندالاستطاعه درخواست می‌شود، که پرداخت مهریه عند الاستطاعه منوط به اثبات استطاعت مالی زوج از سوی زوجه است.
در طلاق توافقی (https://rahjooyan.org/divorce-settlement/) مهریه به این صورت است که زن مهریه را بذل می‌کند و مرد آن را می‌پذیرد. همچنین میزان نفقه نیز قابل توافق است. در صورت وقوع طلاق یک‌جانبه قبل از نزدیکی، نصف مهریه به شوهر برمی‌گردد. زن به مجرد عقد مالک مهریه می‌شود و می‌تواند هر نوع تصرفی که بخواهد در آن بنماید. بنابراین اگر مهریه عین معین باشد با تحقق نکاح آن عینا به مالکیت زن در می‌آید و زن حق هر گونه انتفاع و تصرف مالکانه در آن خواهد داشت.
همان‌طور که بالاتر ذکر شد، با این که بسیاری دعاوی خانواده نتیجه‌‌ی نقض حقوق و قوانین از سوی اعضای یک خانواده هستند اما در بسیاری از موارد دعاوی می‌توانند صرفا به دلیل ارتباط با موضوع خانواده در حوزه‌ی این دعاوی قرار بگیرند، همانند قوانین اهدای جنین و تطبیق جنسیت و یا بین افرادی باشد که هنوز خانواده تشکیل نداده‌اند اما در شرف ایجاد آن هستند.
در صورت انتخاب وکیل تهران یا شهرستان حاذق و با تجربه، در تمام موارد بالا می‌توان از وقوع نگرانی بیشتر و وقوع حوادث غیرمنتظره در دادگاه جلوگیری کرد و از حساسیت این موارد کاست و به منطقی‌ترین شکل ممکن به اختلافات در زمینه‌ی خانواده پرداخت به شکلی که به منافع مراجعه‌کنندگان به بهترین شکل خود حفظ شده و به بالاترین سرعت ممکن به آنها رسیدگی شود.
منبع : https://rahjooyan.org/divorce-settlement/