اجناس تقلبی بلای جان بازار شده‌اند. این اجناس به‌قدری زیاد هستند که تشخیص انواع اصل از انواع تقلبی را سخت‌تر از همیشه می‌کنند.
صنعت قطعات الکترونیکی هم مانند دیگر صنایع گرفتار چنین معضلی است و حتی می‌توان ادعا کرد این بازار بیشتر از بازارهای دیگر با اجناس تقلبی پُر شده است. استفاده از قطعات الکترونیک تقلبی (خازن، اداپتور، مقاومت و… )، می‌تواند مشکلات زیادی را به بار بیاورد که بعضی از این مشکلات در بلندمدت به یک معضل تمام عیار تبدیل می‌شوند.
در این مطلب تکنیک‌هایی را به شما آموزش می‌دهیم که با به‌کارگیری آن‌ها می‌توانید قطعات الکترونیک اصلی را شناسایی کنید. پس اگر بگوییم با یک راهنمای خرید طرف هستید، بیراه نگفته‌ایم! فقط اول بیایید بررسی کنیم که قطعات الکترونیکی تقلبی چه به روزگارمان می‌آورد!
عوارض استفاده از قطعات الکترونیک تقلبی
هر سیستم یا دستگاه الکترونیکی از قطعات مختلفی تشکیل شده است که با یکدیگر همکاری می‌کنند تا دستگاه به‌خوبی و خوشی کار کند. به همین خاطر جدی‌گرفتن اصالت کوچک‌ترین قطعه هم می‌تواند اهمیت زیادی داشته باشد.
در ادامه 3 عارضۀ بزرگی که ناشی از به‌کارگیری قطعات تقلبی هستند را بررسی می‌کنیم.
1- مشکلات مربوط به ایمنی
محصولاتی که در ساخت آن‌ها از قطعات تقلبی استفاده شده است، می‌توانند خطرآفرین باشند. بسته به ماهیت محصول، اگر قطعه‌ای مثل مقاومت در آن تقلبی باشد و هنگام استفاده ناگهان ایجاد اختلال کند، ممکن است به فرد استفاده‌کننده آسیب برساند.
2- عملکرد ضعیف
حتی اگر استفاده از قطعات تقلبی از نظر ایمنی مشکل‌ساز نباشد، در هر صورت ضعف عملکرد را به دنبال دارد. برای مثال اگر از یک اداپتور استفاده کنید که قطعه‌ای غیراصل در ساخت آن به‌کار گرفته شده باشد، در برق‌رسانی به دستگاه‌تان دچار مشکل می‌شوید.
مشکلات استفاده از قطعات فیک زمانی بیشتر نمود پیدا می‌کند که این اجزا روی عملکرد و سلامت دیگر قطعات هم تاثیر بگذارند. برای لمس میزان اهمیت این موضوع اجازه بدهید قطعات الکترونیکی تقلبی را به غدۀ سرطانی تشبیه کنیم که به مرور دیگر اجزا را هم مریض می‌کند!
3- افزایش هزینه‌ها و کاهش سود
کاهش بهره‌‌وری منجر به کاهش سود هم می‌شود. اگر دستگاه‌هایتان عملکرد خوبی نداشته باشند، با مشتریان ناراضی طرف می‌شوید. در نتیجۀ این اتفاقات، سوددهی‌تان کاهش پیدا می‌کند. بنا بر آمار رسمی آمریکا، صنایع مرتبط با قطعات الکترونیکی، سالیانه با ضرری معادل 7.5 میلیارد دلار، صرفاً به‌خاطر قطعات تقلبی مواجه می‌شوند.
روش‌هایی برای شناسایی قطعه الکترونیکی تقلبی
اگر قطعه‌ای تهیه کردید و قصد داشتید از اصل بودن آن مطمئن شوید، ابتدا باید خوب آن را نگاه کنید! به بسته‌بندی قطعه دقت کنید. برچسب‌های حاوی اطلاعات که روی بسته‌بندی و خود محصول قرار دارند را با نمونه اصلی که توسط سازنده معرفی شده مطابقت دهید. هرکدام از موارد زیر که به چشم‌تان خورد، شک کنید که شاید کاسه‌ای زیر نیم‌کاسه باشد!
- یکسان نبودن تاریخ و کدهای نوشته شده روی برچسب با تاریخ و کدهای موجود روی قطعه
- یکسان نبودن کدها با کدهای ارائه‌شده مخصوصِ محصول توسط سازمان OCM
- تاریخ‌های خیلی قدیمی یا حتی مربوط به آینده!
- کامل‌نبودن بسته‌بندی و نبود برخی از قطعات ضروری
- لوگوی نادرست و مشکل‌دار
حتی اگر چنین ایراداتی هم وجود نداشته باشد، بازهم ممکن است اسیر قطعه تقلبی شوید! تکنیک‌های زیر، روش‌های تکمیلی برای تشخیص اصالت قطعات هستند.
ظاهر قطعه را برای یافتن غلط املایی بررسی کنید
گاهی ممکن است بتوانید خیلی راحت و فقط با یک نگاه کلی به ظاهر محصول، تقلبی بودن آن را تشخیص دهید. در برخی موارد کیفیت ساخت قطعات تقلبی به‌قدری افتضاح است که اطلاعات روی آن غلط املایی دارد! معمولاً وقتی جاعلان می‌خواهند یک قطعه را به‌عنوان محصولی اورجینال به فروش برسانند، اطلاعات روی آن را پاک می‌کنند و خودشان اطلاعات مربوط به محصولی باکیفیت را می‌نویسند؛ اما ممکن است سواد درست‌و‌حسابی نداشته باشند!
آیا فونت نوشته‌های روی قطعه با فونت قطعات اصلی یکسان است؟
در بعضی مواقع هم ممکن است غلط املایی وجود نداشته باشد، اما اگر کمی دقت کنید متوجه می‌شوید که فونت نوشته‌های روی یک قطعه، با فونتی که شرکت سازندۀ اصلی استفاده می‌کند تفاوت دارد. مثلاً خازنی را درنظر بگیرید که با ایجاد کمی تغییرات به‌عنوان خازنی نو به مشتری ارائه می‌شود. در چنین مواردی ممکن است فرد جعل‌کننده دقت زیادی نداشته باشد و از فونت دیگری برای نوسازی خازن دسته دو استفاده کند.
دنبال تفاوت‌های اندازه‌ای بگردید
طول، عرض و وزن قطعه مشکوک را اندازه بگیرید و اعداد به دست آمده را با اعدادی که توسط سازنده اعلام شده‌اند مقایسه کنید. اگر اعداد تفاوت بزرگی داشته باشند، می‌توان با قطعیت از تقلبی بودن جنس صحبت کرد؛ اما اگر اختلاف ناچیزی میان اعداد وجود داشته باشد، بهتر است تحقیقات‌تان را ادامه بدهید.
اجرای تست‌های الکتریکی
انجام چنین تست‌هایی روی قطعات مشکوک و مقایسه نتایج به‌دست‌آمده با اعدادی که توسط کمپانی اعلام شده‌اند، می‌تواند اصالت یا تقلبی بودن هر قطعه‌ای را مشخص کند. برای اینکار می‌توانید از دستگاه مولتی متر استفاده کنید. این دستگاه جهت تست قطعات مدار مورداستفاده قرار می‌گیرد و هم‌زمان توانایی سنجش اهم، ولت و آمپر را دارد.
در کنار تمام موارد فوق بهتر است از این ضرب‌المثل قدیمی هم یادی کنیم که می‌گوید: سری که درد نمی‌کند را چرا دستمال ببندیم؟!
از فروشگاه معتبر خرید کنید تا خیال‌تان از همه‌چیز راحت باشد!
با وجود تمام راه‌هایی که برای شناسایی قطعات الکترونیک تقلبی معرفی کردیم، بازهم ممکن است در برخی موارد تشخیص جنس تقلبی ممکن نباشد. حتی اگر فرض کنیم امکان غربال این قطعات با دقت بالا و بدون خطا موجود باشد، به‌کارگیری این روش‌ها برای تعداد زیادی از اجناس زمان بسیار زیادی را هدر می‌دهد.
به همین خاطر شاید خرید از یک فروشگاه معتبر که از اصالت اجناسش اطمینان دارید کار عاقلانه‌تری باشد.
فروشگاه قطعات الکترونیک تسلا با سابقه‌ای نزدیک به 10 سال در امر فروش قطعات الکترونیک، یک انتخاب مطمئن برای تهیه چنین قطعاتی است. مهم‌ترین فایدۀ خرید از این فروشگاه، اطمینانی است که از اصالت اجناس دارید. به این ترتیب دیگر نیازی نیست که با استفاده از تکنیک‌های مختلف قطعه خریداری شده را آزمایش کنید.
این فروشگاه محصولات گوناگونی را به بازار عرضه می‌کند. خازن در انواع مختلف، اداپتور های گوناگون، انواع مقاومت، فریت (میله‌ای) و البته دیود 4007 از محصولاتی هستند که در این فروشگاه ارائه می‌شوند.
به‌عنوان توصیۀ آخر، حواستان باشد که انواع تقلبی قطعات الکترونیک به‌وفور در بازار یافت می‌شوند و اگر مواظب نباشید یکی از آن‌ها در سبد خرید شما قرار می‌گیرد.
برای تشخیص تقلبی یا اصل بودن یک قطعه الکترونیکی همانطوری که گفتیم روش‌های گوناگونی وجود دارد. روش‌هایی مانند اجرای تست‌های الکتریکی یا بررسی توسط اشعه X-Ray. اما ممکن است انجام تمام این آزمایش‌ها و تست‌ها برای شما مقدور نباشد، پس بهتر است خریدتان را از یک جای مطمئن انجام بدهید تا رضایت مشتری‌هایتان را برای یک عمر جلب کنید.