مرجع فیلم آموزشی و مقالات آموزشی برای موفقیت و پیشرفت

۱۰ دلیل اصلی اعتماد به نفس پایین

22

گذشته‌ی انسان و رابطه‌های آغازین بین او و پدر و مادر و یا سرپرست‌های دیگرش، نقش مهمی در شکل‌گیری باور او نسبت به خودش دارد. در این مطلب قصد داریم به برخی از عواملی که منجر به ایجاد اعتماد به نفس پایین می‌شوند، بپردازیم. با ما همراه باشید تا با این دلایل و نحوه رفع آنها آشنا شویم.

۱. گرفتن بازخورد منفی

تأثیر بازخورد منفی بر اعتماد به نفس پایین

اگر در طی دوران کودکی مدام در گوش‌تان تکرار شود که هیچ کاری را درست انجام نمی‌دهید و به اندازه‌ی کافی خوب نیستید، شما در حالی تبدیل به یک فرد بالغ خواهید شد که تصویر مثبتی از خود ندارید. وقتی بدون در نظر گرفتن تلاش‌های‌تان پیوسته از شما و کارتان ایراد بگیرند، دیگر نمی‌توانید به خودتان اعتماد کرده و احساس خوبی داشته باشید؛ به خاطر شکست‌های پی‌درپی احساس شرم می‌کنید که بسیار دردناک و ناراحت‌کننده است.


حتما بخوانید: افراد با اعتماد به نفس چه کارهایی را متفاوت انجام می‌دهند

۲. بی‌توجهی والدین

وقتی سرپرست‌تان (به طور معمول پدر و مادر) به شما توجهی نمی‌کنند، انگار که موفقیت‌های شما کمترین ارزشی برای آنها ندارد. شما برای کسب موفقیت‌های بیشتر و اثبات این نکته که شایستگی‌های‌تان فراتر از چیزی است که الان در آن قرار دارید، باید انگیزه خود را حفظ کنید، که البته این کار دشوار خواهد بود. بی‌توجهی سرپرستان معمولا باعث می‌شود احساس کنید که از جانب دیگران فراموش شده‌اید، کسی قدرتان را نمی‌داند و برای هیچ کس مهم نیستید. این باور که کسی به وضعیت حال حاضر شما اهمیتی نمی‌دهد، حسی است که به خاطر گذشته‌ی دردناک‌تان به دوش می‌کشید. حس دیده نشدن و نا‌مرئی بودن باعث می‌شود فکر کنید حضورتان یک اشتباه است.

۳. دعوای بزرگ‌ترها

دعوای بزرگترها و اعتماد به نفس پایین کودک

وقتی پدر و مادر پیوسته مشغول دعوا کردن هستند و رفتارهای ناشایستی را از خود بروز می‌دهند، کودکان احساسات منفی را جذب و به بدگمانی عادت می‌کنند؛ مسئله‌ای که ترسناک، تأسف‌بار و مایه‌ی آشفتگی است. رفتار نامشخص، آشفته و برخورد غیر معمول پدر و مادر (یا یکی از آنها) نسبت به کودک هم، نتیجه‌ی مشابهی به همراه دارد. کودکی که پیوسته شاهد دعوای بزرگ‌ترهاست، این طور فکر می‌کند که شاید او دلیل این دعوا و باعث درد و عذاب پدر و مادرش باشد. این احساس گناه پس از بلوغ هم در فرد باقی خواهد ماند.


حتما بخوانید: ۱۳ ویژگی مشترکِ والدین بچه‌های موفق

۴. عدم برخورداری از حمایت کافی در مقابل زورگویی

در یک خانواده‌ی آگاه، حساس و امن، رویارویی با موقیعت‌های دشوار مانند اذیت و آزار اطرافیان زورگو و بازیابی اعتماد به نفس آسان‌تر است. اما اگر نه تنها در خانه بلکه بیرون از خانه هم احساس امنیت نمی‌کنید، حس عذاب‌آور فراموش‌شدن، ناامیدی و تنفر از خود همیشه در زندگی با شما خواهد بود. ‌هم‌چنین به دلیل آسیب‌پذیری زیاد، دوستی دیگران را لطفی در حق خود تلقی کرده یا به این باور می‌رسید که همه‌ی مردم بی‌رحم و غیر قابل اعتمادند. بدون خانه و خانواده‌ای امن و حمایت‌گر، اثرات زورگویی و قلدری دیگران نسبت به شما عمیق‌تر خواهد شد و زندگی دشوارتری خواهید داشت.

۵. دریافت حمایت بی‌جا در مقابل زورگویی

حمایت بی‌جا منجر به اعتماد به نفس پایین می‌شود

از سوی مقابل اگر حمایت پدر و مادر حد و مرزی نداشته باشد، کودک احساس خواهد کرد که آمادگی رویارویی با دنیای خشن بیرون را ندارد. بدون یک بنیان قوی، رویارویی با چالش‌های بیرون از خانه دشوار بوده و ناتوانی در مقابل آنها شرمندگی را به همراه خواهد داشت. در چنین وضعیتی کودک احساس ناتوانی می‌کند و به دلیل شرمندگی، این موضوع را با پدر و مادر خود در میان نمی‌گذارد، زیرا نمی‌خواهد آنها را به دلیل ضعفی که رفتار آنها باعث آن بوده است، آزرده کند. بنابراین کودک اتفاقات بیرون را مخفی می‌کند. ممکن است این شرمندگی به حدی برسد که نگرش کودک را تحتِ‌ تأثیر قرار دهد تا جایی که به این نتیجه می‌رسد که دید مثبت پدر و مادرش (که با دید دیگران نسبت به او تفاوت دارد) احتمالا نادرست است و در واقعیت او فردی ناتوان، ضعیف و سزاوار تحقیرهای دیگران است.


حتما بخوانید: خانم‌ها چطور می توانند با اعتماد به نفس بیشتری در محل کارشان صحبت کنند؟

۶. بی‌توجهی به زورگویی

اعتماد به نفس پایین ناشی از بی‌توجهی به موقعیت‌های دشوار

اگر پدر یا مادر به قدری مشغول باشند که متوجه رنجش ناشی از زورگویی در کودک‌شان نشوند و در هنگام نیاز کودک کسی برای حمایت از او وجود نداشته باشد، کودک باور می‌کند که شایسته‌ی توجه و سزاوار مراقبت نیست و از کمبودهای خود آزرده می‌شود. در دنیای ناامن امروزی، احساس شرم و درد طاقت‌فرساست. این احساسات هم‌چنین در دوره‌ی گذار پدر و مادر که از ویژگی‌های آن هرج‌ومرج است رخ می‌دهد زیرا این‌طور به نظر می‌رسد که کسی متوجه وضعیت کودک نمی‌شود. وقتی محیط خانه پُر از هرج‌ومرج و آشفته باشد تصور کودک این خواهد بود که تقاضای توجه و رسیدگی به مشکلاتش درست نیست، در نتیجه کودک در تنهایی بیشتری فرو می‌رود و در احساس شرم غرق می‌شود.

۷. عدم وجود حامی در مشکلات تحصیلی

هیچ چیز بیشتر از احساس کودن بودن در ایجاد اعتماد به نفس پایین مؤثر نیست. اگر کودک احساس کند از درس‌ها چیزی نمی‌فهمد و بدون اینکه کسی متوجه این موضوع و نیاز او به کمک شود، بیشتر و بیشتر از دیگران عقب بیافتد، به این نتیجه می‌رسد که ضعیف و ناتوان است. او در مورد ذکاوتش دچار تردید می‌شود و همیشه برای بیان نظراتش مردد است. خجالت ناشی از خوب نبودن و کمتر از دیگران بودن به سختی از بین می‌رود حتی پس از اینکه کودک به روش خودش راهی برای غلبه بر مشکلات پیدا کند.


حتما بخوانید: ایجاد انگیزه در دانش آموزان با چند راهکار موفق

۸. شوک فیزیکی یا ضربه‌ی روحی

تأثیر شوک روحی بر اعتماد به نفس پایین

سوء استفاده‌ی جسمی، جنسی یا عاطفی آشکارترین دلیل پایین آمدن اعتماد به نفس است. قرار گرفتن کودک در موقعیت‌های فیزیکی و عاطفی برخلاف میلش، باعث می‌شود او نتواند به دنیای بیرون، خودش و دیگران اعتماد کند، مسئله‌ای که به شدت بر اعتماد به نفس تأثیر می‌گذارد. حتی ممکن است کودک خود را مقصر بداند در حالی‌که کمترین گناهی ندارد. کودک توان مقابله با بحران را ندارد در نتیجه از آن فرار کرده، از دیگران فاصله می‌گیرد و احساس پوچی می‌کند. در تلاش برای کنار آمدن با این وضعیت، نتیجه می‌گیرد که خودش گناه‌کار و شایسته‌ی سرزنش است و برای رهایی از این آشفتگی به راه‌های ناسالم روی آورده و سرانجام خود را شرمنده و سرخورده در میان صدها احساس منفی دیگر محصور می‌بیند.

۹. نظام ارزشی نامناسب

اگر باورهای مذهبی یا نظام ارزشی، باعث شود که باور داشته باشید پیوسته در حال گناه کردن هستید، در وضعیتی مشابه دریافت همیشگی بازخورد منفی دیگران قرار می‌گیرید. چه بازخورد منفی دیگران باشد، چه قضاوت‌های برگرفته از باورها و ارزش‌های شخصی، نتیجه‌ی آن ایجاد احساس شرم، گناه، تناقض و نارضایتی از خود است. بسیاری از نظام‌های ارزشی دو انتخاب پیش روی فرد می‌گذارند: خوبی و بدی. وقتی در تنگنای انتخاب بین این دو قرار می‌گیرید دچار سردرگمی، شرمندگی، ناامیدی، به‌هم‌ریختگی و بی‌هویتی می‌شوید.


حتما بخوانید: ۵۰ عبارتی که باید همیشه به فرزندان خود بگویید

۱۰. تاثیر اجتماع و رسانه‌ها

نقش رسانه‌ها در اعتماد به نفس پایین

همه می‌دانیم که آدم‌ها در تلویزیون و رسانه‌های دیگر، به شکلی اغراق‌آمیز و غیرواقعی زیبا و خوش‌هیکل هستند، آفتی که پیوسته بیشتر و بیشتر می‌شود. بسیاری از زنان و مردان از اینکه نمی‌توانند مانند این افراد باشند، احساس بدی دارند. درست است که اعتماد به نفس پایین ریشه در مسائل مهم‌تری دارد اما این روزها اجتماع، تلویزیون، مجلات و … پیوسته عدم تناسب و کامل نبودن را به رخ می‌کشند و احساس نارضایتی را تقویت می‌کنند. با افزایش دسترسی رسانه‌ها در میان جوان‌ترها به تدریج کودکان نیز در مرکز توجه این مقایسه‌های غیرمنصفانه قرار می‌گیرند.

در مورد هر کدام از این موارد می توان مفصل بحث کرد. البته نباید فراموش کنید که تجربه‌ی هر یک از این موارد در دوران کودکی به معنای این نیست که نتوانید طی دوران رشد و در بزرگ‌سالی از آنها رها شوید. با اینکه ممکن است در وجودتان نفوذ کنند اما راه‌های بسیاری برای رهایی از آنها وجود دارد که به شما کمک می‌کند در گذر زمان به شخصیتی آماده‌تر، یکپارچه‌تر و با اعتماد به نفس بیشتر برسید. وقتی به عنوان یک فرد بالغ گذشته‌ی خود را ارزیابی می‌کنید، متوجه می‌شوید سزاوار بسیاری از برداشت‌‌ها و ویژگی‌هایی که به خود نسبت داده‌ بودید، نیستید و این قضاوت‌ها ریشه در فضا و افرادی که با آنها ارتباط داشته‌اید، دارند. این نگرش به غلبه بر احساسات منفی کمک بسیاری می‌کند. علاوه بر این‌ها باید بدانید که تنها نیستید و همیشه می‌توانید از دیگران کمک بگیرید.

درک برخی وضعیت‌ها و تجربه‌ها آسان نیست و نباید انتظار درک، هم‌دلی یا بخشش را از خود داشته باشید. مهم این است که راهی برای خلق احساس رضایت و امنیت در وضعیت موجود و کنار آمدن با آن پیدا کنید. هر چه آگاهی بیشتری از علت اعتماد به نفس پایین خود داشته باشید، بهتر می‌توانید برای رفع مشکل و تقویت اعتماد به نفس اقدام کنید.

برگرفته از: psychologytoday.com

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

22 دیدگاه
  1. تنها ترین انسان روی کره ی زمین می‌گوید

    بزرگ ترین مشکل من مادرمه ، با اینکه من دو بار ،یک بار درکشور مقام اول المپیاد ریاضی و در مسابقات کامپیوتر سوم شدم و معلمانم نیز بسیار از من راضی اند و تماما از لحاظ علمی به مراتب بالایی دست پیدا کردم ولی هنوز هم به خودم ایمان ندارم و خودم رو باور ندارم چرا که همیشه مادرم من رو تحقیر میکنه و برای من لقب میزاره ! اون داره ضربه بزرگی به من میزنه و منم هرچه قدر میخواهم به خودم تلقین کنم که حرف های اون اشتباهه نمیتونم!میترسم آیندیه روشنی که در انتظارمه بخاطر این کار های مادرم نابود بشه!خواهش میکنم کمکم کنید!فکر نکنم هچ کس داخل جهان همچین مشکلی داشته باشه که من دارم.آیا کار های مادرم طبیعیه و من حساسم و اینکه تمام مادران همین طورند؟!!!فکر نمیکنم بقیه مادران این طور باشن. به هر حال ممنونم مقاله جالبی بود.

    1. الناز طرزمنی می‌گوید

      درود. دوست عزیز شاید بهتر باشه از کارشناس و مشاور حرفه‌ای کمک بگیرید. می‌تونید با تلفن ۱۴۸۰ بهزیستی که مشاوره‌ی رایگان می‌ده تماس بگیرید. امید که مشکل‌تون رفع بشه و موفقیت‌های بیشتری در انتظارتون باشه.

  2. الناز می‌گوید

    مطالبتون مفيد الناز خانم،شما ميتونيد يه روانكاو يا روانشناس كه بتونه در رابطه با اين موضوع به من كمك كنه بهم معرفي كنين

    1. الناز طرزمنی می‌گوید

      درود الناز عزیز. من شخصا نمی‌تونم پزشک یا روانکاو بهتون معرفی کنم. اگر جست‌وجویی توی اینترنت بکنید حتما مؤسسه و افراد معتبری رو می‌تونید پیدا کنید. سازمان بهزیستی هم یه شماره برای مشاوره رایگان تلفنی داره: ۱۴۸۰. می‌تونید امتحان کنید.
      سپاس از نظر مثبت‌تون به مطالب چطور!

  3. نذیر می‌گوید

    تشکر از زحمات شما به امید موفقیت های همیشگی تان.
    عناوین منتشر شده شما واقعا مفید میباشند.

    1. الناز طرزمنی می‌گوید

      سپاس به خاطر نظرات دلگرم‌کننده‌تون!

  4. علی رضا اسدزاده می‌گوید

    چیزی که بیش تر از همه ی موارد توجه منو جلب کرد “نظام ارزشی نامناسب” بود، دقیقا همین طوره، یکی از دلایل اصلی افسردگی و اعتماد به نفس پایین تو جامعه ی ایران همینه، خانم طرزمنی مرسی به خاطر ترجمه ی این مقاله ی ارزشمند

    1. الناز طرزمنی می‌گوید

      سپاسگزارم. ممنون که نظرتون رو اینجا در میون می گذارید.

  5. رضا می‌گوید

    سلام الناز خانوم. ممنون بابت مطلب خوبتون. ای کاش راههای افزایش اعتماد بنفس رو هم میذاشتین. بازم سپاس

  6. علي می‌گوید

    درود بر شما
    مطلب مفيدي بود. از شما بسيار سپاسگزارم.
    تو اين دنياي پرشتاب تامل و درنگ براي مطالعه از سخت ترين كارهاست. ولي شما با درج مطالب مختصر و واقعا مفيد با اين مشكل به خوبي كنار اومدين و كار رو براي مخاطب ساده تر كرديد. باز هم سپاس…

    1. الناز طرزمنی می‌گوید

      سپاس از شما که با نظرتون ما رو دلگرم می‌کنید. امید که در آینده هم همراه ما باشید!

  7. محمد می‌گوید

    سلام خانم طرزمنی عزیز، بنده در سالهایی که دروان راهنمایی رو می گذروندم اکثر این مشکلات روداشتم مخصوصا شماره چهارمی اما بعد از اینکه یه مدت گذشت برادر بزرگم ازم خیلی حمایت کرد ومن اعتماد به نفس خیلی زیادی کسب کردم و در همون سالها من قهرمان کُشتی منطقمون شدم حتی از لحاظ تحصیلات هم پیشرفت خیلی خوبی داشتم یادش بخیر
    خدا بیامرزه برادرم رو،، خیلی دوستش داشتم اما حیف که الان کنارمون نیست همیشه حرفش تو گوشمه میگفت هیچوقت از باختن نترس از مغرور شدن بترس
    با این حال من روحیه خوبی دارم همش رو مدیون حمایتهای برادرم هستم

    1. الناز طرزمنی می‌گوید

      درود بر برادرتون! خیلی ممنون که تجربه‌ی خودتون رو در میون گذاشتید.

  8. اميد می‌گوید

    سلام
    ممنونم بابت مطلب خوبتون خانم طرزمني – براي ما كه فرزند كوچك داريم كمك زيادي به تربيتش مي كنه

    1. الناز طرزمنی می‌گوید

      درود. خوشحالم که این مطلب براتون مفید بوده.

  9. محمد می‌گوید

    خیلی عالی بود خیلی ممنون. من مشکل ۴ رو دارم چطور می تونم حلش کنم؟ نفهمیدم چطور به خانواده ربط داره. کسی کمکی می کنه؟

    1. منتقد می‌گوید

      اولا اصولا به دنبال کمک دیگران نباش. فریادرس و مددی که نمی بینی هیچ! آخرش هم می بینی فقط خودتو کوچیک کردی.
      در مورد مشکل ۴ هم -نظر منه- چشمات فریبت نده! محیطی که توش هستی به ظاهر یه جامعه انسانیه ولی به باطن یه جنگله. اقای جنگل هم شیر گرگ خرس و البته کفتاره. قدرت چنگالهات و میزان درندگی اِت تعیین کننده وضعیتته.
      باهاش کنار بیا.
      پس،
      یا گرگ باش و پاره کن، یا خرگوش باش و قایم شو و یواش برو یواش بیا که گرگه نخورتِت.
      یه حالت سومی هم داره که خاصه. پرنده باشی بتونی فرار کنی به یه دشت خوش و خرم.

      1. s می‌گوید

        از قضا راه چهارمی هم وجود داره به شخصه ترجیح می دم انسان باشم و نزارم گرگ خرگوشه رو پاره کنه نه یه خرگوش یا پرنده ی ترسوی فراری

    2. الناز طرزمنی می‌گوید

      درود. خوشحالم که این مطلب رو دوست داشتید. مورد ۴ می‌گه اگه در دوران کودکی یا نوجوانی در مقابل قلدری دیگران پدر و مادر حمایت به‌جا و مناسبی از فرزند نکنند، تأثیر منفی در اعتماد به نفس خواهد داشت. حالا آیا شما فکر می‌کنید ریشه مشکلتون در بزرگسالی این مسئله بوده؟ به هر حال هر کدوم از این موارد که دلیل اعتماد به نفس پایین باشند، بهتره برای رفعش کمک بگیرید. اینکه دلیل اعتماد به نفس پایین رو بدونیم گام بزرگیه!

      1. الناز طرزمنی می‌گوید

        این رو در پاسخ به محمد عزیز نوشتم .

  10. منتقد می‌گوید

    خسته نباشی!
    تقریبا همه اش رو داشتم، خصوصا مورد بی توجهی والدین و عدم حمایتشون.
    بیخود نبود تو نوجونی اونقدر اعتماد بنفسم پایین بود.