مرجع فیلم آموزشی و مقالات آموزشی برای موفقیت و پیشرفت

آیا استفاده ۱۰۰ درصد از مغز امکان‌پذیر است؟

35

بسیاری از مردم هنوز هم اعتقاد دارند که استفاده ۱۰۰ درصد از مغز غیرممکن است. از جمله باورهای عامیانه درباره‌ی مغز انسان این است که ما فقط از ۱۰ درصد ظرفیت مغزمان استفاده می‌کنیم، حال آنکه اگر به طریقی خارق‌العاده، موفق به استفاده ۱۰۰ درصد از مغز خود شویم، به یک اَبَرانسان با توانمندی‌های باورنکردنی تبدیل خواهیم شد. لوک بِسون (Luc Besson)، نویسنده و کارگردان مشهور فرانسوی، این باور عامیانه را در فیلم علمی‌ـ‌تخیلی «لوسی» (Luci)، محصول سال ۲۰۱۴، به تصویر کشیده است. این فیلم زندگی زن جوانی به‌ نام لوسی را روایت می‌کند که تحت تأثیر نوعی ماده‌ی مخدر جدید، به کلِ ظرفیت مغز خود احاطه پیدا کرده و به موجب آن، به توانایی‌هایی محیرالعقول دست یافته است. در ادامه قصد داریم این باور عامیانه را از زبان کریستین جَرِت (Christian Jarrett)، متخصص عصب‌شناسی شناختی، بررسی کنیم و ببینیم تا چه حد پایه‌ی علمی دارد.


حتما بخوانید: تقویت مغز با ۹ ماده‌ غذایی طبیعی

این باور عامیانه از کجا نشأت گرفته است؟

استفاده ۱۰۰ درصد از مغز - فقط ۱۰ درصد؟

دقیقا مشخص نیست که منشأ این باور عامیانه از کجاست، اما فرضیه‌‌های مختلفی پیرامون این موضوع مطرح شده‌اند.

  • طبق یکی از معروف‌ترین این فرضیه‌ها، مقدمه‌ای که لووِل توماس (Lowell Thomas)، روزنامه‌نگار آمریکایی، بر کتاب جنجالی «آئین دوست‌یابی» اثر دیل کارنگی (Dale Carnegie) نوشت، به این باور دامن زد. توماس در نقل قولی ناصحیح از ویلیام جِیمز (William James)، روان‌شناس برجسته‌ی آمریکایی، می‌نویسد: «یک انسان‌ معمولی فقط از ۱۰ درصد توانایی ذهنی بالقوه‌ی خود استفاده می‌کند»، در حالی‌که جیمز به «انرژی ذهنی بالقوه» اعتقاد داشت و نیز در هیچ‌یک از سخنان خود به محدودیت ۱۰ درصدی اشاره‌ای نکرده است.
  • فرضیه‌ی دیگری، این باور را به نقل قولی نامعتبر از آلبرت اینشتین نسبت می‌دهد. ادعا شده است اینشتین قدرت ذهنی خود را ناشی از استعداد خاصش در استفاده‌ی بیش از ۱۰ درصد از ظرفیت مغز خود می‌دانست. گفتنی است که این نقل قول در هیچ آرشیوی از سخنان اینشتین یافت نشده است.
  • فرضیه‌ی سوم، این باور را تا حدی نشأت گرفته از یافته‌های علمی گمراه‌کننده می‌داند. برای مثال، ویلدر پنفیلد (Wilder Penfield)، جراح سرشناس مغز و اعصاب، در دهه‌ی ۱۹۳۰ از کشف ناحیه‌ای از مغز موسوم به قشر خاموش (silent cortex) خبر داد که طبق تحقیقات پنفیلد، هیچ‌گونه واکنشی در مقابل تحریکات الکتریکی نداشت. اما امروزه این ناحیه را با عنوان قشر تداعی (association cortex) می‌شناسیم و می‌دانیم که در پیچیده‌ترین عملکردهای ذهنی نقش دارد.

آیا «لوسی» نخستین فیلمی است که به این باور عامیانه اشاره دارد؟

استفاده ۱۰۰ درصد از مغز - اسکارلت یوهانسون در فیلم لوسی

خیر، پیشتر از «لوسی» در فیلم‌های متعدد دیگری نیز به این موضوع پرداخته‌ شده است. از جمله‌ی این فیلم‌ها می‌توان به «نامحدود» (Limitless)، محصول سال ۲۰۱۱، به کارگردانی نِیل بِرگر (Neil Burger) اشاره کرد، با این تفاوت که در این فیلم ادعا شده است انسان‌ها از ۲۰ درصد ظرفیت مغز خود استفاده می‌کنند. برَدلی کوپِر در این فیلم نقش شخصیتی به‌ نام اِدی را ایفا می‌کند که با مصرف یک قرص، موفق به استفاده ۱۰۰ درصد از مغز خود می‌شود. «دفاع از زندگی‌ات» (Defending Your Life) به کارگردانی آلبرت بروکس (Albert Brooks) و «پرواز مسیریاب» (Flight of the Navigator) به کارگردانی رَندال کلایزِر (Randal Kleiser) فیلم‌های دیگری هستند که این موضوع را در سال‌های ۱۹۹۱ و ۱۹۸۶ بر پرده‌ی سینما بردند. مجموعه‌ی تلویزیونی «قهرمانان» نیز که از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ در چهار فصل از شبکه‌ی اِن‌بی‌سی پخش شد، به مضمون تقریبا مشابهی اشاره دارد.

چند درصد از مردم به این باور عامیانه اعتقاد دارند؟

در نظرسنجی‌ای که در سال ۲۰۱۲ از ۲۴۲ معلم مدرسه در بریتانیا و هلند انجام شد، ۴۸ درصد از شرکت‌کنندگان بریتانیایی و ۴۶ درصد از شرکت‌کنندگان هلندی با این باور عامیانه موافقت کردند. در نظرسنجی دیگری که توسط بنیاد تحقیقات پارکینسون مایکل جِی فاکس (Michael J Fox Foundation for Parkinson’s Research) در سال ۲۰۱۳ در آمریکا انجام شد، ۶۵ درصد شرکت‌کنندگان موافقت خود را با این باور اعلام کردند.

آیا این باور عامیانه حقیقت دارد؟

استفاده ۱۰۰ درصد از مغز ـ مطلع نبودن

جالب است بدانید این باور عامیانه که ما انسان‌ها فقط از ۱۰ درصد مغز خود استفاده می‌کنیم، حقیقت ندارد. به استناد هزاران اسکن مغزی، امواج فعالیت حتی در زمان استراحت در سرتاسر مغز جریان دارند. مدرک دیگری که این باور را رد می‌کند، بیماران مبتلا به ضایعات مغزی هستند. مطالعات نشان داده است جزئی‌ترین آسیب‌های مغزی می‌توانند به پیامدهای بسیار ناگواری منجر شوند. یا مثلا اگر ارسال پیام‌های حسی از اندام‌های بدن به سلول‌های عصبی مربوطه بنا به دلایلی از جمله قطع عضو متوقف شود، سلول‌های عصبی بیانگر عضو قطع شده بیکار نخواهند ماند، چرا که به سرعت توسط نواحی مجاور در انجام سایر عملکردها به کار گرفته می‌شوند. این واقعیت ثابت می‌کند که مغز خیلی سریع تمامی بافت‌های عصبی موجود را به کار می‌گیرد و هیچ بخشی را رها شده باقی نمی‌گذارد.

پس چرا این باور غلط هنوز هم رواج دارد؟

به نظر عده‌ی زیادی از مردم، این باور عامیانه نه‌تنها محتمل بلکه فریبنده است، چرا که به این باور از منظر توانایی‌های بالقوه‌ی بشر می‌نگرند. بسیاری از ما معتقدیم فقط در صورت سخت‌کوشی فراوان است که می‌توانیم به موفقیت‌های بالاتری هم‌چون یادگیری زبان‌های خارجی، موسیقی یا مهارت‌های ورزشی دست پیدا کنیم. اما همین طرز فکر را به غلط در این ایده خلاصه کرده‌ایم که فقط ۱۰ درصد ظرفیت یا توانایی بالقوه‌ی مغز انسان قابل استفاده است.

آیا باید از بابت فیلم‌هایی مانند «لوسی» که به این باور غلط دامن می‌زنند، نگران باشیم؟

استفاده ۱۰۰ درصد از مغز ـ علامت خطر

عده‌ی زیادی از دانشمندان علوم اعصاب با ساخت فیلم‌هایی از این قبیل موافق نیستند. این عده معتقدند باورهای غلط بسیاری پیرامون کارکرد مغز در میان مردم رواج یافته‌اند و چنین فیلم‌هایی فقط به گسترش این باورهای غلط دامن می‌زنند و میلیون‌ها مخاطب خود را با باورهای نادرست علمی مواجه می‌کنند. با این حال، برخی دیگر خوش‌بینانه‌تر به این قضیه نگاه می‌کنند و معتقدند که مخاطب می‌داند نباید چنین ادعاهایی را جدی بگیرد.

اما شما چه فکر می‌کنید؟ آیا با ساخت این قبیل فیلم‌ها علی‌رغم محتوای غیرعلمی‌شان موافق هستید؟

برگرفته از: wired

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

35 دیدگاه
  1. ابراهیم می‌گوید

    به نظر من افرادی موفق به کارهایی شدند که زندگی ما را تغیر داد کارهایی که حتی تصور ان زمانی غیر ممکن بود اگر از من میپرسید که این فیلم غلط بوده من برای مغز انسان محدودیت نمیبینم چرا که باید به باور خالصی دست پیدا کنیم تا بتوانیم عمل کنیم نه انتقاد همیشه علم از دانش کسی بدست نمی اید در برخی موارد باید خود انسان هم کوشا باشد و به خاسته ی خود فکر کند ان موقع است که مغز رشد میکند و به مرور ان را گسترش میدهد مثل انسان ۱۰۰۰ سال پیش که با دانش خود نمی توان برابر انسان این موقع باشد

    1. صدف دژآلود می‌گوید

      ممنون که دیدگاه‌تون رو با ما و سایر دوستان به اشتراک گذاشتید.

  2. behrooz می‌گوید

    بنظرم مغز انسان قابلت هاى زيادى همچون فيلم هايى ك اشاره شده دارهـ اگ كسى نميتونه اين موضح قبول كنه يا اثبات كنه چون هنوز ب اون توانايى كسى نتونسته دست پيدا كنه اين جمله فيلم ها بر اساس حدس گمان و يا تخيل انسان هاست ولى مغز انسان مطمعا توانايى هايى بى شمار و غير قابل باور دارند ك ب ما ميگويد اشرف مخلوقات كسى تا ب الان نتونسته ب اين موضع دست پيدا كنه و برا همين سر اين مورد بحث و حرف هاى زيادى است

    1. صدف دژآلود می‌گوید

      خیلی ممنون که دیدگاه‌تون رو با ما به اشتراک گذاشتید.

  3. میلاد می‌گوید

    من یه سوال برام پیش اومده
    اینکه اگه ما همه داریم از بخش زیادی از مغزمون استفاده می کنیم,پس فرق یه انسان آی کیو پایین با آی کیو بالا تو چیه؟
    اینکه همه” قسمتای” مغز در حال کار کردن هستن شکی نیست,ولی تک تکه اون “قسمتها” دارن از چند درصد استفاده میشن؟
    مثلا قسمتایی که ربط داره به قدرت تفکر و استدلال :-؟
    منم می دونم اگه ضایعه مغزی در قسمتای مرتبط با حواس ۵ گانه باشه شاید یک معلول حساب بیایم,
    ولی تا اونجایی که می دونم داخل دو نیم کره مغز قسمتهای متمایز برای فعالیتهای جداگانه بدن داریم
    سوال من همون قسمت قدرت تفکر مغزه… :-؟

    1. صدف دژآلود می‌گوید

      دوست عزیز سلام،
      ممنون که وقت گذاشتید و این مطلب رو مطالعه کردید، اما راستش اطلاعاتم در این زمینه بیشتر از شما نیست! اگه امکانش بود، در آینده مطالب بیشتری از این دست خواهیم داشت تا موضوع با استناد به منابع معتبر روشن‌تر بشه.
      سپاس

      1. میلاد می‌گوید

        سلام
        ممنون لطف دارید

  4. zahra می‌گوید

    سلام ممنون بابت این که باور های غلط مارئ تصحیح می کنید … منم فیلم لوسی رو تماشا کردم و در یک قسمت فیلم گفت که ماده ای که خانم لوسی استفاده کرده و پی اچ نام داره در موقع بار داری خانوم ها هم در بدن خانوم ترشح می شه و موجب استفاده مغز و شبیه خانوم لوسی میشه؟؟؟؟ این چی ؟یعنی بازم غلطه و دارن به این شایعات دامن می زنن؟؟؟؟ ببخشید من یه سوال دارم که به این بخش مربوط نمیشه ولی در رابطه با مغزه…. ما در موقع خواب .گاهی خواب می بینیم خوب؟و در زندگی روز مره همین اتفاقات رو تو خواب می بینیم ..و میگیم وای من این صحنه رو تو خواب دیدم ؟چه موقعی این اتفاق می افته؟چه جوری؟ لطفا راهنماییم کنین ممنون می شم

    1. صدف دژآلود می‌گوید

      دوست عزیز سلام،
      راستش بنده فقط این مطلب رو ترجمه کردم و در مورد اینکه دقیقا چه قسمت‌های دیگری از فیلم لوسی به دور از واقعیات علمی و صرفا توهمی بیش نیست، اطلاع دقیقی ندارم.
      می‌بخشید که نتونستم راهنمایی‌تون کنم.
      سپاس

    2. محمد سالار می‌گوید

      دژاوو یا آشنا پنداری! درموردش مقاله و تحقیق زیاده. بخونید. جواب سوالتونو میگیرید.
      در ضمن نقدهایی که به فیلم لوسی شده رو هم از سایت های دیگه بخونید تا متوجه بشید که ژانر فیلم علمی تخیلی بوده؛ علمی تخیلی

  5. نگین می‌گوید

    به محض اینکه امروز برای اولین بار فیلم لوسی رو دیدم فکرم بهم ریخت و خیلی ذهنم مشغول شد و واقعا عصبی شده بودم که اومدم و سریع اینترنت رو چک کردم و حالا که متوجه شدم اینا صحت نداره و دقیقا به فیلم لوسی هم اشاره شده بود خیالم راحت شد که نباید جدیش بگیرم ممنون از مطالب مفیدتون ای کاش یکم در ساختن فیلما دقت بیشتری بکنن.

    1. صدف دژآلود می‌گوید

      درود بر شما مخاطب عزیز،
      بر اساس استدلال‌هایی که نمونه‌هایی از اونها در این مطلب بهشون اشاره شده، این ادعا که استفاده‌ی ۱۰۰ درصد از ظرفیت مغز امکان‌پذیر نیست، در حال حاضر از دیدگاه علمی هیچ اعتباری نداره. نویسنده‌ی اصلی این مطلب معتقده که این باور غلط به‌قدری در ذهن مردم ریشه کرده که به راحتی قابل تغییر نیست.