۱۸ حرکت یوگا قبل از خواب برای کاهش استرس و داشتن خواب بهتر

1

یوگا استرس را کاهش می‌دهد و موجب می‌شود خواب بهتری داشته باشیم. با انجام چند حرکت یوگا قبل از خواب و تمرکز بر تنفس عمیق برای آرام‌کردن ذهن و آزادکردن تنش فیزیکی، می‌توانید شبی آرام و خوابی راحت داشته باشید. برای اینکه مدت طولانی‌تری در هر وضعیت بمانید و تنفس راحت‌تری داشته باشید، می‌توانید از وسایلی مانند بالش، پتو و آجر یوگا استفاده کنید. در بعضی از حرکت‌های شرح‌داده‌شده، از تکیه‌گاه و وسیله‌ای در زیر پیشانی نیز استفاده می‌شود تا اطراف چشم‌ها آرام و ریلکس شود و سیستم عصبی آرام‌تر شود. تا پایان مقاله با ما همراه باشید تا شما را با ۱۸ حرکت مفید یوگا قبل از خواب آشنا کنیم.

اهمیت تنفس در یوگا

تنفس خوب راه رسیدن به آرامش در حرکات یوگا است. در یوگا تنفس به‌اندازه حرکت فیزیکی مهم است (اگر نگوییم بیشتر از آن اهمیت دارد). می‌توانید از تکنیک تنفسی آرامش‌بخش در یوگا استفاده کنید که تکنیک اوجایی (Ujjayi Breath) یا «تنفس صدای اقیانوس» نام دارد. برای انجام این تکنیک، با بینی نفسی عمیق بکشید و سپس با دهان بسته هوا را از بینی بیرون بدهید؛ هنگام بازدم پشت گلو را طوری منقبض کنید که انگار «ها» می‌گویید، ولی دهان را بسته نگه دارید. این بازدم باید صدایی شبیه امواج اقیانوس داشته باشد. از این تنفس آرام و پیوسته برای آرام‌کردن خود در هریک از وضعیت‌های یوگا استفاده کنید.

ترکیب تنفس و حرکت سیستم عصبی پاراسمپاتیک را فعال می‌کند که برای خنثی‌کردن استرس مفید است.

حرکت‌های زیر را درست قبل از خواب انجام دهید. مدت انجام هرکدام ۳ تا ۵ دقیقه باشد. در هر حرکت، از تکنیک تنفس صدای اقیانوس استفاده کنید؛ البته به‌جز حرکت جسد (Corpse Pose) که در آن تنفس به حالت طبیعی برمی‌گردد.


حتما بخوانید: چگونه یوگا را شروع کنیم؟

حرکت‌های یوگا قبل از خواب

۱. حرکت کودک یا بالاسانا (Balasana)

حرکت کودک یا بالاسانا - یوگا قبل از خواب

حرکت کودک یکی از حرکت‌های مفید یوگا برای خواب است که احساس آرامش و ثبات را ایجاد می‌کند. اگر باسن یا زانوی شما آسیب دیده است، این حرکت را با احتیاط انجام دهید.

روی زمین زانو بزنید و انگشتان شست پا را به یکدیگر نزدیک کنید. زانوها را به‌اندازه عرض باسن یا لبه‌های تشک یوگا از هم باز کنید. عمل بازدم را انجام دهید و تنه را به درون ران‌ها فرو ببرید. دست‌ها را ریلکس و آرام در کنار بدن قرار دهید؛ طوری که بازوها به‌سمت پشت شما کشیده شده باشند و کف دست‌ها نیز به‌طرف بالا باشند. بازکردن استخوان‌های کتف و دورکردن آنها از یکدیگر تنش شانه را آزاد می‌کند.

اگر می‌خواهید فعالیت بیشتری داشته باشید، دست‌ها را به‌سمت جلو دراز کنید و کف دست‌ها روبه‌پایین و روی تشک باشند. پیشانی خود را روی زمین نگه دارید. به‌آرامی سرتان را به دو طرف بچرخانید. این کار تنش موجود در ابروها را آزاد می‌کند. از طریق بینی دم و بازدم‌های آرامی را انجام دهید.

۲. خم‌به‌جلوی ایستاده یا اوتان‌آسانا (Uttanasana)

یوگا قبل از خواب - خم به جلوی ایستاده

درحالی‌که پاها را به‌اندازه عرض باسن باز کرده‌اید، بایستید و نفس عمیقی بکشید. عمل بازدم را انجام دهید و تنه را به جلو و بالای پاها حرکت دهید تا ستون ‌فقرات کشیده شود. آرنج‌ها را با دست نگه دارید یا دست‌ها را روی ساق پا یا زمین قرار دهید.

برای رسیدن به سطح زمین به خودتان فشار نیاورید. هدف این نیست که به شکلی عالی برسید؛ هدف این است که ستون ‌فقرات کشیده شود و گردن و شانه‌ها ریلکس و آرام شوند.

خم‌شدن به جلو موجب می‌شود تنش گردن آزاد شود و عضلات همسترینگ، ساق پا و باسن به‌آرامی کشیده شوند. اگر دچار آسیب‌دیدگی کمر شده‌اید، این حرکت را با احتیاط انجام دهید. اگر رساندن دست‌ها به زمین دشوار است یا کمرتان راحت نیست، می‌توانید زیر هر دست یک آجر یوگا قرار دهید تا این حرکت را راحت‌تر انجام دهید.

یوگا قبل از خواب - استفاده از آجر یوگا در حرکت خم به جلوی ایستاده
استفاده از آجر یوگا برای انجام راحت‌تر حرکت خم‌به‌جلوی ایستاده

عمل دم و بازدم را از بینی و به آرامی و نرمی انجام دهید. اگر عضلات همسترینگ سفت‌اند، زانوها را اندکی خم کنید تا قفسه‌ سینه روی ران‌ها تکیه دهد. برای آرام‌کردن و شل‌کردن عضلات گردن، به‌آرامی سرتان را به حالت «بله» و «خیر» تکان دهید. برای بالاآمدن، به‌آرامی به حالت ایستاده برگردید تا حالت سرگیجه پیدا نکنید.

۳. نیم‌خم‌‌به‌جلوی ایستاده یا آردا اوتان‌آسانا (Ardha Uttanasana) در کنار دیوار

یوگا قبل از خواب - نیم خم به جلوی ایستاده

این حرکت شکل متفاوتی از حرکت خم‌به‌جلوی ایستاده است.

تشک یوگا را عمود بر دیوار قرار دهید. با حدود ۳۰ سانتی‌متر فاصله از دیوار بایستید. پاها به‌اندازه عرض باسن باز و با لبه‌های تشک موازی باشند. دست‌ها را به دیوار فشار دهید؛ کف دست‌ها در ارتفاع باسن از هم باز باشند. در حالی ‌که پاها به‌اندازه عرض باسن بازند، به عقب گام بردارید و تنه را تا جایی پایین بیاورید که کمر صاف شود؛ طوری که تنه عمود بر سطح زمین باشد. با کف دست‌ها به دیوار فشار بیاورید تا طول کمر افزایش یابد. به هر چهار گوشه پا فشار بیاورید.

چهار گوشه پا شامل داخل پاشنه، برجستگی کنار انگشت شست، برجستگی کنار انگشت کوچک و خارج پاشنه می‌شود.

گوش‌ها در راستای بازوها قرار بگیرند. فاصله خود تا دیوار را طوری تنظیم کنید که بدن در زاویه ۹۰ درجه (شکل L) قرار بگیرد. اگر زیاد نزدیک دیوار باشید، کمر و بازوها کاملا کشیده نمی‌شوند. اگر فاصله تا دیوار بسیار زیاد باشد، نمی‌توانید به‌اندازه کافی به جلو خم شوید. همچنان که با کف دست‌ها به دیوار فشار می‌آورید، به تنفس عمیق ادامه دهید.

۴. خم‌به‌جلوی پاباز یا پراساریتا پادوتان‌آسانا (Prasarita Padottanasana)

یوگا قبل از خواب - خم به جلوی پا باز

در حالی‌ که پاها را ۱۲۰ تا ۱۵۰ سانتی‌متر از هم باز کرده‌اید بایستید. عمل دم را انجام دهید و سینه را بالا بیاورید. در حال بازدم، از قسمت باسن به جلو خم شوید. بازوها را کاملا باز کنید و در حالی‌ که آرنج‌ها خم شده‌اند، انگشتان دست را روی زمین بگذارید. پیشانی را روی آجر یوگا قرار دهید. برای بلندشدن، با فشردن پاها روی زمین و انجام عمل دم، به‌آرامی بلند شوید.

۵. خم‌به‌جلوی نشسته یا پاسچی‌موتان‌آسانا (Paschimottanasana)

یوگا قبل از خواب - خم به جلوی نشسته

در حالی ‌که پاها را دراز کرده‌اید، روی لبه پتویی تاشده بنشینید. با انجام بازدم و در حالی‌ که به جلو خم می‌شوید، ستون‌ فقرات را کشیده کنید. ستون ‌فقرات خود را کشیده نگه دارید و پاها یا ساق پاهایتان را با دست بگیرید؛ آرنج‌ها خم شده باشند و بازوها ریلکس و آرام باشند. پیشانی را روی آجر یوگا قرار دهید.

۶. حرکت پروانه خوابیده‌به‌پشت (Supta Baddha Konasana)

یوگا قبل از خواب - پروانه خوابیده به پشت

این حرکت تنش در ناحیه باسن و کشاله ران را کاهش می‌دهد. اگر دچار آسیب‌دیدگی زانو، باسن یا کشاله ران هستید، باید محتاط و مراقب باشید.

روی تشک دراز بکشید. بالشی را زیر قسمت استخوان خاجی خود قرار دهید. به پشت روی بالش بخوابید و زیر سر پتویی قرار دهید تا بالاتر از قلب قرار بگیرد. زانوها را خم کنید و پاها را روی زمین، نزدیک دنبالچه قرار دهید. کف پاها را به هم بچسبانید و زانوها را از هم دور کنید. برای حمایت از باسن، آجر یا کوسن‌های محکمی را در هر سمت زیر زانوها قرار دهید. اگر عضلات باسن شما سفت‌اند، می‌توانید پاها را طوری تنظیم کنید که فاصله بیشتری از دنبالچه داشته باشند یا آجرها یا کوسن‌های بیشتری را زیر زانوها بگذارید تا ارتفاع بیشتری پیدا کنند.

بازوها با زاویه ۴۵ درجه نسبت به بدن روی زمین قرار بگیرند و کف دست‌ها به‌سمت سقف باشند. برای ایجاد کشش بیشتر، زانوها را به پایین فشار ندهید. فشار جاذبه زمین روی زانوها کافی است. باید کشش ملایمی را در باسن و کشاله ران حس کنید؛ این کشش نباید دردناک باشد.

۷. بالاگذاشتن پاها روی دیوار یا ویپاریتا کارانی (Viparita Karani)

یوگا قبل از خواب - بالا گذاشتن پاها روی دیوار یا ویپاریتا کارانی

در پایان روز، به‌ویژه اگر در محل ‌کار زیاد سرپا می‌ایستید، ممکن است که پا و مچ پا متورم و خسته شوند. این حرکت ساده موجب جریان بهتر خون می‌شود.

فضایی خالی را روی دیوار پیدا کنید و تشک را عمود بر دیوار قرار دهید. روی تشک بنشینید و پهلوی چپ یا راست را تا جای‌ ممکن به دیوار نزدیک کنید؛ طوری که پهلوی شما در تماس با دیوار قرار بگیرد. به پشت روی تشک دراز بکشید و به‌آرامی پاها را بالا و روی دیوار قرار دهید. بازوها را شل کنید و در دو طرف بدن قرار دهید.

می‌توانید تشکی لوله‌شده یا کوسنی سفت را زیر دنبالچه قرار دهید تا دنبالچه شما راحت‌تر باشد و تکیه بیشتری داشته باشد.

۸. اوتان پريشتاسانا (Utthan Pristhasana) یا حرکت مارمولک (Lizard Pose)

یوگا قبل از خواب - اوتان پریشتاسانا یا حرکت مارمولک

از وضعیت آدوموکهاشوان آسانا (Adho Mukha Svanasana) یا سگ سرپایین، پای چپ خود را به جلو و بین دست‌ها بیاورید و زانوی راست را تا زمین پایین بیاورید. پای چپ را به لبه بیرونی تشک ببرید و آرنج‌ها را روی یک آجر یا زمین قرار دهید. همین تمرین را روی سمت دیگر بدن نیز تکرار کنید.

۹. شالابهاسانا (Salabhasana) یا حرکت ملخ (Locust Pose)

یوگا قبل از خواب - شالابهاسانا یا حرکت ملخ

با انجام عمل دم به وضعیت پلانک رفته، روی شکم پایین بیایید. دست‌ها را در پشت کمر قلاب کنید. در حال بازدم، روی پاها را روی زمین بگذارید. در حال انجام عمل دم و کشیدن هوا به درون ریه، قفسه‌ سینه و بازوها را از زمین بلند کنید. نگاهتان به‌سمت جلو باشد. برای بیرون‌آمدن از این وضعیت، دست‌ها را آزاد کنید و در حال بازدم به وضعیت سگ سرپایین برگردید.

۱۰. حرکت سر به زانو یا جانو شیرش‌آسانا (Janu Sirsasana)

یوگا قبل از خواب - حرکت سر به زانو یا جانوشیرش آسانا

بنشینید و پاها را دراز کنید. کف پای چپ را روی قسمت داخلی ران پای راست قرار دهید. دست راست کنار باسن باشد. بازوی چپ را بلند کنید و در حال بازدم، روی پای راست خود خم شوید و سعی کنید دست خود را به پا یا ساق پا برسانید. سر خود را روی آجر یوگا قرار دهید. همین حرکت را روی سمت دیگر بدن نیز انجام دهید.

۱۱. حرکت نشسته‌به‌پهلو با زاویه باز یا پارشوا اوپاویشتا کوناسانا (Parsva Upavistha Konasana)

یوگا قبل از خواب - حرکت نشسته به پهلو با زاویه باز یا پارشوااوپاویشتا کوناسانا

بنشینید و پاها را کاملا باز کنید. آجری را در سمت داخلی ساق پای راست خود قرار دهید. انگشتان دست را روی زمین فشار دهید. با انجام دم، ستون ‌فقرات را کشیده کنید. با انجام بازدم، جلو بیایید و تنه را بالای پای راست خود بچرخانید و پیشانی را روی آجر قرار دهید. پس از ۵ نفس، بلند شوید و همین حرکت را روی سمت دیگر بدن انجام دهید.

۱۲. حرکت قهرمان خوابیده یا سوپتا ویراسانا (Supta Virasana)

یوگا قبل از خواب - قهرمان خوابیده یا سوپتا ویراسانا

روی ساق پاها بنشینید و بالشی را زیر استخوان خاجی قرار دهید. مچ پاها را از هم جدا کنید و میان آنها بنشینید. در صورت نیاز، زانوها را به‌اندازه عرض باسن از هم باز کنید. به پشت و روی بالش تکیه دهید و پتویی را نیز زیر سر قرار دهید.

۱۳. حرکت پابه‌انگشت خوابیده یا سوپتا پادانگوشت‌آسانا (Supta Padangusthasana)

یوگا قبل از خواب - حرکت پا به انگشت خوابیده یا سوپتا پادانگوشت آسانا

در حالی ‌که انگشتان شست پا به هم چسبیده‌اند، به پشت بخوابید. با انجام دم، پای راست را به‌طور عمودی بالا بیاورید و پشت ران را با دست بگیرید. تا زمانی که اتصال عضله به استخوان محکمی ایجاد شود، ران پا را به دست‌ها فشار دهید. به‌اندازه ۵ تنفس، در این وضعیت بمانید و سپس همین مراحل را روی سمت دیگر بدن انجام دهید.

۱۴. حرکت پل یا ستو باندا ساروانگ‌آسانا (Setu Bandha Sarvangasana)

یوگا قبل از خواب - حرکت پل یا ستوباندا ساروانگ آسانا

به پشت روی زمین دراز بکشید. زانوها را خم کنید و پاها را به‌اندازه عرض باسن از هم باز کنید و موازی با یکدیگر و مستقیما زیر زانوها قرار دهید. با انجام عمل دم، لگن را بلند کنید. آجری را زیر استخوان خاجی قرار دهید. بازوها را به‌شکل کاکتوس روی زمین باز کنید و سپس سینه را بلند کنید.

۱۵. حرکت مراقبه سیدهاسانا (Siddhasana)، با تغییر، یا وضعیت استاد (Adept’s Pose)، با تغییر

یوگا قبل از خواب - حرکت مراقبه سیدهاسانا با تغییر

روی پتویی بنشینید و مچ پاها را از هم عبور دهید. با انجام دم، ستون ‌فقرات را صاف کنید و در حالی‌ که دست چپ را روی قسمت بیرونی زانوی راست قرار می‌دهید، بازدم را انجام دهید. دست راست را، برای تکیه و حمایت، روی زمین قرار دهید. با انجام دم، ستون ‌فقرات را صاف و کشیده کنید و با انجام بازدم، بدن خود را بیشتر و عمیق‌تر بچرخانید. همین حرکت را روی سمت دیگر بدن انجام دهید.

۱۶. مراقبه سیدهاسانا (وضعیت استاد)

یوگا قبل از خواب - حرکت مراقبه سیدهاسانا

در حالی ‌که مچ پاها کنار هم قرار گرفته‌اند بنشینید. به‌آرامی چشم‌ها را ببندید و با ریتم تنفس خود هماهنگ شوید و به ضربان قلبتان توجه کنید. با انجام دم، ستون ‌فقرات خود را کشیده کنید. در حال انجام بازدم، نشیمن‌گاه و جای نشستن خود را روی زمین ثابت و محکم کنید. دست‌ها را روی زانوها قرار دهید و انگشت‌های اشاره و شست یکدیگر را لمس کنند.

۱۷. حرکت جسد یا شاوآسانا (Savasana)

یوگا قبل از خواب - حرکت جسد یا شاوآسانا

حرکت جسد، استراحت پایانی معمول در تمرین‌های یوگا است. در این وضعیت می‌توانید تنفس خود را به حالت عادی برگردانید.

به پشت روی تشک دراز بکشید. زانوها را به‌سمت قفسه‌ سینه بیاورید و محکم بغل کنید و دم عمیقی بکشید. بازدم عمیقی بکشید و در حالی ‌که دنبالچه را روی تشک نگه داشته‌اید، پاها را دراز کنید. پاها به‌اندازه عرض باسن از هم باز باشند و دور از هم به‌سمت لبه‌های تشک ریلکس باشند. کمر شما باید نرم و ریلکس باشد؛ نباید هیچ درد یا سفتی را در کمرتان حس کنید. بازوها را در دو طرف بدن، شل و ریلکس کنید و کف دست‌ها به‌سمت بالا باشند. توجه کنید که شانه‌ها بالا نیامده باشند. اگر چنین است، شانه‌ها را ریلکس کنید و نسبت به گوش‌ها پایین بیاورید. در صورت تمایل، می‌توانید حوله‌ای تاخورده را روی چشم‌ها قرار دهید تا مانع از رسیدن نور به چشم‌ها شود.

به تنفس خود توجه کنید و دقت کنید کدام سوراخ بینی بازتر است. برای بیرون‌آمدن از وضعیت جسد، زانوها را به‌سمت داخل و قفسه‌سینه بکشید. به‌جای اینکه به‌طور خودکار به‌سمت راست بچرخید، به‌سمتی بچرخید که سوراخ بینی آن بازتر است. تا زمانی که هر دو سوراخ بینی به یک اندازه باز شوند، در همین وضعیت بمانید.

۱۸. قراردادن پاها روی صندلی (Legs on a Chair)

یوگا قبل از خواب - قرار دادن پاها روی صندلی

این حرکت برای افرادی مفید است که به‌دلیل آسیب‌دیدگی کمر، زانو یا باسن در بلندکردن پاها روی دیوار مشکل دارند.

صندلی را در قسمت پایین تشک یوگا قرار دهید؛ طوری که به‌سمت شما باشد. حوله یا پتویی تاخورده را روی نشیمن‌گاه صندلی قرار دهید. بسته‌ به ارتفاع صندلی، شاید لازم باشد که زیر استخوان خاجی خود نیز چند پتوی تاشده قرار دهید. طوری روی تشک بنشینید که باسن نزدیک قسمت جلوی صندلی باشد. در حالی ‌که زانوها را به حالت جنین به داخل خم کرده‌اید، روی یک پهلو دراز بکشید. خود را به مرکز تشک بکشید. با زانوهای خم‌شده به پشت بچرخید؛ طوری که ساق پاها بتوانند روی نشیمن‌گاه صندلی قرار بگیرند. ران‌ها باید نسبت به ساق‌ها زاویه‌ای ۹۰ درجه‌ای تشکیل دهند. بازوها در پهلوی بدن ریلکس باشند و کف دست‌ها روبه‌بالا باشند.


حتما بخوانید: حرکات یوگا برای کاهش استرس؛‌ ۳۱ روز تمرین برای آرامش جسم و روح

سخن پایانی

بهتر است که توالی حرکت‌های یوگا قبل از خواب را با حرکت کودک شروع کنید و در پایان نیز حرکت‌های جسد و قراردادن پاها روی صندلی را انجام دهید. بسته ‌به زمانی که دارید، می‌توانید چند مورد از حرکت‌های بالا را انتخاب کنید و پیش از خواب انجام دهید. در بخش «ارسال دیدگاه» نیز می‌توانید تجربه خود در انجام این حرکت‌ها را با ما و دوستان دیگرتان در میان بگذارید.


در ادامه بخوانید: آیا ورزش قبل از خواب بر کیفیت خواب اثرگذار است؟
سلامتی ارزشمندترین دارایی انسان است

۱۰،۰۰۰ تومان

دلیل بسیاری از خیانت‌های زناشویی یا طلاق‌ها این است که نمی‌دانیم با شریک زندگی یا همسر خود چگونه ارتباط برقرار کنیم.
این مجموعه صوتی را گوش دهید و تأثیرش بر زندگی مشترکتان را حس کنید.

۷،۰۰۰ تومان

هشدار! این مطلب صرفا جنبه آموزشی دارد و برای استفاده از آن لازم است با پزشک یا متخصص مربوطه مشورت کنید. اطلاعات بیشتر
منبع yogajournal health.harvard
ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

۱ دیدگاه
  1. Z.N.GH می‌گوید

    ممنون خیلی خوب بود😍حتما امتحانش میکنم
    ولی یه سوال سانسور کرده بودی؟😂