خواص گز و سوهان بر اساس مواد تشکیل دهنده آن

گز و سوهان دو شیرینی سنتی و خوشمزه ایرانی هستند که چندین قرن سابقه تولید دارند. در شیرینی پزی سنتی ایرانی از مواد اولیه پر خاصیت استفاده می شود که اکثرا ریشه گیاهی دارند.گفته می شود خوردن یک حجم کم از شیرینی بعد از وعده ی غذایی به هضم غذا کمک می کند. یکی از انتخاب های خوب برای نوشیدن با چای عصرانه یا میل کردن بعد از صرف غذا این دو شیرینی اصیل ایرانی است که خواص مفیدی برای سلامتی دارد.

در باره ی گز و سوهان

گز سوغات شهر اصفهان است که یک شیرینی پرخاصیت و مقوی است و سالهاست که در این شهر پخته می شود. سوهان هم در شهر های مختلفی پخته می شود اما معروف ترین آن مربوط به شهر قم می باشد. امروزه محصول جدیدی با عنوان سوهان گزی هم تولید می شود. این محصول مخلوطی است از سوهان که داخلش با مغزی از گز پر شده است. در ادامه با ترکیبات این دو شیرینی بیشتر آشنا می شویم.

خواص گز و سوهان

هر خوراکی بسته به مواد اولیه و نوع پخت, دارای خواص مختلفی برای بدن است. برای بررسی خواص این دو شیرینی خوشمزه نخست به بررسی مواد اولیه مورد استفاده در آنها می پردازیم و خواص آنها را بررسی می کنیم. برخی مواد اولیه مورد استفاده در این دو شیرینی مشترک است و برخی مواد اولیه مورد استفاده متفاوت هستند.

مواد اولیه گز و سوهان

مواد اولیه به کار رفته در تولید گز به شرح زیر است: گلاب, انگبین, ترنجبین, شیرخشت, انگبین علفی, شکر, سفیده تخم مرغ, هل, بیدمشک, مغزیجات شامل فندق, گردو, بادام و پسته که بسته به دستور پخت استفاده می شود. با خرید گز آنتیک می توانید از انواع گز لذت ببرید.

مواد به کار رفته در تولید سوهان به شرح زیر است: آرد جوانه گندم, نشاسته, زعفران, هل, مغزیجات شامل پسته و بادام, زرده تخم مرغ, کره یا روغن حیوانی, شکر که با توجه به دستور تهیه مورد استفاده قرار می گیرند.

انگبین

انگبین ماده ای با ارزش غذایی بالا و سرشار از املاح معدنی و ویتامین هاست. انگبین حاصل فعالیت حشره ای خاص روی درختچه های گز انگبین می باشد. این حشره با فرایندی مانند تولید عسل توسط زنبور موادی روی تنه درخت از خود به جا می گذارد که بعد از جمع آوری به کارگاه های شیرینی پزی می رسد. در گذشته گز از انگبین تولید می شده اما امروزه به دلیل نایاب شدن و گران قیمت بودن این ماده کمتر مورد استفاده می باشد. با مطالعه https://antiquegaz.ir/blog/مواد-تشکیل-دهنده-گز/ با روش تهیه گز خانگی آشنا شوید.

انگبین سرشار از منیزیم است که خاصیت ضد سرطانی دارد و قند موجود در آن به دندان ها آسیب نمی رساند. نشاط بخش است و افسردگی را کاهش می دهد. امروزه انگبین را با مواد دیگری نظیر گلوکز, انگبین علفی, ترنجبین و یا شیرخشت جایگزین می کنند. البته همچنان نوع انگبینی هم در بازار موجود است که قیمت بالایی دارد.

آرد جوانه گندم

مهم ترین ماده اولیه مورد استفاده در سوهان آرد جوانه گندم است.جوانه گندم سرشار از فیبر و ویتامین,منیزیم, پتاسیم و روی است. روی خاصیت ضد سرطانی دارد و سیستم ایمنی بدن را تقویت می کند. در سلامت پوست و مو بسیار موثر است. جوانه گندم بخاطر داشتن قند طبیعی توان و بنیه بدن را افزایش می دهد و از خستگی جلوگیری می کند.

تخم مرغ

تخم مرغ هم یکی از مواد اولیه اصلی این دو شیرینی است. زرده تخم مرغ در سوهان و سفیده تخم مرغ در گز استفاده می شود.. سرشار از ویتامین های مختلف, اسید فولیک, زینک و سلنیم است. تخم مرغ را به تنهایی می توان یک غذای کامل به حساب آورد که خاصیت سیر کنندگی دارد. تخم مرغ سرشار از پروتئین است. به همین دلیل بدن سازان برای ماهیچه سازی از سفیده تخم مرغ استفاده می کنند. علاوه بر این تخم مرغ سیستم ایمنی را تقویت کرده و در سلامت پوست و مو موثر است.

مغزها

استفاده از مغزیجات در ترکیبات هر دو شیرینی مشترک است. مغزیجات استفاده شده باید سالم و تازه باشد تا بتوان هم از طعم و هم از خواص مفید آنها به خوبی بهره برد. استفاده از آنها خواص بسیاری به این دو شیرینی استفاده می کند و ارزش غذایی آنها را بالا می برد. پسته یکی از محبوب ترین این مغز ها است که بسیار پرطرفدار است.این مغز ارزش غذایی زیادی دارد. خون ساز و ضد سرطان است و برای تقویت مغز و حافظه بسیار مفید است. همچنین مغز بادام سرشار از ویتامین, کلسیم, فسفر, آهن و منیزیم است. این خوراکی پرخاصیت فعالیت مغز را بهبود می دهد. معمولا در ساخت گز از این مغزها بیشتر استفاده می شود.

گلاب

گلاب عصاره گل سرخ اعلا می باشد که خواصی مانند افزایش آرامش و کاهش استرس دارد. افسردگی و بی خوابی را بهبود می دهد. پوست را درمان می کند و نفس را خوشبو می کند. در درمان عفونت هم موثر است.

شیر خشت یکی از جایگزین های انگبین می باشد. شیرخشت هم حاصل فعالیت حشرات روی گونه ای خاص از درختان بومی می باشد. این ماده طعم شیرین دارد و خاصیت تب بر و ملین دارد. یکی از داروهای پر کاربرد طب سنتی است که خاصیت ضد سرطانی دارد. این ماده طبع سرد دارد و طبع گرم سایر مواد موجود را تعدیل می کند.

گز علفی

گز علفی یکی دیگر از جایگزین های انگبین است.این ماده ی شیرین را از درخت های بلوط استخراج می کنند. این ماده انرژی زاست و برای معده و قلب مفید است و در درمان بیماری های تنفسی کاربرد دارد.

نکته: ترنجبین شیره ی درخت خارشتر است. که مانند سایر مواد جایگزین انگبین طعمی شیرین دارد و ملین و تب بر است.

روغن حیوانی

روغن حیوانی استفاده شده در سوهان که برای گوارش و کمک به هضم غذا مفید است. روغن حیوانی آنتی اکسیدان بالایی دارد که کمک می کند تا مواد مفید داخل غذا جذب بدن شوند. این ماده غذایی انرژی زیادی به بدن می دهد و التهاب مفاصل را کاهش می دهد. مصرف روغن حیوانی در فصل سرما باعث می شود بدن از درون گرم شود و تحمل بدن در برابر سرما بالا برود. البته این ماده کالری بالایی هم دارد. در https://antiquegaz.ir/blog/مواد-تشکیل-دهنده-سوهان/ با مواداولیه سوهان بیشتر آشنا شوید.

زعفران

زعفران, هل و بیدمشک به عنوان طعم دهنده و عطر دهنده استفاده می شوند. زعفران یک ادویه گران قیمت نشاط آور است که بدن را قوی می کند و از سرطان جلوگیری می کند .بیدمشک علاوه بر اینکه عطرو طعم خوبی دارد برای سلامت قلب و بهبود اعصاب مفید است. هل هم یک ادویه بسیار خوشبوست که کلسترول خون را کاهش می دهد و سرشار از ویتامین است.

تقریبا اکثر مواد اولیه این دو شیرینی برای بدن خواص متعددی دارند. در گذشته به تعادل در طبع غذاها توجه زیادی می شده و در تهیه این دو شیرینی هم این قضیه مورد توجه قرار گرفته است تا تعادل بدن با خوردن آنها برقرار شود. اما در کل طبع هردو شیرینی گرم است که به همین دلیل باعث افزایش انرژی و افزایش سوخت و ساز بدن می باشد و سیستم گردش خون را تسریع می کند.

افزودنی ها و سایر خواص

در تولید این دو شیرینی از هیچ ماده افزودنی شیمیایی از قبیل رنگ مصنوعی و مواد شیمیایی استفاده نمی‌ شود. به همین دلیل خواص مواد اولیه استفاده شده در آنها به خوبی حفظ می شود و زیان هایی که مواد افزودنی برای بدن دارد حذف می گردد. همان طور که عنوان شد این دو شیرینی انرژی بخش هستند برای سلامتی بسیار مفید می باشند. البته این نکته ضروری است که در مصرف هیچ ماده غذایی نباید افراط کرد. مصرف مناسب این دو شیرینی در برنامه غذایی میتواند خواص مفیدی برای بدن داشته باشد. بسیار مهم است که این دو شیرینی از ماده اولیه تازه و باکیفیت تهیه شوند و به درستی نگهداری شوند تا بتوان از خواص آنها برای سلامتی بهره برد.