اسکلروتراپی به طور موثر رگهای واریسی و عنکبوتی پا را از بین میبرد. این روش معمولاً برای درمان رگهای واریس کوچک بدن مورد استفاده قرار میگیرد.
اسکلروتراپی شامل تزریق مستقیم یک محلول به رگها است. محلول اسکلروتراپی باعث آسیب به رگها شده و خون را به سمت رگهای سالمتر هدایت میکند. رگ آسیب دیده توسط بافت اطراف جذب شده و در نهایت کاملا از بین میرود.
پس از اسکلروتراپی، رگهای تحت درمان در عرض چند هفته از بین میروند، هرچند گاهی اوقات ممکن است این روند یک ماه یا حتی بیشتر طول بکشد. در بعضی موارد، ممکن است نیاز به چندین درمان اسکلروتراپی باشد.
مزایا و هدف اسکلروتراپی
هدف اصلی از انجام اسکلروتراپی، کاهش علائم افراد مبتلا به رگهای واریسی و عنکبوتی و همچنین بهبود ظاهر ناحیه آسیب دیده است. به ندرت پزشکان اسکلروتراپی را برای درمان بواسیر انجام میدهند. انتخاب یک درمان مناسب بستگی به اولویت و علائم خاص فرد بیمار دارد. همچنین ممکن است این روش به دلیل کم تهاجمی بودن انتخاب شود. این روش به طور قابل توجهی به از بین بردن علائم و ظاهر رگهای واریسی که نیازی به مداخله جراحی ندارند کمک میکند.
چه نواحیای را میتوان با اسکلروتراپی درمان کرد؟
رگهای واریسی بیشتر در نواحی پاها وجود دارند. رگ های آسیب دیده ممکن است برجسته شده، تغییر رنگ داده، یا متورم شوند، و برخی ممکن است عمیقتر زیر پوست بروند و میتوانند باعث ایجاد ناراحتی شوند. رگهای عنکبوتی کوچکتر و به سطح پوست نزدیک هستند و معمولارنگ آنها قرمز، بنفش یا آبی است.
اسکلروتراپی معمولا زمانی که هموروئیدها کوچکتر و داخلی هستند، برای درمان هموروئید استفاده میشود. اسکلروتراپی همچنین زمانی که بواسیر خونریزی دارد و یا به دلیل مبتلا بودن به دیگر عارضههای پزشکی نمیتوانید متحمل خطر جراحی از جمله هموروئیدکتومی شوید، انجام میشود.
اسکلروتراپی بسته به سایز رگهای آسیب دیده، میتواند برای درمان رگهای واریسی و عنکبوتی در نواحی زیر مورد استفاده قرار گیرد:
- رانها
- ماهیچههای ساق پا
- مچ پا
- کف پا
- صورت (اغلب دو طرف بینی)
- سوراخ باسن
محلول اسکلروتراپی چیست؟
3 محلول مختلف برای تزریق به رگهای واریسی وجود دارد: سالین هیپرتونیک (آب نمک)، پلی دوکانول و سدیم تترادسیل. پایه فومی محلول به جای مایع، باعث بسته شدن سریعتر رگ شده و موفقیتآمیزتر است. اما محلول بر پایه مایع نیز موثر است، اما احتمالا نیاز به بیش از یک جلسه تزریق دارد. گزینه انتخابی، گاهی به اندازه رگ و دیگر عوامل بستگی دارد.
از کجا بدانم کاندید مناسبی برای انجام اسکلروتراپی هستم یا خیر؟
اکثر افرادی که دارای رگهای واریسی و عنکبوتی هستند، گزینه مناسبی برای انجام این روش میباشند، اما معمولا این روش در زنان بین سن 30 تا 60 ساله انجام میشود. به این دلیل که با افزایش سن رگهای واریسی در بدن زنان قابل مشاهدهتر میشود، و در بدن مردان به دلیل پوشیده شدن با موها، خیلی قابل مشاهده نیست.
زنان از پا افتاده و بیمار، زنان شیرده یا باردار، یا زنانی که 3 ماه گذشته زایمان کردهاند، اصلا گزینه مناسبی برای انجام این روش نیستند. به منظور آگاهی از اینکه آیا کاندید مناسبی برای این روش هستید یا خیر، باید تحت ارزیابی متخصص قرار بگیرید. پیشگیری همیشه بهتر از درمان است، اگر شما اطلاعات کافی درباره اینکه علت واریس چیست و برای بوجود نیامدن آن اقداماتی پیش بگیرید، یقینا احتمال بوجود آمدن واریس در شما بسیار پایین می آید.
اسکلروتراپی چگونه انجام میشود؟
بسته به شدت عارضه، درمان اسکلروتراپی برای مشکلات وریدی میتواند حدود 30 تا 45 دقیقه طول بکشد. اگر پاهای بیمار قرار است تحت درمان قرار گیرد، فرد روی تخت به پشت دراز کشیده و پاهایش را بالا قرار میدهد. بسته به شدت آسیب پوست ناشی از رگهای واریسی، ممکن است پزشک حین درمان از اولتراسوند نیز استفاده کند.
آمادهسازی برای اسکلروتراپی
ابتدا یک جلسه مشاوره با پزشک خواهید داشت و پزشک پس از بررسی تعیین خواهد کرد که آیا شما گزینه مناسبی برای انجام این روش هستید یا خیر. سپس توصیه میشود که کارهای زیر را انجام دهید:
- به منظور کاهش خطر خونریزی، از مصرف داروهای خاص مانند ایبوپروفن (Advil) و آسپرین (بافرین) خودداری کنید. این داروها میتوانند روند لخته شدن خون را تحت تاثیر قرار دهند.
- به منظور کاهش تحریک پوست، قبل از اسکلروتراپی، نباید پاها را اصلاح کرده و یا از لوسیون استفاده شود.
- استفاده از جورابهای فشردهسازی (جوراب واریس): ممکن است لازم باشد چند روز پس از عمل جوراب واریس بپوشید.
- قبل از انجام روش، در صورت داشتن هرگونه عارضه پزشکی، حتما پزشک خود را مطلع کنید.
عوارض جانبی که ممکن است نیاز به درمان داشته باشند.
عوارض دیگر نادر هستند، اما ممکن است نیاز به درمان داشته باشند. این عوارض عبارتند از:
- التهاب: این عارضه معمولا خفیف است، اما ممکن است موجب تورم، گرما و ناراحتی در اطراف محل تزریق شود. پزشک ممکن است داروهای مسکن بدون نسخه مانند آسپرین یا ایبوپروفن (ادویل، Motrin IB و غیره) را برای کاهش التهاب تجویز کند.
- لخته خون. یک توده خون لخته شده ممکن است در ورید تحت درمان تشکیل شود که باید تخلیه شود. به ندرت، یک لخته خون ممکن است به سمت یک ورید عمیقتر در پا حرکت کند (ترومبوز ورید عمقی).
ترومبوز ورید عمقی خطر ابتلا به آمبولی ریه را به همراه دارد (یک عارضه بسیار نادر ناشی از اسکلروتراپی)، وضعیت اضطراری که در آن لخته از پا به سمت ریهها حرکت میکند و یک شریان حیاتی را مسدود میکند. در صورتی که دچار مشکل تنفس، درد قفسه سینه یا سرگیجه شدید، بلافاصله به دنبال مراقبت پزشکی فوری باشید.
- حبابهای هوا. حبابهای کوچک هوا ممکن است در جریان خون افزایش یابد. این حبابها همیشه باعث ایجاد علائم نمیشوند، اما در صورت بروز علائم شامل اختلالات بصری، سردرد، خستگی و تهوع هستند. این علائم در نهایت از بین میروند، اما اگر پس از عمل با حرکت دست یا پا دچار مشکل شدید بلافاصله با پزشک تماس بگیرید.
- واکنش آلرژیک. ممکن است نسبت به محلول مورد استفاده برای درمان آلرژی داشته باشید، اما این اتفاق نادر است.
هزینه اسکلروتراپی چقدر است؟
هزینه اسکلروتراپی به مهارت پزشک و نوع محلول مورد استفاده در طول روش بستگی دارد. محل کلینیک نیز مهم است، معمولا هرچه امکانات کلینیک بیشتر باشد، هزینه عمل نیز بیشتر است.