علت درد دست و پا بعد از سکته مغزی

درد دست و پا بعد از سکته مغزی یکی از چالش‌های شایع برای بیماران (پس از بازگشت از بحران اولیه) است. این درد تنها به آزار جسمی ختم نمی‌شود؛ بلکه دردی است که روح بیمار را نیز خسته می‌کند. این درد می‌تواند حاصل آسیب‌های عصبی، گرفتگی عضلات و یا تغییر در مسیر سیگنال‌های مغزی باشد. بنابراین اگر به درستی مدیریت نشود، مانع از توانبخشی و یا حرکت بیمار خواهد شد.

راهکارهای بسیار زیادی برای درمان این درد وجود دارد. راهکارهایی مانند: فیزیوتراپی در منزل، کاردرمانی، تمرینات کششی و … می‌توانند تاثیر بسزایی بر روی کاهش و حتی از بین بردن دردها، داشته باشند. نکته بسیار مهم برای کاهش و از بین بردن این دردها، بررسی علت بروز مشکل است. برای پی بردن به علل بروز مشکل، می‌توانید همراه ما باشید.

علل بروز درد دست و پا بعد از سکته مغزی

یکی از نکات بسیار مهمی که باید بدانید این است که، بسیاری از دردها و حتی درد دست و پا بعد از سکته مغزی ناشی از مغز هستند نه بدن! سکته مغزی آسیب جدی به مسیرهای پردازش درد در مغز شما، می‌رساند. این تغییرات سبب می‌شوند که بیمار لمس را حس نکرده و یا کم احساس کند. در مقابل مغز به جای آن، درد را احساس می‌کند. درد مرکزی می‌تواند احساساتی مانند: سوزن سوزن شدن، گزگز، گرما، سرما، خنجر زدن و … را روی پوست احساس کند. از درد مرکزی با عنوان CPSP و گاهی اوقات با درد نوروپاتیک یاد می‌شود. زمان شروع این درد مشخص نبوده و ممکن است در هر دوره‌ای از بیماری اتفاق بیفتد. دلایل بروز این دردها عبارتند از:

اسپاسم و گرفتگی عضلات

اسپاسم و گرفتگی عضلات یکی از مهمترین دلایل برای بروز درد دست و پا بعد از سکته مغزی به شمار می‌روند. اسپاسم اغلب پس از گذشت چند روز از سکته مغزی ایجاد می‌شود. زمانی که اسپاسم و گرفتگی در اندام‌ها ایجاد شود، عضلات پا و دست به صورت غیر ارادی منقبض شده و حرکت طبیعی آنها حدود می‌شود. توجه داشته باشید که میزان و شدت اسپاسم و نوع گرفتگی عضلات پس از سکته مغزی در بیماران، متفاوت است.

عدم تحرک دست و پا

از دیگر دلایل بروز درد دست و پا بعد از سکته مغزی بی‌حرکتی مداوم دست و پا است. عدم تحرک دست و پا سبب می‌شود که عضلات و مفاصل آنها خشک و دردناک شود. زمانی که سکته مغزی در فرد ایجاد می‌شود، فرد بلافاصله با بی حسی ناگهانی و در نهایت شلی اندام‌ها مواجه خواهد شد. این مشکل تا جایی ادامه پیدا می‌کند که حرکت دادن اندام‌ها برای بیمار غیر ممکن می‌شود.

عدم دریافت توانبخشی

در صورتی که بیمار در زمان مناسب اقدام به درمان درد دست و پا بعد از سکته مغزی ننماید، قطعا با فلج و ضعف اندام‌ها مواجه خواهد شد. توانبخشی از جمله ضروریات برای بازگرداندن توانایی‌های جسمی بیماران سکته مغزی به شمار می‌رود. زمانی که فرایند درمان با سرعت بیشتری انجام شود، بیمار با کاهش آسیب‌ها و بهبود عملکرد مغز مواجه خواهد شد.

عدم انجام ورزش‌های مناسب سکته مغزی

یکی از دلایلی که درد دست و پا بعد از سکته مغزی را به همراه دارد، عدم انجام ورزش‌های مناسب و در نتیجه خشک شدن مفاصل است. همانطور که گفتار درمانی در منزل بر روی تقویت مفاصل فک بیمار موثر است، انجام ورزش‌های مناسب و تمرینات کششی و غیره نیز می‌توانند از بروز مشکلاتی مانند: خشک شدن مفاصل جلوگیری کنند. لازم به ذکر است که این ورزش‌ها باید حتما توسط کاردرمانگران حرفه‌ای و متخصص برای بیماران تعیین شوند. چرا که انجام نادرست تمرینات می‌تواند آسیب‌های جدی را به مفاصل و اندام‌ها وارد کند. یکی دیگر از روش‌های جلوگیری از خشکی عضلات، دریافت ماساژ‌های درمانی مناسب است.

درد دست و پا بعد از سکته مغزی با چه علائمی همراه است؟

درد دست و پا بعد از سکته مغزی معمولا با تغییرات حرکتی و حسی توأم است. با توجه به محل آسیب مغزی می‌توان شاهد انواع تغییرات حرکتی در بدن بیمار بود. شایع‌ترین علائمی که نشان دهنده درد در ناحیه دست و پای بیمار هستند، علائمی مانند: درد سوزشی یا تیر کشنده هستند. این دردها بدون تحریک خارجی و به صورت مداوم در بدن بیمار احساس می‌شوند. به این حالت، درد مرکزی گفته می‌شود. این درد ناشی از اختلالات در مسیرهای عصبی درد (در ناحیه مغز) است. همچنین بسیاری از بیماران نیز افزایش تون عضلانی و یا اسپاستیسیته را در این فرایند، تجربه خواهند کرد. در این درد، عضلات دست و پا منقبض و سفت شده و هر حرکت ساده می‌تواند برای بیمار دردناک باشد.

توجه داشته باشید که در برخی از موارد این علائم، با افسردگی و همچنین اضطراب پس از سکته تشدید می‌شوند. لذا همانطور که استفاده از خدمات فیزیوتراپی، گفتاردرمانی آنلاین و غیره برای بیماران سکته‌ای مفید و ضروری است، استفاده از خدمات مشاوره‌ای (برای درک درد بیمار) نیز بسی حائز اهمیت خواهد بود.

روش‌های درمان درد دست و پا بعد از سکته مغزی

با توجه به توضیحات ارائه شده، به این امر مهم پی بردیم که سکته مغزی می‌تواند عضلات پاها، بازوها، دست‌ها و غیره را تحت تاثیر قرار دهد. این امر بر روی بروز درد دست و پا بعد از سکته مغزی بسیار موثر خواهد بود. این عضلات ممکن است پس از بروز سکته مغزی شل و سنگین شوند. با گذشت هفته‌ها یا ماه‌ها از سکته مغزی، عضلات گاها بسیار سفت و حتی کوتاه شده و در نتیجه حرکت آنها دشوارتر خواهد شد. این حالت همان حالت اسپاستیسیتی است.

تمرینات مناسب برای سکته مغزی

تمریناتی که توسط کاردرمانگران متخصص ارائه می‌شوند، می‌توانند از بروز خشکی و اسپاسم عضلات جلوگیری نمایند. همانطور که می‌دانید یکی از دلایل اصلی برای بروز درد در اندام‌ها پس از سکته مغزی، خشکی و اسپاسم عضلانی است. حرکت‌های آرام و تمرینات مناسب برای سکته مغزی به طور غیر دردناک، می‌تواند کاهش خشکی اندام‌ها را به همراه داشته باشد. این امر بر روی درمان دردهای پس از سکته مغزی بسیار موثر خواهد بود.

ماساژ درمانی

از دیگر روش‌های مناسب برای درمان درد دست و پا بعد از سکته مغزی ماساژ درمانی است. این فرایند کاهش درد مفاصل و اندام‌ها را به همراه خواهد داشت. فرایند ماساژ درمانی سبب می‌شود که بیماران با کاهش خشکی مفاصل مواجه شده و در نتیجه شاهد کاهش شدت درد نیز باشند. البته بیمارانی که درد بیشتری در مفاصل دارند علاوه بر استفاده از درمان‌های توانبخشی و ماساژ درمانی، باید اقدام به استفاده از درمان‌های دارویی و حتی تزریقات درون مفصلی نیز نمایند.

توانبخشی

از دیگر روش‌های تضمین شده برای درمان درد دست و پا بعد از سکته مغزی استفاده از خدمات توانبخشی است. همانطور که می‌دانید یکی از عوارض سکته مغزی، بی‌ثباتی و شل شدگی مفاصل است. این فرایند سبب بروز آسیب دیدگی سریع در عضلات می‌شود. توانبخشی یکی از فرایندهای مناسب برای جلوگیری از بروز درد و حتی درمان آن به شمار می‌رود که باید توسط تکنسین‌های خبره و کاربلد انجام بپذیرد.

فیزیوتراپی

فیزیوتراپی برای درد دست و پا بعد از سکته مغزی می‌تواند یکی از مراحل مناسب برای بازتوانی بیماران به شمار برود. این فرایند سبب کاهش اسپاستیسیته، تقویت عضلات و در نتیجه بهبود عملکرد حرکتی بیماران خواهد شد. در این روش درمانی با استفاده از الکتروتراپی، تمرینات تکراری، آینه درمانی، مگنت تراپی، تمرینات منفعل و غیره درد در ناحیه دست و پا را کاهش داده و در بسیاری از موارد فرایند درمانی آن را ادامه می‌دهند.