عوارض اضافه وزن در بارداری؛ بایدها و نبایدهای افزایش وزن در بارداری

0

شاید برای‌تان پیش آمده باشد که قصد باردار شدن داشته باشید و نگران افزایش وزن در بارداریتان باشید. داشتن دوران بارداری سالم یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های هر مادری است. لازم است که قبل از بارداری حتما با ریسک‌های اضافه وزن آشنا شوید و تلاش کنید وزن‌تان را کاهش بدهید. زیرا وزن بالا در دوران بارداری ممکن است آسیب‌هایی جدی‌ به شما یا فرزندتان وارد کند. در این مقاله شما را با عوارض اضافه وزن در بارداری برای مادر و کودک، اضافه وزن مجاز در طول بارداری و مراقبت‌های لازم برای داشتن بارداری سالم آشنا خواهیم کرد.

اضافه وزن چیست؟

اضافه وزن به معنای داشتن چربی اضافی در بدن است. برای اینکه مشخص شود اضافه وزن دارید یا خیر، اندازه‌گیری براساس قد و وزن شما صورت می‌‌گیرد که به اصطلاح به آن شاخص توده‌ی بدن (BMI) گفته می‌شود.

برای محاسبه BMI می‌توانید از این فرمول استفاده کنید:

۲^قد (بر حسب متر) / وزن (برحسب کیلوگرم) = BMI

یعنی وزن بر حسب کیلوگرم، تقسیم بر قد بر حسب متر به توان ۲. به‌عنوان مثال برای شخصی با وزن ۶۵ کیلوگرم و قد ۱/۶۷، شاخص توده بدنی به این صورت محاسبه خواهد شد:‌

.۲۳/۳= ۲^(۱/۶۷)/۶۵=BMI

جدول زیر وضعیت وزن بدن بر اساس BMI را نشان می‌دهد.

شاخص توده‌ی بدن وضعیت وزن
زیر ۱۸/۵ کمبود وزن
۱۸/۵- ۲۴/۹ نرمال
۲۵- ۲۹/۵ بالاتر از حد نرمال
۳۰- ۳۴/۹ اضافه وزن (دسته اول)
۳۵- ۳۹/۹ اضافه وزن (دسته دوم)
۴۰ و بالاتر اضافه وزن (دسته سوم)

آیا داشتن اضافه وزن، مانع باردارشدن شما می­‌شود؟

اضافه وزن از تخمک‌گذاری جلوگیری می‌کند و این به باروری شما آسیب می‌زند. حتی در زنانی که تخمک گذاری آنان منظم است، بالابودن مقدار BMI باعث می‌شود دیرتر باردار شوند. چاقی همچنین ممکن است برنتیجه‌ی لقاح آزمایشگاهی (IVF) هم تأثیر بگذارد؛ به این صورت که هرچه BMI شما افزایش یابد، احتمال IVF ناموفق نیز بیشتر می‌شود.

عوارض اضافه وزن در بارداری

اضافه وزن چگونه بر بارداری شما تأثیر می‌گذارد؟

اضافه وزن در بارداری و فشار خون بالا

داشتن اضافه وزن در بارداری احتمال ایجاد عوارض متعددی را زیاد می‌کند، از جمله:

  • احتمال سقط جنین، مرده به دنیاآمدن کودک و تکرار سقط؛
  • دیابت بارداری؛
  • عارضه‌ی بارداری «پری-اکلامپسیا» (preeclampsia) که علائم آن فشار خون بالا در بارداری و آسیب‌دیدگی سایر ارگان‌ها، به‌طور معمول کلیه‌هاست؛
  • اختلال در عملکرد قلب؛
  • وقفه‌های تنفسی در خواب یا آپنه‌ خواب؛
  • زایمان طبیعی سخت؛
  • نیاز به سزارین و عوارض احتمالی آن، مثل عفونت زخم‌ها.

چگونه اضافه وزن بر کودک شما تأثیر می‌گذارد؟

اضافه وزن در بارداری مشکلات متعددی را برای جنین به‌وجود می‌آورد، از جمله:

  • به میزان زیادی بزرگ‌تر از حد متوسط‌بودن (ماکروزومی یا بزرگ‌بودن جنین) و داشتن چربی بیش از حد نرمال، که باعث افزایش سندروم متابولیک و پیداکردن اضافه وزن در کودکی می‌شود.
  • داشتن اضافه وزن در بارداری تشخیص بیماری های مادرزادی را از طریق سونوگرافی مشکل می‌کند.

شما مجازید در طول بارداری چند کیلو وزن اضافه کنید؟

در اینکه چقدر باید در طول بارداری وزن اضافه کنید، هم وزن و BMI شما قبل از بارداری، هم سلامت خود و جنین‌تان نقش دارند. از دکترتان درباره‌‌ی اینکه چه میزان مجازید وزن اضافه کنید، سؤال کنید و در طول بارداری آن را حفظ و مدیریت کنید.

برای شروع، به این راه‌کارهای عمومی درباره‌ی چاقی و اضافه‌کردن وزن در طول بارداری توجه کنید:

  • تک بچه: اگر اضافه وزن دارید و یک قلو باردارید، وزن ایده آل برای اضافه کردن بین ۵ تا ۹ کیلوگرم است.
  • چند قلو: اگر اضافه وزن دارید و دوقلو یا چندقلو باردارید، وزن ایده آل برای اضافه‌کردن بین ۱۱ تا ۱۹ کیلوگرم است.

زنانی که اضافه وزن شدید دارند، بهتر است کمتر از میزان ذکر شده وزن اضافه کنند یا درطول بارداری کاهش وزن داشته باشند. این کار باعث می‌شود احتمال داشتن فرزندی با وزن خیلی زیاد در زمان بارداری کاهش یابد. اضافه وزن زیاد جنین در بارداری را به اصطلاح ماکروزومی جنین می‌گویند. کاهش وزن در طول بارداری یا افزایش وزن به مقدار کم، ریسک زایمان زودرس را نیز کاهش می‌دهد. زایمان زودرس باعث می‌شود جنین به وزن طبیعی و مناسب خود نرسد.

دکتر شما می‌تواند به‌جای مشخص‌کردن مقدار مجاز برای اضافه کردن وزن، شما را تشویق کند به‌طور جدی تا جایی که می‌توانید از اضافه‌کردن وزن زیاد پرهیز کنید.

آیا شما در طول بارداری نیاز به مراقبت ویژه دارید؟

اگر اضافه وزن داشته باشید، دکترتان با دقت بارداری شما را تحت نظر می‌گیرد. او ممکن است به شما توصیه کند اقداماتی از این قبیل را انجام دهید:

۱. تست زود­هنگام دیابت بارداری

برای زنانی که احتمال ابتلا به دیابت بارداری در آنان متوسط است، آزمایش غربالگری، که به آن تست چالش گلوکز گفته می‌شود؛ بین هفته‌های ۲۴ تا ۲۸ بارداری انجام می‌شود. اگر اضافه وزن داشته باشید، ممکن است دکترتان توصیه کند آزمایش غربالگری را زودتر انجام بدهید. اگر نتایج تست شما طبیعی باشد، احتمالا تست غربالگری بین هفته‌های ۲۴ و ۲۸ حاملگی برای‌تان تکرار خواهد شد. اگر نتایج غیرعادی باشد، باید دوباره آزمایش بدهید. دکترتان همچنین ممکن است توصیه کند قند خون خود را بررسی و کنترل کنید.


حتما بخوانید: رابطه چاقی و دیابت چیست؟

۲. تغییرات در سونوگرافی جنین

سونوگرافی استاندارد جنین معمولا بین هفته‌های ۱۸ تا ۲۰ بارداری برای ارزیابی آناتومی کودک انجام می‌شود. امواج سونو به‌راحتی به بافت چربی شکم نفوذ نمی‌کنند، به همین دلیل اضافه وزن در بارداری بر کیفیت سونوگرافی تأثیر می‌گذارد، بنابراین شاید احتیاج داشته باشید که به یک متخصص خبره‌ی سونوگرافی مراجعه کنید یا از دستگاه سونوگرافی با تجهیزات بیشتر استفاده کنید و آزمایش‌های خود را نیز تکرار کنید.

۳. غربالگری برای «آپنه‌ خواب»

«آپنه‌ خواب» یکی از اختلالات خواب است که باعث می‌شود تنفس به‌طور مکرر در طول خواب متوقف شود. زنان مبتلا به این عارضه در دوران بارداری در معرض اختلال «پری-اکلامپسیا» و عارضه‌های دیگر هستند. به احتمال زیاد به دلیل داشتن اضافه وزن، در اولین ویزیت به شما آزمایش غربالگری داده می‌شود. اگر تشخیص «آپنه‌ی خواب» داده شود، ممکن است دکترتان از شما بخواهد به یک متخصص خواب برای درمان احتمالی مراجعه کنید.

برای داشتن بارداری سلامت باید چه کارهایی انجام بدهید؟

اضافه وزن در بارداری یا بارداری سلامت

شما می‌توانید تأثیرات اضافه وزن را در بارداری محدود کنید و با این کار سلامت خود و فرزندتان را تضمین کنید.

۱. از دکتر وقت قبلی بگیرید

اگر اضافه وزن دارید و می‌خواهید باردار شوید، با دکترتان صحبت کنید. او ممکن است قبل از باروری، برای‌ شما ویتامین های مورد نیاز تجویز کند یا اینکه شما را نزد یک متخصص رژیم و سلامت یا متخصص چاقی بفرستد، تا قبل از بارداری به وزن مناسب خود برسید.

۲. به‌طور دائم تحت نظر باشید

ویزیت‌های قبل از باروری به دکترتان کمک می‌کند سلامت شما و کودک‌تان را کنترل کند. درباره‌ی مشکلات و دارو‌های مصرفی‌تان مثل دیابت، فشار خون بالا و انسداد تنفس در خواب و نحوه‌ی رفع آنها، با دکترتان صحبت کنید.

۳. رژیم غذایی سالم داشته باشید

برای اینکه رژیم غذایی سالم داشته باشید، به یک دکتر یا متخصص رژیم و تغذیه مراجعه کنید و از اضافه کردن وزن زیاد جلوگیری کنید. به یاد داشته باشید در طول بارداری مقدار بیشتری به فولیک اسید، کلسیم، آهن و سایر مواد مغذی احتیاج دارید. مصرف روزانه‌ی ویتامین قبل از باروری می‌تواند کمبود‌ ویتامین را جبران کند. با توجه به شرایط سلامت‌تان، اگر نیاز دارید دارو یا مواد مغذی خاصی مصرف کنید، برای مثال اگر مبتلا به دیابت هستید، با دکترتان مشورت کنید.


حتما بخوانید: رژیم غذایی سالم شامل چه خوراکی‌هایی می‌شود؟

۴. ورزش کنید و فعال باشید

با دکترتان درباره‌ی ورزش‌ در بارداری‌‌، مثل پیاده روی، شنا و ایروبیک سبک، مشورت کنید.

۵. از محصولات خطرناک اجتناب کنید

رژیم غذایی سلامت برای اضافه وزن در بارداری

اگر سیگار مصرف می‌کنید از دکترتان بخواهید به شما در ترک سیگار کمک کند. هرگز نباید مشروبات الکلی و مخدر مصرف کنید. قبل از شروع هر درمان و مصرف مکمل های غذایی، از دکترتان اجازه بگیرید.

اضافه وزن در بارداری احتمال به وجودآمدن مشکلاتی برای شما و فرزندتان را افزایش می‌دهد. برای کاهش اضطراب‌ خود با پزشک خود مشورت کنید. او می‌تواند شرایط پزشکی شما، سلامت و رشد کودک‌تان را کنترل کند و به شما کمک کند تا بیش‌ازاندازه وزن اضافه نکنید.


در ادامه بخوانید: آیا رنگ کردن مو در بارداری خطرناک است؟

منبع mayoclinic.org

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.