دکتر ساینا

مترونیدازول؛ هرآنچه باید درمورد مصرف این دارو بدانید

5

مترونیدازول یک داروی تجویزی است که برای درمان عفونت‌های ناشی از باکتری‌ها یا انگل‌ها در قسمت‌های مختلف بدن مورد استفاده قرار می‌گیرد. اشکال مختلف مترونیدازول عوارض جانبی مختلفی دارند. در این مطلب به شما می‌گوییم قرص مترونیدازول برای چیست. همچنین با نحوه مصرف، عوارض جانبی رایج و جدی، تداخل دارویی مترونیدازول و مصرف آن در موارد خاص آشنا می‌شوید.

مترونیدازول نوعی آنتی‌بیوتیک است که برای درمان عفونت باکتریایی یا انگلی تجویز می‌شود. امترونیدازول با ازبین‌بردن باکتری‌هایی که باعث عفونت شده‌اند وظیفه‌اش را انجام می‌دهد و در شکل و رنگ‌های مختلفی تولید می‌شود. این دارو به شکل قرص خوراکی، سوسپانسیون، ژل موضعی، ویال تزریقی، قرص، شیاف و ژل واژینال در ایران موجود است.

مترونیدازول را نباید بدون مشورت با پزشک مصرف نکنید.

موارد مصرف مترونیدازول

اگر بخواهید بدانید قرص مترونیدازول برای چیست، باید بدانید این دارو برای درمان انواع عفونت ناشی از باکتری یا انگل در بخش‌های مختلف بدن ازجمله شکم، کبد، پوست، مفاصل، مغز، ستون فقرات، شش‌ها، قلب و جریان خون استفاده می‌شود. معمولا قرص‌های خوراکی آهسته‌رهش آن برای درمان عفونت واژینال در خانم‌ها به کار می‌رود. البته درمان عفونت واژن با مترونیدازول درصورتی اثربخش است که عفونت قارچی نباشد.

دکتر ساینا

این دارو همچنین در درمان تریکومونا (نوعی بیماری‌های مقاربتی ناشی از انگل) تجویز می‌شود. برای اثربخشی درمان معمولا دو شریک جنسی هم‌زمان تحت درمان قرار می‌گیرند، جتی اگر یکی از آن دو نشانه‌های بیماری را نداشته باشد.

مترونیدازول در درمان عفونت‌های ویروسی مانند سرماخوردگی و همچنین عفونت قارچی واژن مؤثر نیست.

ملاحظات پیش از مصرف دارو

ملاحظات پیش از مصرف مترونیدازول

اگر به سکنیدازول، تینیدازول و خود مترونیدازول حساسیت دارید، نباید این دارو را مصرف کنید. همچنین در موارد زیر باید از مصرف مترونیدازول خودداری کنید:

  • در فاصله زمانی کوتاه پس از مصرف الکل؛
  • مصرف داروی دی‌سولفیرام در ۱۴ روز گذشته؛
  • در سه‌ماهه نخست بارداری.

برای اطمینان از بی‌ضرر بودن دارو برای شما، در موارد زیر با پزشک مشورت کنید:

  • ابتلا به بیماری کبدی (در گذشته یا حال)؛
  • ابتلا به آریتمی قلبی؛
  • ابتلا به سندروم کوکائین (نوعی بیماری ژنتیکی نادر)؛
  • ابتلا به بیماری کلیوی یا انجام دیالیز؛
  • ابتلا به بیماری‌های روده؛
  • ابتلا به اختلالات خونی مانند آنمی؛
  • وجود عفونت قارچی در بدن؛
  • اختلالات عصبی.
تا ۲۴ ساعت پس از مصرف مترونیدازول باید از شیردهی اجتناب کنید.
کودکان زیر ۱۲ سال و دخترانی که قاعدگی‌شان شروع نشده است، از مصرف مترونیدازول منع شده‌اند.

نحوه مصرف دارو

راهنمای مصرف را بخوانید و قرص مترونیدازول را دقیقا مطابق دستور پزشک مصرف کنید.

قرص‌های آهسته‌رهش مترونیدازول را نجوید و خرد نکنید. یک قرص کامل را ببلعید. شربت خوراکی مترونیدازول را پیش از مصرف خوب تکان دهید. برای سنجش دوز مصرفی، از ابزار یا پیمانه مخصوص اندازه‌گیری دارو استفاده کنید، نه قاشق‌های معمولی آشپزخانه.

اگر امکان مصرف خوراکی مترونیدازول را نداشته باشید، دارو با تزریق وریدی برایتان تجویز می‌شود.

مترونیدازول معمولا برای یک دوره ۱۰ روزه با مصرف هرروزه تجویز می‌شود. به تشخیص پزشک شاید لازم باشد دوره مصرف را پس از چند هفته تکرار کنید.

اگر برای درمان عفونت واژینال مترونیدازول مصرف می‌کنید، ممکن است لازم باشد شریک جنسی‌تان هم تحت درمان قرار بگیرد.

در طول دوره مصرف نکات زیر را رعایت کنید:

  • تا ۳ روز پس از پایان دوره الکل و خوارکی‌های حاول الکل و پروپیلن گلیکول مصرف نکنید؛
  • دوره مصرف دارو را تا پایان دوره حتی در صورت بهبود نشانه‌های بیماری ادامه دهید چون قطع سرخود مترونیدازول احتمال بروز عفونت مقاوم به دارو را افزایش می‌دهد؛
  • پزشکتان را از مصرف این دارو مطلع کنید چون مترونیدازول ممکن است نتیجه برخی آزمایش‌های پزشکی را تحت‌تأثیر قرار دهد؛
  • دارو را در دمای اتاق و دور از گرما و رطوبت نگه دارید.

فراموش کردن دوز مصرفی

در صورت فراموش کردن مصرف دارو، هر زمان متوجه شدید به‌سرعت دارو را مصرف کنید، مگر اینکه نزدیک زمان مصرف دوز بعدی باشد.

هرگز ۲ دوز دارو را در یک وعده مصرف نکنید.

اوردوز با دارو

در صورت اوردوز به‌سرعت با فوریت‌های پزشکی (۱۱۵) تماس بگیرید. برخی از نشانه‌های اوردوز عبارت‌اند از:

  • حالت تهوع؛
  • استفراغ؛
  • ضعف در حفظ تعادل و هماهنگی.

عوارض قرص مترونیدازول

عوارض قرص مترونیدازول

قرص مترونیدازول از راه بلع وارد بدن شده و از طریق معده جذب می‌شوند. انواع آهسته‌رهش دارو زمان بیشتری داخل بدن شما باقی می‌مانند. قرص‌های واژینال میترونیدازول برای عفونت واژن و انواع معمولی قرص مترونیدازول برای درمان عفونت‌های باکتریایی و انگلی که بسیاری از قسمت‌های بدن را تحت‌تأثیر قرار می‌دهند، به کار می‌روند.

شايع‌ترين عوارض قرص‌ مترونيدازول عبارت‌اند از:

عوارض جدی قرص‌ مترونیدازول چیست

عوارض جدی زیر می‌تواند در هنگام مصرف قرص‌ مترونیدازول رخ دهد. با وجود این، همه‌ٔ این‌ها نادر هستند.

سرطان

قرص‌های مترونیدازول هشدار «جعبه سیاه» دارند که جدیدترین هشدار سازمان غذا و داروی آمریکاست. در مطالعات حیوانی انجام شده، حیوانات مورد آزمایش، بعد از یک دوره طولانی‌مدت مصرف دُز بالای مترونیدازول به سرطان مبتلا شدند. ممکن است استفاده از این دارو بر روی انسان هم دارای چنین عوارضی باشد.

انسفالوپاتی

در بعضی موارد، قرص‌های مترونیدازول باعث ایجاد انسفالوپاتی (عملکرد غیرطبیعی مغز) می‌شود. علائم عبارتند از:

  • عدم کنترل برروی عضلات حین حرکات، مانند راه رفتن یا برداشتن اشیاء؛
  • سرگیجه؛
  • صحبت آهسته یا مبهم که به‌سادگی قابل فهم نیست.

اگر هرکدام از این علائم را دارید، سریع‌تر با پزشک خود تماس بگیرید. علائم انسفالوپاتی معمولا طی چند روز بعد از قطع مترونیدازول متوقف می‌شوند.

تشنج

اگر سابقهٔ تشنج داشته‌اید، قبل از شروع مصرف قرص‌ها یا کپسول‌های مترونیدازول، با پزشک خود مشورت کنید. او ممکن است داروهای دیگری را برای شما تجویز کند. در صورتی که با مصرف مترونیدازول بازهم دچار تشنج شدید، فورا پزشک خود را در جریان بگذارید.

مننژیت

مننژیت التهاب غشاهای مغز و نخاع شماست. تورم حاصل از مننژیت می‌تواند سبب سردرد شدید، تب، و گرفتگی گردن شود. این علائم می‌تواند در عرض چند ساعت پس از مصرف دارو رخ دهد. مننژیت، اگر به‌زودی درمان نشود می‌تواند خطرناک باشد. اگر هریک از این علائم را دارید، بلافاصله با پزشک خود مشورت کنید. خطر ابتلا به مننژیت پس از قطع درمان با مترونیدازول متوقف می‌شود.

نوروپاتی محیطی

نوروپاتی محیطی ناشی از آسیب‌دیدگی اعصاب شماست. به طور معمول، علائم آن در دست‌ها و پاها رخ می‌دهد. که عبارتند از:

  • احساس سوزن‌سوزن شدن؛
  • احساس سوزش؛
  • بی حسی؛
  • تیرکشیدن.

اگر هرکدام از این علائم را دارید، پزشک خود را مطلع کنید. آسیب عصبی فعال می‌تواند منجر به ضعف عضلانی، کند شدن عکس‌‌‌‌‌‌العمل‌ها یا از دست دادن تعادل و هماهنگی شود. پس از قطع مصرف مترونیدازول، امکان ابتلا به نوروپاتی محیطی ممکن نیست.

واکنش آلرژیک شدید

اگر به قرص مترونیدازول آلرژی دارید، ممکن است به این علائم دچار شوید: مشکل تنفسی، تورم زبان یا گلو، کهیر، و جوش.

گاهی اوقات واکنش‌های آلرژیک می‌توانند جدی باشند و به مراقبت‌های پزشکی نیاز دارند. اگر هرکدام از این عوارض جانبی را دارید، مصرف مترونیدازول را متوقف کنید و از پزشک خود مشورت بگیرید. اگر دچار مشکلات تنفسی شدید، حتما با اورژانس تماس بگیرید.

سندرم استیونز-جانسون

سندرم استیونز-جانسون یک اختلال نادر اما جدی پوست است و نشانه‌های آن ظهور علائم زیر است:

  • نشانه های آنفلوانزا مانند تب و خستگی؛
  • جوش‌های قرمز دردناکی که گسترش می‌یابد؛
  • ریزش پوست.

سندرم استیونز-جانسون یک بیماری اورژانسی است. اگر علائم آنفولانزا دارید، به پزشک مراجعه کنید. اگر جوش‌های قرمز دردناک روی پوست شما گسترش می‌یابند یا دچار ریزش پوست شده‌اید سریعا به اورژانس مراجعه کنید.

نوتروپنی

نوتروپنی (Neutropeni) شرایطی است که تعداد گلبول‌های سفید ضروری خون به نام نوتروفیل که وظیفه‌شان مبارزه با عفونت‌هاست در بدن شما پایین است.

نوتروپنی شما را در معرض خطر بیشتر مبتلا شدن به عفونت‌های دیگر قرار می‌دهد. در صورت بروز عفونت جدید در هنگام مصرف مترونیدازول، پزشک خود را بلافاصله درجریان بگذارید. پس از قطع مصرف قرص‌های مترونیدازول، به نظر می‌رسد نوتروپنی بلافاصله از بین می‌رود.

عوارض ژل موضعی مترونیدازول

کرم مترونیدازول

ژل موضعی مترونیدازول، برای درمان التهاب ناشی از بیماری روزاسه به‌کار می‌رود. در اثر روزاسه، پوست صورت شما قرمز می‌شود و برآمدگی‌های کوچکی روی آن ظهور می‌کند.

عوارض رایج

عوارض شایع‌تر که ممکن است با مصرف ژل موضعی مترونیدازول اتفاق بیفتد، به‌طور کلی خفیف است. آنها ممکن است ظرف چند روز از بین بروند. اگر این عوارض بدتر شدند یا از بین نرفتند، با پزشک یا داروساز خود صحبت کنید. این عوارض می تواند شامل عفونت واژن و اثرات پوستی زیر باشد:

  • سوزش و خارش؛
  • تحریک؛
  • خارش؛
  • التهاب شدید‌‌؛
  • خشکی؛
  • قرمزی.

ژل موضعی همچنین ممکن است عوارض زیر را به‌دنبال داشته باشد:

عوارض ژل واژینال مترونیدازول

ژل واژینال مترونیدازول راه درمان «واژینوز باکتریایی» است. این یک عفونت باکتریایی در مهبل اتفاق می‌افتد.

عوارض رایج

عوارض شایع تری که می‌توانند با متابولیسم ژل واژینال مترونیدازول اتفاق بیفتند عموما خفیف هستند. آن‌ها عبارتند از:

عوارض جدی

عوارض جدی ژل واژینال نادر است. آنها عوارض مشابهی با برخی از عوارض قرص‌ها و کپسول ها دارند مانند سرطان، نوروپاتی محیطی و تشنج.

تداخل دارویی

تداخل دارویی مترونیدازول

هنگام مصرف قرص مترونیدازول، به هیچ وجه الکل مصرف نکنید و از مصرف محصولاتی که حاوی الکل هستند اجتناب کنید. انجام این کار می‌تواند یک واکنش شیمیایی ایجاد کند که از هضم صحیح الکل توسط بدن شما جلوگیری می‌کند. علائم این واکنش عبارتند از:

  • گرفتگی در ناحیه‌ٔ شکمی؛
  • حالت تهوع؛
  • استفراغ شدید؛
  • سردرد؛
  • سوزش.

اگر هریک از این عوارض را دارید، با پزشک خود تماس بگیرید.

این موضوع در مورد داروهای خاص و محصولاتی که ممکن است شامل ترکیبات الکلی باشند هم صدق می‌کند؛ برخی از محصولات عبارت‌اند از:

  • دهان‌شویه؛
  • شربت ضد سرفه؛
  • خوشبو کنندهٔ دهان؛
  • افتر شیو؛
  • عطر و ادکلن؛
  • اسپری حالت دهنده‌‌ٔ مو؛
  • اسپری حشره‌کش؛
  • ضدعفونی کننده‌ٔ دست؛
  • شامپو بدن.

برچسب‌های پشت محصولات را برای وجود الکل چک کنید. در هنگام استفاده از مترونیدازول باید از اقلام حاوی الکل تا سه روز بعد از اتمام درمان اجتناب کنید. حتی مقدار کمی الکل می‌تواند یک واکنش خطرناک ایجاد کند.

تداخل با داروهای دیگر

مصرف برخی داروها به‌طور هم‌زمان ایمن نیست یا ممکن است از میزان اثرگذاری داروها بکاهد. این به دلیل تأثیر برخی داروها در میزان جذب داروهای دیگر و تغییر سطح آنها در خون است. با پزشکتان دراین‌باره مشورت کنید. داروهای مختلف بر عملکرد مترونیدازول تأثیر می‌گذارند، به‌ویژه این داروها:

  • داروهای ضدافسردگی؛
  • داروهای آسم؛
  • داروهای سرطان؛
  • داروهای قلب و فشار خون؛
  • لیتیوم و دیگر داروهای ضدروان‌پریشی؛
  • داروهای درمان مالاریا، ایدز یا عفونت‌های دیگر؛
  • داروهای رقیق‌کننده خون مانند وارفارین.
این فهرست کامل نیست. بسیاری از داروها شامل داروهای بدون نسخه، داروهای گیاهی و ویتامین‌ها ممکن است با مترونیدازول تداخل دارویی داشته باشند. در طول دوره مصرف مترونیدازول درباره مصرف هر دارو و مکمل دیگر با پزشک مشورت کنید.
هرگز قرص مترونیدازول را هم‌زمان با دیسولفیرام مصرف نکنید. مصرف هم‌زمان این دو دارو ممکن است با واکنش‌های روان‌پریشانه همراه باشد.

استفاده از قرص مترونیدازول در موارد خاص

مصرف در دوران باردای

بر پایه آزمایش‌های حیوانی تأثیر منفی مترونیدازول روی جنین اثبان نشده است. به‌علاوه پژوهش‌های کافی برای اعلام خطرناک بودن این دارو برای زنان باردار انجام نشده است.
به‌هرروی در سه‌ماهه نخست بارداری نباید مترونیدازول مصرف کنید. پس از آن هم مصرف این دارو درصورتی توصیه می‌شود که اثر درمانی آن در مقابل خطرات آن منطقی باشد.

مصرف در دوران شیردهی

مترونیدازول ممکن است از طریق شیر مادر وارد بدن کودک شود و او را دچار عوارض جانبی کند. دراین‌باره با پزشک مشورت کنید. ممکن است لازم باشد مصرف دارو یا شیردهی را قطع کنید.

سوالات رایج در مورد قرص مترونیدازول

در ادامه پاسخ سوالات رایج در مورد قرص مترونیدازول را می‌توانید مطالعه کندی:

۱. آیا سالمندان می‌توانند مترونیدازول مصرف کنند؟

با تجویز پزشک و با دوز مناسب، بله. کلیه و کبد در افراد سالمند ممکن است به‌خوبی گذشته کار نکند. این باعث می‌شود دارو مدت بیشتری در بدن بماند و احتمال بروز عوارض جانبی بیشتر شود. بنابراین مصرف دارو حتماً باید با تجویز پزشک باشد.

۲. آیا مصرف مترونیدازول برای کودکان مجاز است؟

دراین‌باره باید با پزشک مشورت کنید. اما مصرف مترونیدازول در کودکان زیر ۱۲ سال و دخترانی که قاعدگی‌شان شروع نشده، تایید نشده است.

۳. پس از مصرف آخرین دوز مترونیدازول، چه مدت طول می‌کشد تا دارو به‌کلی از بدن دفع شود؟

حدود ۴۴ ساعت طول می‌کشد تا پس از آخرین دوز، دارو به‌کلی از بدن دفع شود.

۴. آیا می‌توان قرص مترونیدازول را بدون نسخه پزشک تهیه کرد؟

مترونیدازول را هرگز نباید بدون مشورت با پزشک مصرف کنید. این دارو ممکن است عوارض جانبی خطرناکی همراه داشته باشد. بنابراین پیش از مصرف درباره شرایط سلامتی و داروهایی که مصرف می‌کنید با پزشکتان صحبت کنید.

۵. آیا می‌توان داروهای دیگر را جایگزین مترونیدازول کرد؟

این امکان وجود دارد. بسته به شرایط فیزیکی و سبک زندگی ممکن است داروهای جایگزین برای شما بهتر باشند. دراین‌باره با پزشکتان مشورت کنید.


در ادامه بخوانید: شیمی درمانی چیست؛ انواع، طول دوره و عوارض شیمی درمانی

گامی برای تسلط شما بر مهارت‌های برقراری ارتباط



هشدار! این مطلب صرفا جنبه آموزشی دارد و برای استفاده از آن لازم است با پزشک یا متخصص مربوطه مشورت کنید. اطلاعات بیشتر
منبع healthline.com drugs medicalnewstoday
ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

5 دیدگاه
  1. سماء صادقی می‌گوید

    سلام چرا بنده بامصرف مترونیدازول فشارخونم همیشه بالامی رود ولی اصلا جزء عوارضش نیست

  2. Fatemeh moradi می‌گوید

    سلام من حدود یک هفته هست که از قرص مترونیدازول استفاده میکنم
    و درد کمی توی گلوم احساس میکنم و رنگ ادرارم تیرست میتونه از عوارض خطر ناک قرص باشه ؟

    1. رقیه محمدی می‌گوید

      سلام فاطمه عزیز
      لطفا با پزشکتون در این باره صحبت کنید.

  3. افسانه می‌گوید

    من چندروز از قرص مترونيدازول استفاده كردم الان احساس فشار تو سرم دارم يني ميتونه از عوارض اين قرص باشه؟

    1. رقیه محمدی می‌گوید

      سلام افسانه عزیز
      بهتره از متخصص سوال کنید.