مرجع فیلم آموزشی و مقالات آموزشی برای موفقیت و پیشرفت

انواع مدل های شایستگی و اهمیت به‌کارگیری آنها در سازمان‌ها

0

سازمان‌های موفق درک کرده‌اند که طراحی و اجرای فرایندی مناسب برای استخدام، آموزش و تدوین مسیر شغلی کارکنان‌شان، اهمیت بسیاری دارد. تدوین و حفظ این فرایند نه‌تنها روند استخدام را برای بخش منابع انسانی ساده‌تر و کارآمدتر می‌کند، بلکه به کارکنان کنونی سازمان برای شناسایی و کسب مهارت‌هایی کمک می‌کند که به افزایش بهره‌وری آنها در جایگاه فعلی یا آتی‌شان منجر می‌شود. بنابراین اجرایی‌شدن مدل شایستگی، در پیشرفت و موفقیت سازمان نقش مهمی دارد. در این مطلب با انواع مدل های شایستگی و اهمیت آنها آشنا می‌شوید.

مدل شایستگی چیست؟

مدل شایستگی با گردآوری داده‌هایی درباره‌ی مهارت‌ها، توانمندی‌ها و نیازمندی‌های لازم برای موفقیت کارمند یا کارگر در جایگاهی شغلی آغاز می‌شود. مهارت‌ها و قابلیت‌های کارمند فعلی یا متقاضی شغل که به‌عنوان عوامل شایستگی شناخته می‌شوند نیز به این مدل افزوده می‌شوند. شرکت‌ها مدل شایستگی را برای تصمیم گیری در طول فرایند استخدام، شناسایی آموزش‌های اولیه‌ی لازم و تصمیم‌های مربوط به برنامه‌ی جایگزینی کارکنان به‌کار می‌گیرند.

انواع مدل های شایستگی

در میان مدل‌های گوناگون شایستگی، انتخاب مدل مناسب برای شرکت یا سازمان مهم است. شناخت کارکرد انواع مدل های شایستگی و اینکه کدام مدل با اهداف شرکت‌تان سازگارتر است، به انتخاب مدل شایستگیِ مناسب برای سازمان‌تان کمک می‌کند.

۱. مدل شایستگی‌های اساسی

انواع مدل های شایستگی شایستگی های ضروری کارکنان یک سازمان را مشخص می کنند.

بسیاری از سازمان‌ها برخورداری از مجموعه‌ای از مهارت‌های پایه‌ای را برای همه‌ی کارکنان‌شان ضروری می‌دانند. با مدل شایستگی‌های اساسیِ سازمانی می‌توانید این مهارت‌های پایه‌ایِ ضروری را شناسایی و ردیابی کنید و به‌دنبال نیروی کاری باشید که از این مهارت‌ها برخوردار باشد. نمونه‌ای از شایستگی‌ اساسی برای سازمان‌ها برخورداری از مهارت‌های ارتباطی پایه است. این عامل شایستگی عناصر تشکیل‌دهنده‌ی مهارت‌های ارتباطی را مشخص و برای خُبرگی در این مهارت‌ها اهداف آموزشی ارائه می‌کند. ‌

۲. مدل شایستگی‌های عملکردی

در کنار شایستگی‌های اساسی یک سازمان، هر فرد نیازمند برخی شایستگی‌های عملکردی است تا بتواند به‌خوبی از عهده‌ی شغلش بربیاید. این شایستگی‌های عملکردی معمولا فنی‌اند. برخی شایستگی‌های عملکردی عبارت‌اند از: دانش برنامه‌نویسی، مهارت‌های تحلیل داده، مهارت‌های ثبت داده، مهارت‌ تهیه‌ی طرح توجیهی برای دریافت وام و تسهیلات و … . مهارت‌هایی که در دسته‌ی شایستگی‌های عملکردی قرار می‌گیرند، ممکن است تنها مربوط به بخش یا اداره‌ای خاص باشند.


حتما بخوانید: چرا باید حداقل دو تخصص کاری داشته باشیم؟

۳. مدل شایستگی‌های شغلی

برخلاف شایستگی‌های عملکردی، شایستگی‌های شغلی شامل مجموعه‌‌مهارت‌هایی است که به‌طور‌ویژه برای شغل یا جایگاهی خاص لازم است. این مدل همه‌ی توانمندی‌های ضروریِ کارمند را برای انجام کارش به بهترین شکل مشخص می‌کند. مجموعه‌ی این مهارت‌ها برمبنای مهارت‌های کسی تعریف می‌شوند که آن شغل خاص را به‌‌خوبی انجام می‌دهد. مهارت‌های شغلیِ لازم برای افراد گوناگون در یک سازمان و حتی یک بخش متفاوت است.


حتما بخوانید: ۶ مهارت برای موفقیت شغلی که همیشه به کارتان می‌آید

۴. مدل شایستگی رهبری

انواع مدل های شایستگی شایستگی های ضروری کارکنان یک سازمان را مشخص می کنند.

برای به‌کارگرفتن فردی در جایگاه مدیریت و رهبری سازمان، برخی شایستگی‌های کلیدی به‌شدت ضروری‌اند. شایستگی‌هایی نظیر خود مدیریتی و توسعه‌ی شخصی، توانایی هدایتگری و مربیگری، و اخلاق‌مداری نمونه‌هایی از مهارت‌هایی است که فردی در جایگاه رهبری سازمان باید از آنها برخوردار باشد. برای تضمین پیشرفت سازمان، رهبران همیشه باید یک گام جلوتر باشند و پیوسته مهارت‌های ارزشمند رهبری را بهبود ببخشند. با استفاده از مدل شایستگی رهبری می‌توان از جذب و حفظ این شایستگی‌های کلیدی مطمئن شد.

۵. مدل شایستگی سفارشی

سازمان‌ها و شرکت‌ها مانند هم نیستند. برمبنای ویژگی‌های شرکت یا سازمان‌تان، ممکن است لازم باشد مدل شایستگی مناسب‌تان را خلق کنید. فارغ از اینکه کدام مدل‌(ها) را انتخاب می‌کنید، مدل‌(های) انتخابی‌تان باید درراستای اهداف و شایستگی‌های اساسی سازمان باشد.

اهمیت به‌کارگیری انواع مدل های شایستگی

دلایل گوناگونی برای استفاده از مدل های شایستگی وجود دارد. شرکت‌های موفق سخت‌کوشانه به‌دنبال راه‌حلی پایدار برای استخدام، آموزش، جایگزینی کارکنان و افزودن ارزش نیروی کارشان هستند. در ادامه به برخی از عواملی اشاره می‌کنیم که اهمیت اجرایی‌کردن مدل شایستگی را برای رشد کسب‌وکار نشان می‌دهند.

۱. استخدام کارآمدتر

بخش منابع انسانی، سپاس‌گزار داده‌هایی خواهند بود که گردآوری و تحلیل‌ آنها برآمده از مدل های شایستگی باشد. در این موارد نه‌تنها شرح شغلیِ دقیق‌تری وجود خواهد داشت که کار را برای‌ این بخش آسان‌تر می‌کند، بلکه به آنها اجازه می‌دهد مهارت‌های درخواستی و مهارت‌های ضروری را از هم تشخیص بدهند و درنتیجه بهترین افراد را برای مصاحبه انتخاب کنند. به‌این‌ترتیب ابزار و روند استخدام برای استخدام‌کنندگان کارآمدتر می‌شود. همچنین مدیران رده‌‌ی بالاتر زمان کمتری صرف بررسی رزومه‌ها و مصاحبه‌های بی‌نتیجه می‌کنند.


حتما بخوانید: کارفرمایان برای استخدام کارمندانشان به دنبال چه هستند؟

۲. گوناگونی و جامعیت

پیاده سازی انواع مدل های شایستگی مزیت های گوناگونی دارد

برخورداری از نیروی کار متنوعی که دربرگیرنده‌ی ویژگی‌های ضروری و ممتاز باشد، امتیاز ویژه‌ای است. پژوهش‌ها نشان داده‌اند شرکت‌هایی که دارای نسبت برابری از کارکنان زن و مرد هستند، تا ۴۱درصد بیشتر درآمد کسب می‌کنند. نیروی کار متنوع نه‌تنها درآمد بیشتری ایجاد می‌کند، بلکه افکار و ایده‌های گوناگون‌تری ارائه می‌کند. نیروی کار متنوع با پس‌زمینه‌های شخصیتی گوناگون، مشکلات را از زاویه‌های مختلف بررسی می‌کند. با استفاده از مدل شایستگی، مدیران می‌توانند با تعیین چندین عامل کلیدی مانند حساسیت‌های فرهنگی، مذاکره و گره‌گشایی، یادگیری پیوسته و پویایی گروه‌های مختلط، نیروی کاری متنوع‌تری داشته باشند.

۳. اهداف و مقاصد سازمانی

پس از پیاده‌سازی مدل شایستگی، دستیابی به اهداف سازمانی بسیار ساده می‌شود. مدل‌های شایستگی به همه‌ی افراد سازمان کمک می‌کنند در مسیری مشترک قرار بگیرند و همچنین برای تصمیم‌های روزمره‌شان به داده‌های ارزشمند دسترسی داشته باشند.

منبع avilar

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.