دکتر ساینا

قرص فاموتیدین؛ نحوه مصرف، عوارض جانبی و چند هشدار مهم

6

قرص فاموتیدین (Famotidine) نوعی دارو است که با مسدودکردن گیرنده هیستامین-۲، تولید اسید معده از سلول‌های پوششی معده را کاهش می‌دهد. این دارو برای درمان و پیشگیری از زخم معده و روده، درمان رفلاکس معده-مری (GRED) و بیماری‌هایی که طی آن اسید از معده به مری برمی‌گردد کاربرد دارد. در این مقاله، با نحوه مصرف، عوارض جانبی، تداخل دارویی و نکات مهم فاموتیدین بیشتر آشنا می‌شوید. تا انتهای مقاله با ما همراه باشید.

قرص فاموتیدین برای چیست

به‌طور طبیعی، اسید تولیدشده در معده به هضم غذا کمک می‌کند. منتها مقدار اضافیِ اسید ممکن است با تحریک پوشش معده، موجب التهاب، زخم و سایر بیماری ها شود.

فاموتیدین با کاهش اسید معده، به درمان علائم بیماری کمک می‌کند و در فرایند ترمیم زخم شرکت دارد. هرچند فاموتیدین برای درمان بیماری‌هایی مثل زخم معده، زخم بخش بالایی روده (دئودنوم)، رفلاکس اسید یا سوزش سر دل، سوء‌هاضمه و سندروم زولینگر-الیسون (Zollinger-Ellison Syndrome) تجویز می‌شود، معمولا در ابتدای روند درمان، از سایر داروها استفاده می‌شود.

موارد مهم قبل از مصرف قرص فاموتیدین

دکتر ساینا

اگر به فاموتیدین یا داروهای مشابه مثل رانیتیدین (زاناتاک)، سایمتیدین (تاگامت)، نیزاتیدین (آکسید) حساسیت دارید، نباید از فاموتیدین استفاده کنید.

اگر سابقه بیماری‌های زیر را دارید، قبل از مصرف فاموتیدین با پزشک مشورت کنید:

همچنین قبل از تجویز فاموتیدین لازم است که پزشک موارد زیر را بررسی کند:

  • آیا تا به حال واکنش حساسیتی به دارو داشته‌اید؟
  • آیا باردار هستید یا در دوران شیردهی به‌ سر می‌برید؟
  • آیا داروی دیگری مصرف می‌کنید؟ (این مورد شامل داروهای گیاهی و مکمل‌ها هم می‌شود.)
  • آیا علائمی مثل سختی در بلع، خون‌ریزی و کاهش وزن دارید یا آیا در حال مریض‌شدن هستید؟

نحوه مصرف فاموتیدین

داروی فاموتیدین در دو نوع خوراکی و تزریقی در دسترس است. تجویز این دارو به نوع و شدت بیماری، سن و سایر داروهایی که مصرف می‌کنید بستگی دارد. نوع تزریقی به درون رگ تزریق می‌شود. نوع خوراکی فاموتیدین را می‌توانید همراه غذا یا بدون آن مصرف کنید.

  • قرص فاموتیدین در دو دوز ۲۰ و ۴۰ میلی‌گرمی موجود است که باید بر اساس تجویز پزشک مصرف شود. قرص فاموتیدین را دقیقا بر اساس دستورالعمل روی دارو یا طبق نسخه پزشک مصرف کنید.
  • برای مصرف فاموتیدین مایع یا سوسپانسیون فاموتیدین، باید ظرف دارو را ۵ تا ۱۰ ثانیه تکان دهید و مقدار موردنیاز را با پیمانه‌های مخصوص دارو اندازه بگیرید. برای اندازه‌گیری دارو از پیمانه آشپزخانه استفاده نکنید.

دوز مصرفی فاموتیدین

دوز مصرفی فاموتیدین برای زخم روده و معده

برای بزرگ‌سالان (۱۸ سال به بالا):

  • دوز کوتاه‌مدت: روزی ۱ عدد قرص فاموتیدین ۴۰میلی‌گرمی، قبل از خواب، به‌مدت ۸ هفته یا ۲ عدد قرص فاموتیدین ۲۰میلی‌گرمی، ۲ بار در روز؛
  • دوز بلندمدت: ۱ قرص ۲۰میلی‌گرمی، هر شب قبل از خواب.

برای کودکان (۰ تا ۱۷ سال، ۴۰ کیلوگرم و بیشتر):

  • دوز کوتاه‌مدت: روزی ۱ عدد قرص ۴۰میلی‌گرمی، قبل از خواب، به‌مدت ۸ هفته یا ۲ عدد قرص ۲۰میلی‌گرمی، ۲ بار در روز؛
  • دوز بلندمدت: ۱ قرص ۲۰میلی‌گرمی، هر شب قبل از خواب؛
  • تغییر دوز: ممکن است پزشک با توجه به واکنش شما به دارو، مقدار و مدت مصرف دارو را تغییر دهد.

برای افراد مسن (۶۵ سال به بالا):

ممکن است کلیه‌های افراد مسن به‌خوبی کار نکنند. در نتیجه، پردازش دارو در بدن به‌آرامی انجام می‌شود و مقدار بیشترِ دارو زمان زیادی در بدن باقی می‌ماند که خطر عوارض جانبی را افزایش می‌دهد. ممکن است پزشک از دوز پایین یا یک برنامه متفاوت برای این گروه از افراد استفاده کند. این کار به حفظ میزان مناسب دارو و جلوگیری از انباشت آن در بدن کمک می‌کند.

برای افرادی با بیماری کلیوی خفیف یا شدید:

  • ممکن است پزشک دوز دارو را به نصف کاهش دهد یا به‌جای روزی ۱ عدد، مصرف آن را به هر ۴۸ ساعت ۱ عدد تغییر دهد.

دوز مصرفی فاموتیدین برای رفلاکس معده به مری

برای بزرگ‌سالان (۱۸ سال به بالا):

  • در صورت وجود علائم رفلاکس معده به مری: روزی ۲ بار قرص ۲۰میلی‌گرمی، به‌مدت ۶ هفته؛
  • در صورت وجود علائم رفلاکس معده به مری همراه با ازوفاژیت (مری تحریک‌شده با زخم): روزی ۲ بار قرص ۲۰ یا ۴۰ میلی‌گرمی، به‌مدت ۱۲ هفته.

برای کودکان (۰ تا ۱۷ سال، ۴۰ کیلوگرم و بیشتر):

  • در صورت وجود علائم رفلاکس معده به مری: روزی ۲ بار قرص ۲۰میلی‌گرمی، به‌مدت ۶ هفته؛
  • در صورت وجود علائم رفلاکس معده به مری همراه با ازوفاژیت (مری تحریک‌شده با زخم): روزی ۲ بار قرص ۲۰ یا ۴۰ میلی‌گرمی، به‌مدت ۱۲ هفته؛
  • تغییر دوز: ممکن است پزشک با توجه به واکنش شما به دارو، مقدار و مدت مصرف دارو را تغییر دهد.

برای افراد مسن (۶۵ سال به بالا):

  • ممکن است کلیه‌های افراد مسن به‌خوبی کار نکنند. در نتیجه، پردازش دارو در بدن به‌آرامی انجام می‌شود و مقدار بیشترِ دارو زمان زیادی در بدن باقی می‌ماند که خطر عوارض جانبی را افزایش می‌دهد. ممکن است پزشک از دوز پایین یا یک برنامه متفاوت برای این گروه از افراد استفاده کند. این کار به حفظ میزان مناسب دارو و جلوگیری از انباشت آن در بدن کمک می‌کند.

برای افرادی با بیماری کلیوی خفیف یا شدید:

  • ممکن است پزشک دوز دارو را به نصف کاهش دهد یا به‌جای روزی ۱ عدد، مصرف آن را به هر ۴۸ ساعت ۱ عدد تغییر دهد.

دوز مصرفی برای بیماری پرترشحی پاتولوژیک

برای بزرگ‌سالان (۱۸ سال به بالا):

  • دوز معمول برای شروع: فاموتیدین۲۰ میلی‌گرم هر ۶ ساعت؛
  • افزایش دوز: ممکن است پزشک با ‌توجه به علائم شما میزان دوز مصرفی را افزایش دهد؛
  • حداکثر دوز: افراد با بیماری وخیم ممکن است هر ۶ ساعت به ۱۶۰ میلی‌گرم دارو نیاز داشته باشند.

برای کودکان (زیر ۱۷ سال):

  • بررسی این دارو برای درمان بیماری‌ در کودکان زیر ۱۸ سال انجام نشده است.

برای افراد مسن (۶۵ به بالا):

  • ممکن است کلیه‌های افراد مسن به‌خوبی کار نکنند. در نتیجه، پردازش دارو در بدن به‌آرامی انجام می‌شود و مقدار بیشترِ دارو زمان زیادی در بدن باقی می‌ماند که خطر عوارض جانبی را افزایش می‌دهد. ممکن است پزشک از دوز پایین یا یک برنامه متفاوت برای این گروه از افراد استفاده کند. این کار به حفظ میزان مناسب دارو و جلوگیری از انباشت آن در بدن کمک می‌کند.

دوز مصرفی برای افرادی با بیماری کلیوی خفیف یا شدید:

اگر بیماری کلیوی دارید، از مصرف قرص فاموتیدین برای درمان بیماری پرترشحی پاتولوژیک خودداری کنید. مقدار موردنیاز برای درمان این بیماری ممکن است بیشتر از حداکثر دوز توصیه‌شده برای این گروه از افراد باشد.

فراموش‌کردن دوز مصرفی

  • به‌محض یادآوری، دوز فراموش‌شده را مصرف کنید؛ اما اگر به دوز مصرفی بعدی نزدیک می‌شوید، از مقدار فراموش‌شده صرف‌نظر کنید. از مصرفِ ۲برابری دارو در یک زمان خودداری کنید؛
  • در صورت مصرف زیاد دارو، با اورژانس (۱۱۵) تماس بگیرید؛
  • قطع‌کردن خودسرانه دارو ممکن است عوارض جانبی بیماری را بدتر کند.

عوارض قرص فاموتیدین

اگر هر نوع علائم واکنش حساسیتی به فاموتیدین (نظیر کهیر؛ سختی در تنفس؛ ورم صورت، زبان، لب‌ها یا گلو) را دارید بلافاصله به اورژانس مراجعه کنید. در موارد زیر، مصرف دارو را متوقف کنید و با پزشک تماس بگیرید:

  • تشنج
  • گیجی، توهم، آشفتگی، کمبود انرژی؛
  • ضربان قلب سریع، سرگیجه ناگهانی (حالتی شبیه به غش‌کردن)؛
  • درد عضلانی نامعلوم، حساسیت غیرطبیعی نسبت به فشار یا لمس، ضعف به‌خصوص اگر همراه تب باشد، خستگی غیرمعمول و تیره‌شدن رنگ ادرار.

بعضی از عوارض جانبی ممکن است بیشتر در افراد مسن‌تر یا افرادی که بیماری کلیوی دارند ایجاد شود.

عوارض جانبی معمول فاموتیدین در بزرگ‌سالان

عوارض مصرف قرص فاموتیدین

عوارض جانبی معمول در کودکان

  • آشفتگی، بی‌قراری غیرطبیعی یا گریه بدون دلیل مشخص.

اگر علائم خفیف باشند، به‌طورمعمول طی چند روز یا چند هفته از بین می‌روند. اگر علائم شدید بود یا از بین نرفت، با پزشک صحبت کنید.

تداخل دارویی فاموتیدین

قرص فاموتیدین خوراکی ممکن است جذب سایر داروهای خوراکی توسط بدن را سخت کند.

در صورت مصرف داروهای زیر، با پزشک صحبت کنید:

  • سفدیتورن (Cefditoren)؛
  • داساتینیب (Dasatinib)؛
  • دلاویردین (Delavirdine)؛
  • فوسامپرناویر (Fosamprenavir)؛
  • تیزانیدین (Tizanidine) (البته اگر فاموتیدین مایع مصرف می‌کنید).

این موارد فهرست کاملی از تداخل دارویی با فاموتیدین نیست و سایر داروهای تجویزی، آزاد، ویتامین ها و داروهای گیاهی نیز ممکن است با فاموتیدین تداخل داشته باشند.

استفاده از فاموتیدین در موارد خاص

۱. زنان باردار

تحقیقات کافی درباره رابطه بین مصرف فاموتیدین و احتمال سقط جنین وجود ندارد و نمی‌توان به نتایج منفی تحقیقات حیوانی درمورد انسان اکتفا کرد. اگر باردار هستید یا قصد باردارشدن دارید، این مورد را با پزشک در میان بگذارید. این دارو فقط در صورت لزوم، در زمان بارداری تجویز می‌شود.

۲. زنان شیرده

ممکن است فاموتیدین از شیر مادر عبور کند و برای نوزاد شیرخوار عوارض جانبی داشته باشد. اگر به فرزندتان شیر می‌دهید، این موضوع را به پزشک اطلاع دهید. شاید لازم باشد بین شیردهی و مصرف دارو یکی را انتخاب کنید.

۳. افراد مسن

ممکن است کلیه‌های افراد مسن به‌خوبی کار نکنند. در نتیجه، پردازش دارو در بدن به‌آرامی انجام می‌شود و مقدار بیشترِ دارو زمان زیادی در بدن باقی می‌ماند که خطر عوارض جانبی را افزایش می‌دهد.

۴. کودکان

  • قرص فاموتیدین برای کودکان با وزن زیر ۴۰ کیلوگرم توصیه نمی‌شود؛ زیرا قدرت این قرص بیشتر از دوز مجاز برای کودکان است. برای این گروه از کودکان، شکل‌های دیگر فاموتیدین مثل سوسپانسیون فاموتیدین پیشنهاد می‌شود.
  • ممکن است فاموتیدین برای کودکان مبتلا به زخم معده، زخم روده و رفلاکس معده به مری استفاده شود.
  • راجع‌به رابطه بین درمان بیماری پرترشحی با این دارو و امکان بازگشت زخم روده در کودکان زیر ۱۸ پژوهشی انجام نشده است.

۵. افراد مبتلا به بیماری کلیوی خفیف یا شدید

ممکن است فاموتیدین از بدن این افراد پاک‌سازی نشود. در نتیجه، میزان دارو در بدن افزایش می‌یابد. مقدار افزایش‌یافته ممکن است عوارض جانبیِ بیشتری را به‌ همراه داشته باشد، مثل گیجی و بی‌نظمی ضربان قلب (طولانی‌شدن QT).


حتما بخوانید: ضربان قلب نرمال در سنین مختلف چقدر است و چگونه اندازه‌گیری می‌شود؟

نکات مهم در مورد مصرف فاموتیدین

  • در زمان مصرف فاموتیدین از مصرف سایر داروهایی که اسید معده را کاهش می‌دهند خودداری کنید؛ مگر اینکه پزشک برایتان تجویز کرده باشد.
  • سوزش سرِ دل اغلب با علائم اولیه حمله قلبی اشتباه گرفته می‌شود. اگر احساس درد یا سنگینی در قفسه سینه؛ درد منتشرشده در فک، بازو یا شانه؛ حالت تهوع؛ تعریق؛ سبکی سر و احساس مریضی کلی دارید، سریعا با اورژانس (۱۱۵) تماس بگیرید.
  • در زمان مصرف فاموتیدین از مصرف الکل خودداری کنید. این ماده احتمال آسیب به معده را افزایش دهد.
  • سیگار کشیدن با افزایش تولید اسید معده علائم را بدتر می‌کند. درمورد ترک سیگار با پزشک صحبت کنید.
  • دارو را در دمای اتاق و دور از رطوبت، گرما و نور نگهداری کنید. همچنین از انجماد داروی مایع خودداری کنید.
  • بیشترِ زخم‌ها طی ۴ هفته از شروع درمان بهبود می‌یابند؛ اما با توجه به نوع مشکل شما، این مدت شاید از چند هفته تا چند ماه زمان ببرد.
  • اضافه وزن فشار بیشتری به معده وارد می‌کند و ممکن است علائم بازگشت اسید را تقویت کند. کاهش وزن و رژیم غذایی سالم و متعادل بی‌شک کمکتان می‌کند.
  • ممکن است فاموتیدین فقط بخشی از یک برنامه جامع درمانی باشد که شامل تغییر در عادات غذایی و سبک زندگی است و گاهی لازم است داروهای دیگری را همراه فاموتیدین مصرف کنید؛ پس از دستورات پزشک پیروی کنید.
  • اگر بیماری‌تان در طول درمان با این دارو بهبود نیافت یا اگر با مصرف دارو بدتر شد، به پزشک مراجعه کنید. ممکن است بعضی از غذاها و نوشیدنی‌ها (مثل نعناع فلفلی، گوجه، شکلات تلخ، غذاهای تند، نوشیدنی‌های داغ، قهوه و نوشیدنی‌های الکی) علائم را بدتر کنند. بهتر است مدتی از این غذاها دوری و علائم را بررسی کنید. همچنین از وعده‌های غذایی حجیم خودداری کنید، زیرا ممکن است علائم بیماری را تشدید کنند.
  • به یاد داشته باشید این دارو و هر داروی دیگری را از دسترس کودکان دور نگه دارد.
  • از فاموتیدین فقط برای مورد تجویزشده استفاده کنید.
  • داروهایی را که بیشتر از ۳۰ روز استفاده نشدند دور بریزید.
  • دارویتان را با دیگران سهیم نشوید.

نام تجاری دارو در ایران

برخی از نام‌های تجاری قرص فاموتیدین در ادامه آورده شده است:

  • قرص فاموتد ۲۰ و فاموتیدین ۴۰ میلی‌گرمی، داروسازی تهران دارو؛
  • قرص شفا-فاموتیدین ۲۰ و فاموتیدین ۴۰ میلی‌گرمی، داروسازی شفا؛
  • قرص فاموتیدین کیمیدارو ۲۰ و ۴۰ میلی‌گرمی، داروسازی کیمیدارو؛
  • قرص فاموتیدین پورسینا ۲۰ و ۴۰ میلی‌گرمی، داروسازی پورسینا.

سؤالات متداول در مورد فاموتیدین

– بهترین زمان برای مصرف فاموتیدین چه زمانی است؟

فاموتیدین را می توان با یا بدون غذا مصرف کرد. برای جلوگیری از سوزش سر دل و سوء هاضمه، فاموتیدین را ۱۵ تا ۶۰ دقیقه قبل از خوردن غذا یا نوشیدن نوشیدنی‌هایی که باعث سوء‌هاضمه می شوند، مصرف کنید.

– فاموتیدین طی چه زمانی پس از مصرف اثر می‌گذارد؟

اثرات فاموتیدین در عرض یک ساعت احساس می شود و بسته به دوز مصرفی می تواند تا ۱۲ ساعت طول بکشد.

– آیا می‌توانم بلافاصله بعد از مصرف فاموتیدین دراز بکشم؟

خیر. ۳۰ تا ۶۰ دقیقه بعد از مصرف این قرص دراز نکشید.

– آیا فاموتیدین به درمان بیماران مبتلا به کرونا کمک می‌کند؟

به گفته محققان، فاموتیدین می‌تواند برخی علائم را در افراد مبتلا به کرونا بهبود بخشد، اما هرگز نباید خودسرانه مصرف شود و پزشک با توجه به شدت و علائم بیماری آن را تجویز خواهد کرد.


در ادامه بخوانید: قرص مونته لوکاست برای چیست؟ نحوه مصرف، عوارض و تداخل دارویی آن
هشدار! این مطلب صرفا جنبه آموزشی دارد و برای استفاده از آن لازم است با پزشک یا متخصص مربوطه مشورت کنید. اطلاعات بیشتر
اولویت‌بندی کارها را بیاموزید تا در زمان کمتر، بهینه‌تر کار کنید.

منبع medicalnewstoday patient drugs
ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

6 دیدگاه
  1. امیر می‌گوید

    ممنون از اطلاعات خوبتون موفق باشید.

    1. فرناز تاج‌بخش می‌گوید

      سلام امیر عزیز؛
      ممنون

  2. آیلین می‌گوید

    من در کودکی بیماری کلیوی داشتم که برطرف شده.الان هم 15 سال دارم و دکتر برام فاموتیدین تجویز کرد.ایرادی نداره؟

    1. فرناز تاج‌بخش می‌گوید

      سلام آیلین عزیز؛
      در مورد باید به پزشک صحبت کنید. ما نمی تونیم در این مورد نظری بدیم

      1. آیلین می‌گوید

        آها ممنون

        1. فرناز تاج‌بخش می‌گوید

          خواهش میکنم آیلین جان