مرجع فیلم آموزشی و مقالات آموزشی برای موفقیت و پیشرفت

خواص زیتون و عوارض احتمالی آن

2

زیتون علی‌رغم اندازه‌ی کوچکش، سرشار از ویتامین E و سایر آنتی‌اکسیدان‌های مفید است. خواص زیتون تنها به این دو مورد محدود نمی‌شود. مطالعات گوناگون، فواید زیتون و تأثیر مثبت آن را بر سلامت قلب نشان داده‌اند. همچنین زیتون می‌تواند در پیشگیری از پوکی استخوان و سرطان مفید باشد. همراه ما باشید در این مقاله می‌خواهیم به بررسی خواص زیتون بپردازیم.


حتما بخوانید: چربی‌های مفید برای مغز کدامند؟

چربی‌ سالمی که در روغن زیتون خام وجود دارد، یکی از اَرکان رژیم غذایی سالم در کشورهای حوزه‌ی مدیترانه است. از زیتون می‌توان در سالادها، ساندویچ‌ها و برخی سُس‌ها استفاده کرد.

زیتون بیضی شکل است و حدود ۳ تا ۵ گرم وزن دارد. بعضی از گونه‌های زیتون در حالت نارس، رنگی سبز دارند و وقتی که کاملا می‌رسند، رنگ‌شان تیره (سیاه) می‌شود. گونه‌ی دیگری از زیتون‌ها حتی زمانی که کاملا می‌رسند، باز هم سبزرنگ هستند. ۹۰٪ زیتون تولیدی در کشورهای حوزه‌ی مدیترانه صرف تولید روغن زیتون می‌شود.

حقایقی درباره‌ی نقش تغذیه‌ای و خواص زیتون

خواص زیتون - زیتون سرشار از چربی های مفید و آنتی‌ اکسیدان هاست.

هر صد گرم زیتون محتوی ۱۱۵ تا ۱۴۵ کالری انرژی است، یعنی به‌طور میانگین هر ده عدد زیتون نزدیک به ۵۹ کالری انرژی دارند. ۷۵ تا ۸۰ درصد زیتون را آب، ۱۱ تا ۱۵ درصد آن را چربی و ۴ تا ۶ درصد آن را کربوهیدرات تشکیل می‌دهد. زیتون محتوی مقدار ناچیزی پروتئین است. هر صد گرم زیتون ۳٫۲ گرم فیبر دارد.


حتما بخوانید: بهترین منابع پروتئین گیاهی و غیرگوشتی

چربی

زیتون با داشتن چربی نسبتا بالا، میوه‌ای غیرمعمولی محسوب می‌شود. زیتون محتوی ۱۱ تا ۱۵ درصد چربی است. ۷۴٪ از چربی موجود در زیتون از نوع اسید اولئیک است که جزو اسیدهای چرب تک‌‌سیرنشده است. اسید اولئیک جزو مواد اصلی تشکیل‌دهنده‌ی روغن زیتون است و فواید زیادی برای سلامتی دارد. کاهش التهابات، کاهش خطر بیماری‌های قلبی و مبارزه با سرطان، جزو خواص روغن زیتون برای سلامتی هستند.

کربوهیدرات و فیبر

مقدار کربوهیدرات زیتون نسبتا کم است. تنها ۴ تا ۶ درصد زیتون را کربوهیدرات‌ تشکیل می‌دهد که بیشتر آن به شکل فیبر است. فیبر ۵۲ تا ۸۶ درصد کربوهیدرات زیتون را تشکیل می‌دهد. میزان کربوهیدرات قابل گوارش موجود در زیتون بسیار کم است. این مقدار تقریبا معادل ۱٫۵ گرم در ۱۰ عدد زیتونِ معمولی است. با اینکه بیشتر کربوهیدرات موجود در زیتون به شکل فیبر است، ولی باز هم زیتون جزو خوراکی‌های با فیبر بالا محسوب نمی‌شود.


حتما بخوانید: یک رژیم کم کربوهیدرات شامل چه خوراکی‌هایی می‌شود؟

ویتامین‌ها و مواد معدنی

زیتون منبع خوبی برای تأمین برخی از ویتامین‌ها و مواد معدنی است. برخی از این مواد معدنی در طول فرآوری زیتون به آن اضافه می‌شوند.

ویتامین E: میوه‌هایی که چربی بالایی دارند، معمولا سرشار از این آنتی‌اکسیدان قدرتمند هستند.

آهن: زیتون سیاه منبع خوبی از آهن است. آهن برای جابه‌جایی اکسیژن در خون ضروری است.

مس: در رژیم غذایی غربی، معمولا کمبود مس دیده می‌شود. فقر مس می‌تواند احتمال بروز بیماری‌های قلبی را افزایش بدهد.

کلسیم:‌ کلسیم فراوان‌ترین ماده‌ی معدنی در بدن انسان است. وجود کلسیم برای استخوان‌ها، عضلات و عملکرد دستگاه عصبی ضروری است.

سدیم: معمولا زیتون به‌علت بسته‌بندی در آب‌نمک، محتوی مقدار زیادی سدیم است.


حتما بخوانید: خواص ویتامین‌‌ ها و مواد معدنی؛ از ویتامین A تا روی

سایر ترکیبات گیاهی مغذی

زیتون بسیاری از ترکیبات مغذی گیاهی و آنتی‌اکسیدان‌ها را داراست.

  • اولئوروپین: این ترکیب فراوان‌ترین آنتی‌اکسیدان در زیتون‌های نارس است و فواید زیادی برای سلامتی دارد.
  • هیدروکسی تیروزول: در طول فرایندِ رسیدنِ زیتون، اولئوروپین می‌شکند و به هیدروکسی تیروزول تبدیل می‌شود. این آنتی‌اکسیدان نیز فواید زیادی دارد.
  • تیروزول: فراوان‌ترین آنتی‌اکسیدان در زیتونِ رسیده است. هرچند خاصیت این آنتی‌اکسیدان به‌اندازه‌ی هیدروکسی تیروزول نیست، ولی فواید بسیاری از جمله پیشگیری از بیماری‌های قلبی دارد.
  • اسید اولئونالیک: این آنتی‌اکسیدان می‌تواند در پیشگیری از آسیب‌های کبدی، تنظیم چربی خون و کاهش التهابات مؤثر باشد، به همین دلیل یکی از مهم‌ترین خواص زیتون به‌شمار می‌آید.
  • کوئرستین: این ماده‌ی مغذی می‌تواند در کاهش فشار خون و سلامت قلب مؤثر باشد.

حتما بخوانید: آنتی اکسیدان چیست و منابع طبیعی و قوی آن کدام خوراکی‌ها هستند

فرآوری زیتون

خواص زیتون - ممکن است در فرآوری زیتون برخی مواد مانند نمک به آن اضافه شوند

زیتون‌ها انواع مختلفی دارند. به‌خاطر تلخی زیتون، مصرف زیتون تازه چندان مرسوم نیست. معمولا زیتون به‌صورت شور یا تخمیرشده به بازار عرضه می‌شود. در طول فرآوری زیتون، اجزای تلخ آن مانند اولئوروپین که در زیتون نارس فراوان است، از بین می‌رود. زیتون‌های رسیده و زیتون سیاه تلخی کمتری دارند. البته برخی از انواع زیتون وجود دارند که برای تلخی‌زدایی نیازی به فرآوری ندارند. این زیتون‌ها وقتی کاملا برسند تلخی چندانی ندارند و به‌ همان صورت قابل مصرف‌اند.

فرآوری زیتون براساس روش مورد استفاده، می‌تواند بین چند روز تا چند ماه طول بکشد. معمولا روش‌های فرآوری زیتون در هر منطقه متفاوت است. روش‌های مختلف فرآوری می‌تواند بر طعم، رنگ و بافت زیتون تأثیر بگذارد. اسید لاکتیک در فرایند تخمیر نقش مهمی دارد. این ماده یک نگهدارنده‌ی طبیعی است که از زیتون در مقابل باکتری‌ها محافظت می‌کند.

به‌تازگی پژوهشگران دریافته‌اند که اگر زیتون‌های تخمیری در بدن خاصیت پروبیوتیک داشته باشند، می‌توانند سلامت دستگاه گوارش را افزایش بدهند.

فواید زیتون برای سلامتی

زیتون بخش جدانشدنی رژیم‌ مدیترانه ای است. خواص زیتون برای سلامتی بی‌شمار است. کمک به سلامت قلب و پیشگیری از سرطان از مهم‌ترین فواید زیتون برای سلامتی‌اند.

۱. خاصیت آنتی‌اکسیدانی

تحقیقات نشان داده‌اند وجود آنتی اکسیدان‌ در رژیم غذایی می‌تواند خطر بروز بیماری‌های مزمن مانند بیماری‌های قلبی و سرطان‌ها را کاهش بدهد. زیتون سرشار از آنتی‌اکسیدان‌هاست و فواید بسیاری برای سلامتی دارد. درمان التهاب و کاهش رشد میکروارگانیسم‌های مضر از جمله خواص زیتون است.

مطالعه‌ای نشان داده است که مصرف زیتون می‌تواند گلوتاتیون موجود در خون را افزایش بدهد. گلوتاتیون یکی از قوی‌ترین آنتی‌اکسیدان‌های موجود در بدن است.

همچنین زیتون می‌تواند در مبارزه با باکتری‌های عفونت‌زایی که در دستگاه تنفسی و معده وجود دارند، مؤثر باشد.

۲. سلامت قلب

خواص زیتون - زیتون برای سلامت قلب مفید است.

کلسترول و فشار خون بالا از عوامل اصلی بیماری‌های قلبی‌اند. اصلی‌ترین اسید چرب زیتون (اسید اولئیک) در سلامت قلب مؤثر است. این ماده از کلسترول بد خون (LDL) در برابر اکسیداسیون محافظت و سطح کلسترول خون را تنظیم می‌کند. علاوه‌ بر این، برخی از مطالعات نقش زیتون و روغن زیتون را در کاهش فشار خون نشان داده‌اند.


حتما بخوانید: کدام خوراکی‌ها کلسترول خون را پایین می آورند؟

۳. سلامت استخوان

پوکی استخوان از طریق کاهش حجم و کیفیت استخوان ارزیابی می‌شود. این اتفاق احتمال شکستگی‌های استخوان را افزایش می‌دهد. میزان پوکی استخوان در کشورهای حوزه‌ی مدیترانه‌ کمتر از سایر کشورهای اروپایی است. دانشمندان تصور می‌کنند که «زیتون» عامل این اتفاق است.

تحقیقات نشان داده‌اند که برخی از ترکیبات گیاهی موجود در زیتون و روغن زیتون از کاهش حجم استخوان در حیوانات جلوگیری کرده‌اند. متأسفانه در این زمینه تحقیقات کافی بر روی انسان‌ها انجام نگرفته است، ولی ارتباط بین رژیم مدیترانه‌ای و کاهش شکستگی‌ها، می‌تواند نشان‌دهنده‌ی تأثیر مثبت زیتون بر روی استخوان‌ها باشد.


حتما بخوانید: آشنایی با مواد غذایی کلسیم‌دار برای جلوگیری از پوکی استخوان

۴. پیشگیری از سرطان

یکی دیگر از خواص زیتون پیشگیری از سرطان است. زیتون و روغن زیتون به‌طور گسترده‌ در منطقه‌ی مدیترانه مصرف می‌شوند. نکته‌ی جالب این است که آمار سرطان و سایر بیماری‌های مزمن در این مناطق کمتر از سایر نقاط اروپاست. احتمالا دلیل این امر، مصرف زیاد زیتون در این نواحی است.

این پدیده تا حدی به‌علت وجود مقدار بالای آنتی‌اکسیدان و اسید اولئیک در زیتون است. در مطالعات آزمایشگاهی مشاهده شد که این ترکیبات می‌توانند چرخه‌ی زندگی سلول‌های سرطانی در سرطان سینه، سرطان روده‌ بزرگ و سرطان معده را به‌هم بریزند. برای اثبات این تأثیر، مطالعات بیشتری بر روی انسان موردنیاز است چون در حال حاضر تأثیر زیتون در مقابله با سرطان واضح نیست.


حتما بخوانید: ۱۸ ماده غذایی حاوی فولیک اسید برای پیشگیری از سرطان و نقص عضو نوزاد

عوارض جانبی مصرف زیتون

معمولا افراد با مصرف زیتون دچار مشکل خاصی نمی‌شوند. اما ممکن است نمک بالای موجود در زیتون شور، برای برخی افراد مشکل ایجاد کند.

۱. حساسیت

حساسیت به درخت زیتون امری شایع است، اما حساسیت به خودِ زیتون به‌ندرت مشاهده شده است. بااین‌حال افرادی که به زیتون حساسیت دارند، ممکن است واکنش‌های آلرژیک را در دهان و گلوی خود تجربه کرده باشند.


حتما بخوانید: عوامل ایجاد حساسیت پوستی؛ نشانه‌ها و راه‌‌های درمان آن

۲. فلزات سنگین

ممکن است زیتون حاوی برخی فلزات سنگین و مواد معدنی مانند بور، گوگرد، قلع و لیتیم باشد. مصرف زیاد فلزات سنگین می‌تواند منجر به بروز سرطان شود. در بیشتر اوقات فلزات سنگین موجود در زیتون کمتر از حد مجاز است، بنابراین زیتون ماده‌ی غذایی سالمی است.

۳. آکریل آمید

برخی از مطالعات از ارتباط آکریل آمید با بروز سرطان‌ها حکایت دارند، درحالی‌که برخی دیگر از مطالعاتی که به‌تازگی صورت گرفته‌اند، این ارتباط را زیر سؤال برده‌اند. با‌این‌حال متخصصان توصیه می‌کنند مصرف آکریل آمید در رژیم غذایی افراد محدود شود. در بعضی گونه‌های زیتون از جمله زیتون سیاه کالیفرنیا، با رسیدن زیتون مقدار آکریل آمید افزایش می‌یابد.

برگرفته از: authoritynutrition

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

2 دیدگاه
  1. حسام الدین می‌گوید

    با سلام استدعا دارد ترتیبی داده شود که ارسال مقاله برای دوستان فرهم باشد.

    1. رقیه محمدی می‌گوید

      سلام دوست گرامی
      ممنون از علاقه‌مندی شما. با استفاده از آیکون‌هایی که در سمت راست یا زیر عکس اول مقالات ملاحظه می‌فرمایید، می‌تونید مطالب رو از طریق تلگرام، فیسبوک، لینکدین، توئیتر و … با دوستان‌تون به اشتراک بگذارید.